นายวันชัย พนมชัย รองปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม รักษาราชการแทนเลขาธิการสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เปิดเผยถึงกรณีที่มีการเผยแพร่ข่าวประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง กำหนดประเภทของสินค้าให้เป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก พ.ศ.2565 มีรายละเอียดส่วนหนึ่งระบุให้ หนังสือ และแบบเรียนเป็นสินค้าควบคุมฉลาก ต้องปฏิบัติตามคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก ซึ่งมีผู้ตีความว่า หนังสือและแบบเรียนทุกเล่ม ต้องมีมอก. เป็นเรื่องไม่ถูกต้องและจะทำให้ประเทศไทย เป็นประเทศเดียวในโลกที่แบบเรียน และหนังสือต้องติดฉลากให้ตรงตามเงื่อนไข จึงเรียกร้องให้กระทรวงอุตสาหกรรมยกเลิกประกาศดังกล่าวนั้น
สมอ. ขอชี้แจงว่า การตีความดังกล่าวเป็นความเข้าใจคลาดเคลื่อน ขอชี้แจงใน 2 ประเด็น
1. คณะกรรมการว่าด้วยฉลากฯดังกล่าว อยู่ภายใต้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ไม่อยู่ภายใต้สังกัดกระทรวงอุตสาหกรรม
2. สมอ. ไม่มีมาตรฐานบังคับสำหรับหนังสือเรียน มีเพียงมาตรฐานกระดาษพิมพ์และเขียน มอก. 287-2565 ซึ่งเป็นมาตรฐานทั่วไป ไม่ใช่มาตรฐานบังคับ โดยมาตรฐานทั่วไปเป็นมาตรฐานที่ให้ผู้ผลิตสามารถยื่นขอการรับรองคุณภาพโดยสมัครใจ เพื่อการพัฒนาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปตามเกณฑ์กำหนดในมาตรฐานและหลักประกันให้กับผู้บริโภคหรือผู้ซื้อผลิตภัณฑ์นั้นมีคุณภาพ มีความปลอดภัยคุ้มค่า
ส่วนมาตรฐานบังคับนั้น สมอ. จะบังคับเฉพาะสินค้าอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของผู้บริโภค เช่น สายไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน ปลั๊กพ่วง เตารีด หม้อหุงข้าว พัดลม ตู้เย็น เครื่องปรับอากาศ วัสดุก่อสร้าง เหล็กโครงสร้าง เหล็กก่อสร้าง ยานยนต์และชิ้นส่วน ยางรถยนต์ กระจกรถยนต์ เข็มขัดนิรภัย เป็นต้น หากหน่วยงานใดจะประกาศใช้กฎหมายเพื่อคุ้มครองผู้บริโภค โดยอ้างอิงมาตรฐาน มอก. ก็สามารถทำได้ โดยใช้ความอำนาจตามกฎหมายของหน่วยงานนั้นๆ
