เกือบห้าสัปดาห์หลังจากผู้นำขบวนการ “พรรคแมลงสาบจันตา” (ซีเจพี) หรือพรรคประชาชนแมลงสาบของอินเดย เริ่มการประท้วงเรียกร้องให้ รมว.ศึกษาธิการอินเดียลาออก เนื่องจากการรั่วไหลของข้อสอบ นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ผู้นำอินเดีย วัย 75 ปี โพสต์คลิปวิดีโอตัวเอง โดยกล่าวว่าเขารู้สึกเจ็บปวดกับความทุกข์ยากของพวกเขา และสัญญาว่าจะดำเนินการแก้ไข
แต่คลิปวิดีโอของโมดีที่โพสต์บนอินสตาแกรม ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มที่ซีเจพีมีผู้ติดตามมากถึง 22 ล้านคน และส่วนใหญ่เป็นคนเจนซี (Gen Z) ภายในเวลาไม่กี่วันเมื่อเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา ไม่เพียงพอที่จะสร้างความพึงพอใจให้กับผู้ประท้วงหลายพันคน ซึ่งรวมตัวกันใจกลางกรุงนิวเดลี เผชิญกับการปราบปรามของตำรวจ และจุดชนวนการประท้วงทั่วประเทศ
ท้ายที่สุด นายธาร์เมนดรา ปราธาน รมว.ศึกษาธิการอินเดีย ลาออกจากตำแหน่ง ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อข้อเรียกร้องหลักของกลุ่มผู้ประท้วง แต่ถือเป็นความพ่ายแพ้ที่ไม่ค่อยเกิดขึ้นบ่อยนักสำหรับโมดี
การลาออกของปราธาน เป็นชัยชนะอย่างชัดเจนของซีเจพี และผู้สนับสนุนขบวนการที่เป็นคนรุ่นใหม่ ต่างเยาะเย้ยโมดีอย่างเปิดเผยผ่านเพลงแร็ป ป้าย และกราฟฟิตี นับเป็นพัฒนาการที่แทบไม่น่าเชื่อเมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อน ในประเทศที่การเมืองถูกโมดีครอบงำเกือบทั้งหมด นับตั้งแต่เขาขึ้นสู่อำนาจในปี 2557
นักวิเคราะห์หลายคนกล่าวว่า การประท้วงของซีเจพี เกิดขึ้นจากกรณีการรั่วไหลของข้อสอบเข้าคณะแพทยศาสตร์ระดับชาติ แต่มันยังมีประเด็นอื่น ๆ อีก โดยเฉพาะปัญหาการว่างงานของเยาวชน และความกังวลในกลุ่มคนหนุ่มสาวว่า ปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) อาจแย่งตำแหน่งงานต่าง ๆ ของพวกเขา เช่น ฝ่ายสนับสนุนการดำเนินงานเทคโนโลยีสารสนเทศ หรือที่เรียกว่า “งานหลังบ้าน”
แม้ซีเจพีไม่ใช่พรรคการเมือง แต่พรรคฝ่ายค้านทุกพรรคของอินเดียต่างพยายามฉวยโอกาสจากการประท้วงต่อต้านโมดี ด้วยการสนับสนุนกลุ่มนักศึกษา และบททดสอบแรกจากความโกรธเคืองของเยาวชน อาจมีขึ้นในการเลือกตั้งปีหน้า ในรัฐอุตตรประเทศที่มีประชากรมากที่สุด รวมถึงรัฐปัญจาบ และรัฐคุชราตที่เป็นรัฐบ้านเกิดของโมดี
นอกจากนี้ ความเสี่ยงที่ใหญ่กว่าสำหรับโมดี อาจอยู่ที่การเลือกตั้งทั่วไปในปี 2572 หากซีเจพีเปลี่ยนสถานะขบวนการเป็นพรรคการเมืองจริง ๆ แม้นายอภิจิต ดิปเก ผู้ก่อตั้งซีเจพี กล่าวว่า ขณะนี้ยังไม่มีการตัดสินใจใด ๆ เกี่ยวกับการเข้าร่วมการเมืองเชิงเลือกตั้งก็ตาม
ขณะที่นักวิเคราะห์บางคนกล่าวว่า จนถึงตอนนี้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่ส่วนใหญ่ลงคะแนนเสียงตามศาสนาหรือวรรณะ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อพรรคภารติยะ ชนตะ (บีเจพี) ฝ่ายชาตินิยมฮินดูของโมดี อย่างไรก็ตาม หลายสิ่งอาจเปลี่ยนไป
ทั้งนี้ พรรคบีเจพีอาจปกครองอินเดียส่วนใหญ่ และเรียกตัวเองว่าเป็นพรรคการเมืองขนาดใหญ่ที่สุดในโลก แต่พรรคมีผู้ติดตามบนอินสตาแกรมเพียง 10 ล้านคนในช่วงเวลาหลายปี ซึ่งน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ติดตามที่ซีเจพีได้มาในเวลาไม่กี่วัน
“ตลอดหลายปีที่ผ่านมา กลยุทธ์การเมืองทางดิจิทัลของพรรคบีเจพี มุ่งเน้นไปที่แพลตฟอร์มต่าง ๆ เช่น เอ็กซ์ ซึ่งมีการสนทนาทางการเมืองเป็นส่วนใหญ่ แต่ในตอนนี้ การสนทนาเหล่านั้นเริ่มเปลี่ยนไปอยู่บนอินสตาแกรมมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้ใช้งานที่เป็นคนรุ่นใหม่” นายอนุรักษ์ มินัส เวอร์มา นักเขียน กล่าวทิ้งท้าย.
ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : REUTERS
