ข้อจำกัดการเลี้ยงสัตว์แบบดั้งเดิม เป็นส่วนสำคัญของแคมเปญ “กำแพงสีเขียวใหญ่” ของจีน ซึ่งเป็นโครงการต่อต้านการแปรสภาพเป็นทะเลทราย ที่ดำเนินมานานหลายสิบปี และได้รับการยกย่องว่า “ช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียว” มาก กว่า 90 ล้านเฮกตาร์
เดิมทีแล้ว แคม เปญนี้มุ่งเป้าควบคุมการขยายตัวของทะเลทรายในภูมิภาคตอนเหนือที่แห้งแล้ง อันเกิดจากการเกษตรแบบเข้มข้น การเลี้ยงสัตว์ การทำเหมือง และการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ
ทว่าในบางพื้นที่ เป้าหมายดังกล่าวพัฒนาไปสู่การสร้างพื้นที่เพาะปลูกแห่งใหม่ และโครงการยังผสมผสานการปลูกต้นไม้ขนาดใหญ่ เข้ากับการปลูกไม้เลื้อยที่ทนทานต่อความแห้งแล้ง รวมถึงการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ขนาดใหญ่ เพื่อจำกัดลมและพืชที่ให้ ร่มเงา

เมื่อไม่นานมานี้ จีนนำเสนอโครงการดังกล่าวในการประชุมระดับนานาชาติ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน ก็ให้คำมั่นเมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่าจะเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ เพื่อช่วยบรรลุเป้าหมายด้านสภาพอากาศ
แม้งานศึกษาของสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ในปี 2558 พบว่า การเพิ่มพื้นที่สีเขียวขนาดเท่ากับสนามฟุตบอล 840,000 สนาม รอบทะเลทรายคู่ปู้ฉี ของมองโกเลียใน สร้างงานหลายหมื่นตำแหน่ง และช่วยบรรเทาความยากจน แต่สำหรับชาวมองโกลบางส่วน ซึ่งคิดเป็น 17% ของประชากรเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน แคมเปญดังกล่าวกลับเป็นบ่อนทำลายวัฒนธรรมและการทำฟาร์มแบบดั้งเดิม
นายเองเกบาตู โตโกชอก นักเคลื่อน ไหวชาวมองโกลที่ลี้ภัยอยู่ในสหรัฐ กล่าวว่า คนเลี้ยงสัตว์ในทะเลทรายคู่ปู้ฉี ได้รับผล
กระทบจากการแก้ไขปัญหาความเสื่อมโทรมของที่อยู่อาศัย ทั้งที่พวกเขาไม่ได้เป็นคนสร้างขึ้น เนื่องจากมาตรการเหล่านี้คนเลี้ยงสัตว์พลัดถิ่นโดนบังคับ ตัดขาดความสัมพันธ์กับผืนดิน และขัดขวางแนวทางปฏิบัติที่ยั่งยืน ซึ่งรักษาความสมดุลที่ละเอียดอ่อนของทุ่งหญ้ามานานนับพันปี

อนึ่ง การห้ามการเลี้ยงสัตว์แบบปล่อยอิสระ และการลาดตระเวนโดยเฉพาะเพื่อบังคับใช้มาตรการดังกล่าว ทำให้เกิดการประท้วงจากคนเลี้ยงสัตว์เป็นประจำ และมีการจับกุมหลายครั้ง ตามข้อมูลของนักวิชาการ และองค์กรอิสระ (เอ็นจีโอ)
“โครงการเพิ่มพื้นที่สีเขียว เป็นส่วนหนึ่งของโครงการโดยรวมที่เปลี่ยน แปลงภูมิทัศน์ของมองโก เลีย และวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมอย่างสิ้นเชิง ซึ่งคนที่ได้รับประโยชน์แต่เพียงผู้เดียวคือ ชาวจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งรัฐบาล และบริษัทต่าง ๆ” โตโกชอก กล่าวเพิ่มเติม
ทั้งนี้ทั้งนั้น ผู้สันทัดกรณีหลายคนกล่าวว่า โครงการเพิ่มพื้นที่สีเขียว ควรหลีกเลี่ยงการปลูกพืชที่ไม่ใช่พืชพื้นเมือง และพืชที่ต้องการนํ้าปริมาณมาก อีกทั้งสัญชาตญาณในการเปลี่ยนทะเลทรายให้กลายเป็นพื้นที่สีเขียวนั้น ไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้องเสมอไป เนื่องจากทะเลทรายมีบทบาทสำคัญทางนิเวศวิทยา เช่น การอนุรักษ์นํ้า และความหลากหลายทางชีวภาพ
นั่นหมายความว่า สิ่งที่ควรทำไม่ใช่การกำจัดทะเลทรายให้หายไป แต่เป็นการป้องกันไม่ให้พื้นที่ทะเลทรายขยายวงกว้างเท่านั้น.


