นายชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ เอ็ตด้า เปิดเผยว่า ได้ร่วมกับ สภาองค์กรของผู้บริโภค ในการแก้ไขปัญหาการจำหน่ายสินค้าผิดกฎหมายและไม่ได้มาตรฐานบนแพลตฟอร์มออนไลน์อย่างเป็นรูปธรรม โดยเน้นบทบาทสำคัญของ 3 กลไกหลัก คือ ภาครัฐในฐานะผู้กำกับดูแล ภาคประชาสังคมในฐานะผู้เฝ้าระวัง และผู้ให้บริการแพลตฟอร์มในฐานะผู้ควบคุมช่องทางซื้อขาย เพื่อผลักดันให้เกิดระบบนิเวศดิจิทัลที่ปลอดภัย ลดช่องโหว่จากสินค้าหลอกลวง และสร้างความโปร่งใสในการดำเนินธุรกิจบนโลกออนไลน์
“จากการวิเคราะห์ปัญหาหลักที่ถือเป็นช่องว่าง คือระบบคัดกรองสินค้าบนแพลตฟอร์มดิจิทัล ที่ทำให้สินค้าผิดกฎหมายสามารถกลับเข้ามาจำหน่ายซ้ำได้ แม้จะเคยถูกแจ้งเตือนหรือระงับบัญชีไปแล้ว ขณะเดียวกันยังพบแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของสินค้าที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนหรือขาดมาตรฐาน โดยเฉพาะกลุ่มผลิตภัณฑ์สุขภาพ เช่น ยา อาหารเสริม และเครื่องสำอาง ซึ่งแพร่กระจายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ในลักษณะที่เข้าถึงผู้บริโภคได้ง่ายและรวดเร็ว จึงมีข้อเสนอให้แพลตฟอร์มทำงานเชิงรุกมากขึ้น ด้วยการใช้เทคโนโลยี เอไอ ร่วมกับการเชื่อมโยงข้อมูลทะเบียนสินค้ากับหน่วยงานรัฐแบบอัตโนมัติ เพื่อลดภาระการตรวจสอบซ้ำ และป้องกันการนำสินค้าหรือบัญชีที่มีประวัติปัญหากลับมาใช้งานซ้ำ”
นายชัยชนะ กล่าวต่อว่า ได้เสนอ 4 กลไกสำคัญ ได้แก่ 1.มาตรฐานแพลตฟอร์ม เสนอให้มีการลงทะเบียนแพลตฟอร์มและผู้ขาย พร้อมสร้างระบบตรวจสอบแหล่งที่มาและความถูกต้องของข้อมูลบนแพลตฟอร์มอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะการควบคุมการแสดงข้อมูลเท็จ การละเมิดลิขสิทธิ์ และการแสดงสัญลักษณ์รับรองมาตรฐานสินค้าเพื่อสร้างความมั่นใจแก่ผู้บริโภค 2.การบังคับใช้กฎหมาย ดำเนินมาตรการเชิงรุกกับแพลตฟอร์มต่างชาติที่ไม่มีสำนักงานในไทย การลงทะเบียนระบบขนส่งที่เกี่ยวข้องกับการส่งสินค้าต้องห้าม การเข้มงวดกับการโฆษณาเกินจริง และการจัดให้มีระบบยืนยันตัวตนของผู้ค้าอย่างโปร่งใส 3.การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและความรู้เท่าทัน ให้สามารถตรวจสอบความน่าเชื่อถือของผู้ขาย รายละเอียดและราคาสินค้าอย่างมีวิจารณญาณ ลดโอกาสในการถูกหลอกลวง
และ 4.ช่องทางร้องเรียนที่ชัดเจน เช่น สายด่วน อย.โทร 1556, ศูนย์ช่วยเหลือและจัดการปัญหาออนไลน์ 1212 และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง พร้อมส่งเสริมให้การร้องเรียนของผู้บริโภคถูกนำไปใช้ในการกำหนดมาตรการป้องกันเชิงระบบ และเพิ่มกลไกความมั่นใจหลังการขาย ที่สามารถคืนสินค้าได้ภายใน 7–14 วัน พร้อมเสริมด้วยระบบรีวิว และระบบรายงานปัญหา
