ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาบอร์ดเกมเป็นที่รู้จักอย่างโดดเด่น ขณะที่การสร้างสรรค์พัฒนาบอร์ดเกม โดยเฉพาะบอร์ดเกมไทยก็เด่นชัดเช่นกัน ล่าสุดกับ “Book on Board” โดย TK Park เปิดพื้นที่อีกครั้งให้กับผู้เล่น และนักออกแบบเกมรุ่นใหม่ได้พัฒนาสร้างสรรค์บอร์ดเกมไทย สร้างเครื่องมือขับเคลื่อนการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์
ชวนแกะกล่องเกมใหม่ ค้นไอเดียการออกแบบเกมที่ได้รับรางวัล โดยปีนี้เพิ่มขีดความเข้มข้น ในหัวข้อ “เปลี่ยนหนังสือ(ไทย)ที่ชอบ เป็นบอร์ดเกม(ไทย)ที่ใช่” เลือกหนังสือผลงานนักเขียนไทยนำมาเป็นแรงบันดาลใจออกแบบบอร์ดเกม สานฝันทั้งเหล่านักอ่านและนักเล่นบอร์ดเกม สร้างนักออกแบบเกมรุ่นใหม่และสนับสนุนนักเขียนไทย ทั้งนี้ วัฒนชัย วินิจจะกูล ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันอุทยานการเรียนรู้ กล่าวถึงการเริ่มต้นขึ้นของโครงการนี้ โดยเริ่มต้นจากการเป็นพื้นที่ให้ยืม และเล่นบอร์ดเกมสู่การเป็น ‘พื้นที่บ่มเพาะ’ จัดการประกวดที่ท้าทายให้นักออกแบบนำหนังสือมาตีความใหม่นับแต่ปี 2565 ผ่านกิจกรรม Book on Board สนับสนุนให้นำหนังสือเล่มโปรดมาเป็นบอร์ดเกม
ส่วนครั้งนี้ผสมผสานสื่อสองประเภททั้ง หนังสือและบอร์ดเกมเข้าด้วยกัน เพื่อสร้างความสนใจในหนังสือผ่านการเชื่อมโยงไปสู่สื่อประเภทใหม่อย่างบอร์ดเกม โดยเกมที่ได้รับรางวัลชนะเลิศได้แก่ เกม SEA-CRET Evidence ร่องรอยปริศนา มัจฉาพิศวง จากหนังสือ JOE the SEA-CRET Agent 01 / Plank ver ขณะที่รองชนะเลิศได้แก่ เกม Bubble & Bliss – วาฬพา จากหนังสือ บันทึกคุณเพื่อน และ เกม 2475 The Ghost Writer จากหนังสือ 2475 นักเขียนผีแห่งสยาม โดยผลงานจะถูกนำไปพัฒนาและจัดพิมพ์เป็นเกมกล่องจริง เล่นเรียนรู้ที่ TK Park และเครือข่ายแหล่งเรียนรู้ทั่วประเทศ รวมถึงเผยแพร่ในรูปแบบ Print & Play สั่งพิมพ์ไปเล่นเองได้
ทางด้าน วรุตม์ นิมิตยนต์ ผู้อำนวยการสถาบันบอร์ดเกมเพื่อการเรียนรู้ เล่าถึงการประกวด และการพัฒนาบอร์ดเกมเพิ่มอีกว่า เกมในรูปแบบนี้ บอร์ดเกมเป็นที่รู้จักกันมานาน ไม่ว่าจะเป็นเกมเศรษฐี เกมบันไดงู หรือหมากรุก ฯลฯ ซึ่งล้วนแต่คุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว แต่ปัจจุบันเกมได้พัฒนาซับซ้อนมากขึ้น มีลูกเล่น มีเนื้อหาที่นำมาทำเกมเยอะขึ้น อย่างเช่น การประกวดบอร์ดเกมครั้งนี้ที่มีทั้งเกมที่พูดถึงประวัติศาสตร์ เกมชวนสืบสวนสอบสวน และมีอีกหลากหลายเรื่องราวที่บอกเล่าผ่านบอร์ดเกม”
