สำนักข่าวซินหัวรายงานจากกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน เมื่อวันที่ 24 ต.ค. ว่า คณะนักวิจัยชาวจีนนำเสนอกลไกใหม่ ว่าด้วยการก่อตัวของภูเขาไฟอายุน้อยบนดวงจันทร์อันเย็นยะเยือก เมื่อ 2,000 ล้านปีก่อน หลังมีการวิเคราะห์ตัวอย่างจากดวงจันทร์ ซึ่งส่งกลับมายังโลก โดยภารกิจสำรวจดวงจันทร์ฉางเอ๋อ-5 ของจีน
ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์เคยคาดการณ์ว่า ปริมาณน้ำที่เพิ่มสูงขึ้น หรือธาตุกัมมันตรังสีภายในดวงจันทร์ อาจเป็นสิ่งที่ก่อให้เกิดภูเขาไฟในช่วงปลายของอายุดวงจันทร์ ทว่าข้อมูลของยานฉางเอ๋อ-5 พบว่า บริเวณแหล่งกำเนิดแมนเทิล (Mantle) หรือ ชั้นเนื้อดาวที่มีลักษณะเป็นหินเหลวหนืดของดวงจันทร์นั้น ทั้งแห้งแล้งและขาดสารให้ความร้อน
ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารไซแอนซ์ แอดวานซ์ (Science Advances) เผยแพร่เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา บ่งชี้ว่าการที่จุดหลอมเหลวของแมนเทิลมีอุณภูมิต่ำลงนั้น เกิดจากมีส่วนประกอบที่หลอมละลายได้ง่าย ซึ่งอาจเป็นสาเหตุที่ทำให้มีภูเขาไฟอายุน้อยบนดวงจันทร์
นักวิจัยจากสถาบันธรณีวิทยาและธรณีฟิสิกส์ สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน ได้ตรวจสอบหินบะซอลต์ที่ได้จากภารกิจฉางเอ๋อ-5 จำนวน 27 ก้อน เพื่อคำนวณหาส่วนประกอบดั้งเดิมของตัวอย่างเหล่านี้ และพบว่าแมกมาอายุน้อย ที่ได้จากฉางเอ๋อ-5 นั้น อาจมีปริมาณแคลเซียมออกไซด์และไททาเนียมไดออกไซด์สูงกว่าแมกมาในตัวอย่างก่อนหน้านี้ ที่เก็บมาโดยยานอะพอลโล
ยานสำรวจในภารกิจฉางเอ๋อ-5 ของจีน สร้างความประหลาดใจ ด้วยการเผยถึงปรากฏการณ์ของภูเขาไฟอายุน้อยบนดวงจันทร์ ซึ่งมีอายุเพียง 2,000 ล้านปี ซึ่งตัดความเป็นไปได้ของทฤษฎีที่ว่า ดวงจันทร์ไม่มีการเคลื่อนไหวหรือเปลี่ยนแปลงด้านสภาพทางธรณีวิทยามายาวนาน เป็นเวลาอย่างน้อย 3,000 ล้านปี อันเป็นช่วงเวลาหลังจากที่ตัวอย่างหินภูเขาไฟที่ยานอะพอลโลเก็บได้ก่อตัวขึ้น
นายเฉินอี้ หนึ่งในนักวิจัยผู้จัดทำผลงานชิ้นนี้ กล่าวว่า “การหลอมละลายของแมนเทิลบนดวงจันทร์ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาอันใกล้นั้น อาจเกิดขึ้นได้จากสองสาเหตุไม่อย่างใดก็อย่างหนึ่ง ได้แก่ การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิ หรือการที่อุณหภูมิจุดหลอมเหลวต่ำลง.
ข้อมูล-ภาพ : XINHUA
