นายฉันทานนท์ วรรณเขจร เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยถึงสถานการณ์การผลิตและการตลาดพืชหัว 4 ชนิด ได้แก่ กระเทียม หอมแดง หอมหัวใหญ่ และมันฝรั่ง ปีเพาะปลูก 2565/66 โดยข้อมูลพยากรณ์ของ สศก. ณ เดือนพฤศจิกายน 2565 คาดว่าปีนี้เนื้อที่เพาะปลูกทั้งประเทศของกระเทียม 61,563 ไร่ หอมแดง 57,245 ไร่ หอมหัวใหญ่ 9,509 ไร่ และมันฝรั่ง 41,133 ไร่ ซึ่งเนื้อที่เพาะปลูกของหอมหัวใหญ่และมันฝรั่ง เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมาร้อยละ 4.29 และ 1.90 ตามลำดับ เนื่องจากราคาที่เกษตรกรขายได้อยู่ในเกณฑ์ที่ดี จูงใจให้เกษตรกรขยายพื้นที่เพิ่มขึ้น ส่วนกระเทียมและหอมแดง เนื้อที่เพาะปลูกลดลงเล็กน้อย ร้อยละ 0.38 และ 1.24 ตามลำดับ เนื่องจากราคาที่เกษตรกรขายได้อยู่ในเกณฑ์ที่ไม่ดี ประกอบกับต้นทุนการผลิตที่สูง เกษตรกรจึงลดพื้นที่เพาะปลูกลง
ด้านผลผลิตทั้งประเทศของกระเทียม รวม 64,891 ตัน หอมแดง 155,765 ตัน หอมหัวใหญ่ 36,479 ตัน และมันฝรั่ง 123,397 ตัน โดยผลผลิตทั้ง 4 ชนิดเพิ่มขึ้น เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมาร้อยละ 3.72 ร้อยละ 13.39 ร้อยละ 8.87 และร้อยละ 11.31 ตามลำดับ เนื่องจากสภาพอากาศเอื้ออำนวยต่อการเจริญเติบโต มีปริมาณน้ำที่เพียงพอและไม่มีโรคพืชระบาด ทั้งนี้ แหล่งผลิตที่สำคัญของพืชหัวทั้ง 4 ชนิดของไทย อยู่ในพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน ลำพูน ศรีสะเกษ และนครพนม เป็นต้น โดยเกษตรกรส่วนใหญ่มักจะเริ่มเพาะปลูกในช่วงหลังฤดูทำนาช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน และผลผลิตทั้ง 4 ชนิด ทยอยออกตั้งแต่เดือนมกราคม ถึง เดือนเมษายน โดยผลผลิตออกมากที่สุดในเดือนมีนาคม 2566
อย่างไรก็ตาม ผลผลิตพืชหัวที่ผลิตในประเทศ ยังไม่เพียงพอต่อความต้องการบริโภค ไทยจึงจำเป็นต้องนำเข้าผลผลิตบางส่วนจากต่างประเทศเข้ามา เช่น จีน อเมริกา และประเทศในกลุ่มยุโรป โดยปี 2565 (มกราคม-พฤศจิกายน 2565) กระเทียมนำเข้าปริมาณ 35,079 ตัน หอมแดง 15,634 ตัน หอมหัวใหญ่ 47,100 ตัน และมันฝรั่ง 66,257 ตัน อย่างไรก็ตาม กระเทียม และหอมแดง มีการนำเข้าลดลงร้อยละ 20.33 และร้อยละ 14.94 ตามลำดับ ในขณะที่หอมหัวใหญ่ และมันฝรั่ง นำเข้าเพิ่มขึ้นร้อยละ 5.48 และร้อยละ 7.64 ตามลำดับ
นางกาญจนา แดงรุ่งโรจน์ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร เปิดเผยเพิ่มเติมถึงแนวทางบริหารจัดการพืชหัวทั้ง 4 ชนิดว่า คณะอนุกรรมการจัดการการผลิตและการตลาดกระเทียม หอมแดง หอมหัวใหญ่ และมันฝรั่ง ในคราวประชุมครั้งที่ 2/2565 เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2565 ได้มีมติเห็นชอบมาตรการในการบริหารจัดการผลผลิตเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ โดยเน้นมาตรการกระจายผลผลิตออกนอกแหล่งผลิตที่สำคัญ ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งกระทรวงพาณิชย์ และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ดำเนินการเชื่อมโยงตลาดซื้อขายผลผลิตกระเทียมและหอมหัวใหญ่ล่วงหน้าระหว่างกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกในจังหวัดที่เป็นแหล่งผลิตที่สำคัญ กับผู้รวบรวมผู้คัดคุณภาพผลผลิต ส่งจำหน่ายให้กับห้างค้าส่งค้าปลีกขนาดใหญ่ และโรงงานแปรรูป
นอกจากนี้ ได้กำหนดมาตรการที่สำคัญอื่นๆ เพื่อดำเนินการควบคู่กันไปด้วย เช่น มาตรการปราบปรามการลักลอบนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ การดำเนินการตรวจสอบสต๊อกสินค้าของผู้ประกอบการและผู้นำเข้าเพื่อป้องกันการกักตุนเพื่อเก็งกำไร ทั้งนี้ ในทุกๆ มาตรการ สศก. ในฐานะฝ่ายเลขานุการคณะอนุกรรมการฯ จะได้ติดตามความก้าวหน้าในการดำเนินการอย่างเคร่งครัด เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ได้วางไว้ พร้อมทั้งจะได้ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดต่อไป โดยท่านที่สนใจข้อมูลการผลิตและการตลาด รวมทั้งแนวทางบริหารจัดการของคณะอนุกรรมการจัดการการผลิตและการตลาดกระเทียม หอมแดง หอมหัวใหญ่ และมันฝรั่ง สามารถติดต่อสอบถามขอรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ส่วนวิจัยเศรษฐกิจพืชสวน สำนักวิจัยเศรษฐกิจการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร โทร. 0-2579-0612 ในวันและเวลาราชการ.