หลายปีที่ทำงานเกี่ยวกับบอร์ดเกมทำงานร่วมกับ TK Park เห็นถึงการเติบโตขึ้นของบอร์ดเกมไทย เห็นถึงฝีมือนักออกแบบไทย การออกแบบที่เก่งกาจขึ้นเรื่อยๆ ออกแบบเกมอย่างมีชั้นเชิง มีลูกเล่นที่น่าสนใจ ยิ่งโจทย์การประกวดออกแบบเกมที่มาจากหนังสือ ยิ่งมีความน่าสนใจ โดยเฉพาะหนังสือจากนักเขียนไทย
ผู้อำนวยการสถาบันบอร์ดเกมเพื่อการเรียนรู้ คุณวรุตม์ อธิบายอีกว่า ในปีนี้นักออกแบบบอร์ดเกม ผู้เข้าประกวดทุกทีมจะต้องพัฒนาบอร์ดเกมจากการเลือกงานเขียนของนักเขียนไทยในโครงการฯ มาเป็นแรงบันดาลใจ ออกแบบบอร์ดเกมไทยเชื่อมโยงจากหนังสือ และสามารถนำมาผลิตเป็นบอร์ดเกมฉบับสมบูรณ์ขนาดพกพาได้จริง โดยจะคัดเลือกนักออกแบบบอร์ดเกมเพียง 12 ทีมและตัดสินหาทีมชนะเลิศ
“โดยทั่วไปเรามักจะมีหนังสือเล่มที่ชอบ มีเล่มในดวงใจ เมื่อนำมาเป็นแรงบัลดาลใจ นำมาเป็นโจทย์จึงเปิดให้ผู้ออกแบบเลือกนำมาสร้างสรรค์ เชื่อมโยงทั้งผู้อ่าน ผู้เล่น โดยหากมีเกมแล้วทำให้คนอยากอ่านหนังสือ หรือคนอ่านหนังสือ เมื่อรู้ว่ามีเกมก็อยากเล่นเกม สองสิ่งนี้จะเชื่อมโยงกัน สร้างการเรียนรู้กันและกัน เป็นหัวใจ เป็นความน่าท้าทายของโครงการนี้ที่อยากให้เกิดขึ้น”
จากที่กล่าว ในปีนี้เราเพิ่มความเข้มข้น นำหนังสือผลงานของนักเขียนไทยมาเป็นแรงบัลดาลใจ ซึ่งก็มีหนังสือจากนักเขียนไทยส่งเข้าร่วมกว่า 70 เล่มให้นักออกแบบได้เลือกเล่มที่สนใจ จะไม่จำกัดว่าจะต้องหยิบมาเล่าทั้งเล่ม อาจหยิบนำเรื่องราวเล็กๆ นำมาขยายเป็นเกม นำคาแรคเตอร์ตัวละครที่น่าสนใจมาเล่าเรื่องต่อ หรือจะหยิบมาเล่าทั้งเล่มก็ได้ ฯลฯ ขึ้นอยู่กับนักออกแบบจะตีความ โดยที่สำคัญครั้งนี้เป็นหนังสือของนักเขียนไทย”
สำหรับเกมที่ออกแบบครั้งนี้มีทุกรูปแบบ มีความหลากหลายน่าสนใจหลายมิติ ทั้งเล่าเรื่องทั้งเล่ม หยิบสิ่งที่น่าสนใจนำมาขยาย ซึ่งสร้างความเซอร์ไพรส์ให้กับนักเขียน และผู้เล่มเกม ชวนให้เกิดการอ่าน การเล่นเรียนรู้ระหว่างกัน โดยหลายเกมที่ออกแบบไว้ก็ไปถึงจุดนั้นและเชื่อมโยงไปถึงการค้นหาหนังสือ ยืมหนังสือกลับไปอ่านซ้ำ
