ไม่นานมานี้ มีคนไข้ท่านหนึ่งนำซองยาแบบเจลมาให้ผมดู พร้อมถามว่า “คุณหมอครับ เพื่อนให้มาบอกว่าเป็นฮอร์โมนช่วยเรื่องเพศ มันคือยาอะไรครับ?” เมื่อดูซองยา ก็พบว่าเป็นยากลุ่มรักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า “ไวอากร้า” ในรูปแบบเจลรับประทาน ไม่ใช่ “ฮอร์โมนเพศชาย” อย่างที่เข้าใจกัน
เหตุการณ์แบบนี้พบได้บ่อยมากในปัจจุบัน เพราะยากลุ่มช่วยการแข็งตัวของอวัยวะเพศมีการพัฒนาออกมาหลายรูปแบบ ทั้งแบบเม็ด แบบเจล และแบบแผ่นฟิล์มละลายในปาก จนหลายคนสับสนว่าเป็นยาอะไร และบางครั้งมีการแบ่งกันใช้จากเพื่อนหรือสั่งซื้อทางอินเทอร์เน็ตโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์
จริง ๆ แล้ว เรื่องนี้ถือว่าสำคัญเพราะยาช่วยการแข็งตัว กับฮอร์โมนเพศชาย เป็นคนละเรื่องกันโดยสิ้นเชิง
ยาไวอากร้า…ไม่ใช่ฮอร์โมนเพศชาย ยากลุ่มนี้ออกฤทธิ์โดยช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดไปยังอวัยวะเพศ ทำให้การแข็งตัวดีขึ้น เมื่อมีการกระตุ้นทางเพศ แต่ไม่ได้เพิ่มความเป็นชาย ไม่ได้เพิ่มฮอร์โมน และไม่ได้ทำให้มีความต้องการทางเพศมากขึ้นโดยตรง
กลไกของยา คือ การคลายหลอดเลือดและเพิ่มเลือดไปเลี้ยงอวัยวะเพศชั่วคราว จึงช่วยให้การแข็งตัวเกิดได้ง่ายขึ้นในผู้ที่มีปัญหาอีดี (Erectile dysfunction; ED) หรือภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ ส่วนฮอร์โมนเพศชายหรือเทสโทสเตอโรนนั้น เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ใช้เฉพาะในผู้ที่มีภาวะฮอร์โมนต่ำจริง และต้องได้รับการตรวจเลือด ประเมินอาการ และติดตามโดยแพทย์อย่างใกล้ชิด
การซื้อฮอร์โมนมาฉีดหรือรับประทานเองโดยไม่จำเป็นอาจเกิดอันตรายได้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีมะเร็งต่อมลูกหมาก เพราะฮอร์โมนเพศชายอาจกระตุ้นให้เซลล์มะเร็งโตเร็วและรุนแรงขึ้นได้
ดังนั้น ก่อนใช้ยาเกี่ยวกับเรื่องเพศ ไม่ควรอายที่จะปรึกษาแพทย์ แต่ควรถ่อมตัวและศึกษาข้อมูลให้ถูกต้อง เพราะ “ยาที่เพื่อนบอกว่าดี” อาจไม่เหมาะกับร่างกายของเราเสมอไป.
ศ.เกียรติคุณ น.ท.ดร.นพ.สมพล เพิ่มพงศ์โกศล
รพ.รามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
