จากที่ประชุมครม.มีมติเห็นชอบการกำหนดให้แมวไทยเป็นเอกลักษณ์ประจำชาติ ประเภทสัตว์เลี้ยง ตามที่คณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ (กอช.) เสนอ ซึ่งเป็นไปตามมติกอช. เมื่อวันที่ 21 มี.ค.2568 ที่เห็นชอบการเสนอให้แมวไทยเป็นเอกลักษณ์ประจำชาติ ประเภทสัตว์เลี้ยง เนื่องมาจากผลการศึกษาทางประวัติศาสตร์และการศึกษาทางพันธุกรรมของแมวไทยพบว่า แมวไทยเป็นสัตว์ที่มีเอกลักษณ์ในตัวเอง ทั้งรูปลักษณ์และลักษณะนิสัยที่มีความโดดเด่น มีความแตกต่างจากแมวสายพันธุ์อื่นอย่างชัดเจน
ปัจจุบันมีแมวไทยพันธุ์แท้เหลืออยู่ 5 สายพันธุ์ ได้แก่ แมวศุภลักษณ์ แมวโคราช แมววิเชียรมาศ แมวโกญจา และแมวขาวมณี ภาครัฐจึงควรให้ความสำคัญกับการประกาศให้แมวไทยเป็นเอกลักษณ์ประจำชาติ ประเภทสัตว์เลี้ยง โดยแมวทั้ง 5 สายพันธุ์ มีลักษณะดังนี้ 1.แมววิเชียรมาศ ลักษณะเด่นคือนัยน์ตาสีฟ้าสดใสมีสีแต้มเป็นสีน้ำตาลไหม้ตอนปลายของอวัยวะรวม 9 แห่ง คือปลายหูทั้งสองข้าง ปลายเท้าทั้งสี่ ปลายหางหนึ่ง ปลายจมูกหนึ่ง และที่อวัยวะเพศอีกหนึ่ง สีขนเมื่อแรกเกิดจะเป็นสีครีมอ่อนๆหรือสีขาวนวลอ่อนนุ่มเมื่ออายุมากขึ้นสีสันต่างๆจะเริ่มเข้มขึ้นจนกลายเป็นสีน้ำตาลตลอดทั้งตัว ปัจจุบันเป็นแมวที่มีผู้นิยมเลี้ยงกันมากและมีราคาสูง
2.แมวสีสวาด หรือแมวโคราชเป็นแมวขนาดกลางขนสั้นสีน้ำตาลศีรษะด้านหน้าคล้ายรูปหัวใจ หน้าผากใหญ่แบน คางและกรามแข็งแรงหูใหญ่ตั้งเด่น นัยน์ตาใหญ่สีเขียวสดใสเป็นประกายคนสมัยโบราณมีความเชื่อว่าแมวสีสวาดเป็นแมวแห่งโชคลาภจะนำมาซึ่งความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ผู้เลี้ยง และมักจะมีผู้นิยมนำแมวสีสวาดไปใช้ในพิธีแห่นางแมวขอฝนอยู่บ่อยๆปัจจุบันเชื่อว่าแมวสีสวาดยังมีผู้นิยมเลี้ยงอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทยและมีจำนวนมากพอสมควร
3.แมวศุภลักษณ์ หรือแมวทองแดง ส่วนปลายของร่างกาย เช่น หน้า หู ปลายขา และหาง จะมีสีน้ำตาลเข้มกว่าลำตัว หนวดสีเหมือนลวดทองแดง ชาวต่างประเทศเชื่อว่าเป็นแมวพม่า แต่สันนิษฐานว่าเป็นแมวไทยที่ติดตามเชลยคนไทยไปอยู่พม่า เมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ไม่พบถิ่นกำเนิด ปัจจุบันยังพอมีให้เห็นบ้างแต่ไม่มากนัก
4.แมวโกญจา หรือแมวดำปลอด เป็นแมวที่มีสีดำขนละเอียด บางคนเรียกว่า ดำมงคล มีดวงตาเหมือนสีดอกบวบแรกแย้ม หรือสีเหลืองนั่นเอง มีลักษณะสง่างามเหมือนสิงห์โต ปากและหางเรียว ตามหลักฐานโบราณกล่าวว่า “แมวโกญจานี้ถ้าเลี้ยงดีมีคุณหนักหนา จงเร่งหามาอย่าแคลงสงสัย”
5.แมวขาวมณี หรือแมวขาวปลอด สันนิษฐานว่าเป็นแมวสมัยรัตนโกสินทร์ จึงไม่ได้ถูกบันทึกไว้ในสมุดข่อยโบราณ เป็นแมวที่สวยงามมากรูปร่างขนาดกลางขนสีขาวสั้นอ่อนนุ่ม ศีรษะคล้ายรูปหัวใจ หน้าผากใหญ่แบน จมูกสั้น หูใหญ่ตั้งสูงเด่น หางยาวปลายแหลมชี้ตรง ขายาวเรียว ได้สัดส่วนกับลำตัว ดวงตาจะมีสองสายพันธุ์ คือสายพันธุ์ดวงตาสีฟ้า กับสายพันธุ์ดวงตาสีเหลืองอำพัน และเมื่อนำทั้งสองสายพันธุ์มาผสมกันก็จะได้แมวขาวปลอดตาสองสี คือข้างหนึ่งเป็นสีฟ้า และอีกข้างหนึ่งเป็นสีเหลืองอำพัน แมวชนิดนี้อุปนิสัยไม่ปราดเปรียว การเดินเชื่องช้า ชอบอยู่ใกล้ชิดกับผู้เลี้ยง
หากสนใจข้อมูลเพิ่มเติมไปกันได้ที่ ศูนย์อนุรักษ์แมวไทยโบราณ จ.สมุทรสงคราม เลขที่ 2/1 หมู่ 7 ต.แควอ้อม อ.อัมพวา ปัจจุบันมีแมวไทยพันธุ์แท้ประมาณ 150 ตัว มีนางนันธญา พุคคะบุตร บุตรสาวนายปรีชา พุคคะบุตร เป็นผู้ดูแล