ขณะที่หนังสือที่เข้าร่วมครั้งนี้ก็มีความหลากหลายเช่นกัน มีทั้ง การ์ตูน ที่เล่าเรื่องน่ารักและเรื่องราวเข้มข้นแนวสืบสวนสอบสวน โดยที่ได้รับรางวัลชนะเลิศปีนี้ก็เป็นหนังสือการ์ตูนแนวสืบสวน มี นิยาย ในหมวดนี้ก็มีทั้งนิยายวาย นิยายผี ทั้งมีหนังสือที่เยี่ยวยาจิตใจ หนังสือเกี่ยวกับปรัชญาการใช้ชีวิต ฯลฯซึ่งเปิดกว้างให้กับทุกแนวหนังสือ และจากที่กล่าวนักออกแบบจะเลือกเล่มที่สนใจ นำไปดีไซน์เป็นเกม เล่ารูปแบบการเล่น
“เกมทั้งหมดที่ผ่านเข้าสู่รอบลึก 12 ทีมต่างมีความโดดเด่น มีกลไกการเล่าเรื่องได้น่าสนใจ ได้เห็นถึงมุมมองความสนใจของนักออกแบบ อย่างทีมชนะเลิศ นักออกแบบรุ่นใหม่เลือกหยิบนำการ์ตูน ที่ตีพิมพ์มานานแล้ว นำมาสร้างสรรค์เกม นำตัวละครหลักที่เป็นนักสืบในหนังสือนำมาเป็นสตอรรี่ออกแบบเกม
ขณะที่อีกสองผลงานรางวัล นำเรื่องราวปลาวาฬสองตัวที่ดูแลกันและกันในหนังสือ นำมาออกแบบเกม ให้ผู้เล่นทั้งสองฝั่งดูแลกันและกัน เผชิญสถานการณ์ในเกมไปจนถึงปลายทางให้ได้ โดยหยิบทั้งเรื่องมาดีไซน์ลงในเกม ผู้เล่นก็จะได้สัมผัสทำความเข้าใจกับเรื่อง
ส่วนอีกผลงานนำประวัติศาสตร์ สมัย2475 เรื่องราวของสื่อยุคสมัยนั้นนำมาดีไซน์ออกมาเป็นเกม ฯลฯ หรือเกมที่ผ่านเข้ารอบลึก นำเรื่องราวการผู้ดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ นำมาเป็นบอร์ดซึ่งได้รับรางวัลชมเชย ฯลฯ ได้เห็นถึงความหลากหลายและความสนใจ” ทั้งนี้ผู้อำนวยการสถาบันบอร์ดเกมเพื่อการเรียนรู้ คุณวรุตม์ ให้มุมมองทิ้งท้ายอีกว่า ความน่าท้าทายครั้งนี้มองว่า ผู้ออกแบบจะต้องตีความจากหนังสือออกมาเป็นภาพ อย่างเราอ่านหนังสือ อ่านตัวอักษร หรือหนังสือการ์ตูน มีลายเส้น มีวิธีเล่าเรื่อง ผู้ออกแบบเกมจะต้องตีความ นำสิ่งที่ตั้งใจนำออกมาเป็นภาพ เป็นเกม ฯลฯ
ยิ่งเมื่อเป็นเกมที่มาจากหนังสือ เกมเหล่านี้จะให้น้ำหนักกับเรื่องราวที่มาจากหนังสือ เวลาเล่น ผู้เล่นจะมีความรู้สึกเหมือนได้สัมผัส ได้บางอย่างจากหนังสือด้วย เป็นเสน่ห์เฉพาะตัว ทั้งเป็นความท้าทายของนักออกแบบที่จะทำอย่างไรให้ผู้เล่น เล่นแล้วรู้สึกถึงหนังสือ อินไปกับเรื่องราวหนังสือ
อีกเสน่ห์บอกเล่าบอร์ดเกม สื่อสร้างสรรค์ที่มีศัพยภาพ ส่งเสริมการเรียนรู้.
พงษ์พรรณ บุญเลิศ
