ในช่วงเวลาที่ผ่านมา สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ของประเทศไทย ได้เผชิญกับคลื่นการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากสาธารณชน หลังเกิดประเด็นถึง “4 กรณี” จนเกิดคำถามใหญ่ต่อ “มาตรฐาน สว.” และประสิทธิภาพขององค์กรกำกับดูแลอย่างคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และคณะกรรมการจริยธรรมวุฒิสภาเอง
1. “สว.นันทนา นันทวโรภาส” ถูกมติถอดถอนฐานฝ่าฝืนจริยธรรมร้ายแรง
หนึ่งในกรณีที่กำลังถูกพูดถึงเป็นอย่างมากอยู่ในขณะนี้ คือ “น.ส.นันทนา นันทวโรภาส” ถูกชี้มูลจากการให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนเมื่อวันที่ 23 ก.ย. 67 โดยใช้ถ้อยคำที่ถูกมองว่า “ด้อยค่า” สว.ท่านอื่นว่าเป็น “สว.แม่ค้าขายหมู” ซึ่งถูกร้องเรียนว่าเป็นการดูหมิ่นศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ มีอคติ และทำให้เกียรติศักดิ์ของตำแหน่ง สว. เสื่อมเสีย
-ด่วน! มติวุฒิสภาเสียงข้างมาก ฟันจริยธรรม ‘นันทนา’ ผิดจริยธรรมร้ายแรง
และเมื่อวันที่ 28 ต.ค. 68 ที่ผ่านมา ที่ประชุมวุฒิสภาได้ลงมติเห็นชอบตามรายงานของคณะกรรมการจริยธรรมฯ โดยมีมติ 130 ต่อ 26 เสียง เห็นชอบว่าการกระทำของ สว.นันทนา เป็นการฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง (เกิน 3 ใน 5 หรือ 119 เสียง) โดยภายหลัง ทางประธานวุฒิสภาจะส่งเรื่องต่อไปยัง คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เพื่อดำเนินการตามกฎหมาย ซึ่ง หากพบความผิดจริง อาจมีโทษถึงขั้น ตัดสิทธิทางการเมืองตลอดชีวิต
2. สว.ชาย (ไม่ระบุชื่อ) กับข้อกล่าวหา “ล่วงละเมิดทางเพศ”
สว.ชายไม่ระบุชื่อ ถูกกล่าวหาในคดีล่วงละเมิดทางเพศ จากกรณีที่คุณณัฐสินี ภิญโญปิยวิศว์ (ขวัญ) ที่ปรึกษาคณะอนุกรรมาธิการฯ ได้กล่าวหาว่า สว. คนดังกล่าว ล่วงละเมิดทางเพศเธอ ในวันที่ 5 พ.ค. 68 โดยอ้างว่าผู้เสียหายอยู่ในสภาวะที่ไม่มีแรงขัดขืน ผู้เสียหายได้เข้าแจ้งความดำเนินคดีในข้อหากระทำอนาจารโดยใช้กำลังประทุษร้าย และยื่นเรื่องต่อคณะกรรมการจริยธรรมวุฒิสภาเพื่อขอให้ถอดถอน
-สรุป ‘โหนกระแส’ สาวที่ปรึกษาฯ เปิดหน้าสู้! เอาผิด-ถอดถอน ‘สว.หนุ่ม’ อนาจารในคอนโดฯ
3. สว.ชาย (ไม่ระบุชื่อ) กับข้อกล่าวหา “ลักทรัพย์”
เมื่อปี 2564 สว.ชายรายหนึ่ง (ขณะที่ยังไม่ได้เป็น สว.) ถูกกล่าวหาว่า ร่วมกับพวกอีก 1 คน ลักทรัพย์สินมูลค่ากว่า 2 ล้านบาท จากผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจากอุบัติเหตุรถยนต์พลิกคว่ำบนทางด่วนบูรพาวิถี เมื่อวันที่ 31 พ.ค. 64 โดยพนักงานสอบสวน สภ.บางปะกง ได้สรุปสำนวนส่งฟ้องอัยการในข้อหา “ร่วมกันลักทรัพย์ในเวลากลางคืนโดยใช้ยานพาหนะ” ตั้งแต่ปี 2564 แต่กลับปรากฏว่า คดีมีความล่าช้า เนื่องจาก สว. คนดังกล่าวได้ใช้เอกสิทธิ์ สว. เพื่อขอเลื่อนการพิจารณาคดี
-‘สภาสูง’จ่อใช้วงจรปิดมัด ‘สว.ฉาว’ลักทรัพย์ศพรถคว่ำ ชงสอบจริยธรรมร้ายแรงหลังใช้เอกสิทธิ์ถ่วงเวลา
4. “สว.เศรณี อนิลบล” ต่อว่าเจ้าหน้าที่ รปภ.
สว.เศรณี อนิลบล ปรากฏในคลิปวิดีโอที่ถูกเผยแพร่ในโลกออนไลน์ โดยมีพฤติกรรมต่อว่าเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย (รปภ.) ของรัฐสภาด้วยถ้อยคำที่รุนแรง บริเวณทางเข้ารัฐสภา ทาง “สว.เศรณี” ยอมรับว่าเป็นบุคคลในคลิปจริง และได้ยกมือไหว้ขอโทษสื่อมวลชน โดยให้เหตุผลว่าเกิดจากความไม่พอใจที่ถูกขอให้ลดกระจกรถลงขณะที่ฝนตกหนัก ทั้งที่รถของ สว. มีสติกเกอร์ติดอยู่แล้ว ซึ่งเหตุการณ์นี้ถูกหยิบยกเป็นประเด็นต่อสาธารณะ แม้จะมีการยอมรับและขอโทษ แต่สังคมยังคงจับตาดูการดำเนินการของคณะกรรมการจริยธรรมว่าจะมีการดำเนินการทางบทลงโทษ สว. หรือไม่
-‘สว.เศรณี’ รับเป็นคนในคลิปด่ากราด ‘รปภ.รัฐสภา’ อ้างวันเกิดเหตุฝนตกหนักกลับจะให้ลดกระจก
ประสิทธิภาพในการตรวจสอบคุณสมบัติ
จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งหมด นำไปสู่คำถามเชิงโครงสร้างที่สำคัญต่อองค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแล ไม่ว่าจะเป็น “บทบาทของ กกต.” กรณีของ สว. ที่มีคดีอาญาลักทรัพย์ติดตัวตั้งแต่ปี 2564 แต่ยังสามารถผ่านกระบวนการตรวจสอบคุณสมบัติและได้รับการรับรองให้เป็น สว. ได้ในปี 2567 ทำให้เกิดคำถามต่อประสิทธิภาพและความเข้มงวดของ กกต. ในการกลั่นกรองคุณสมบัติของผู้สมัคร สว.
“ความเป็นกลางในการบังคับใช้จริยธรรม” การที่วุฒิสภามีมติลงโทษ สว.นันทนา อย่างรวดเร็วและรุนแรง แต่ในทางกลับกัน ในกรณีของ สว. ที่มีข้อกล่าวหาทางอาญาและพฤติกรรมไม่เหมาะสมอื่นๆ ยังอยู่ในกระบวนการ ทำให้เกิดข้อสังเกตว่า กลไกทางจริยธรรมอาจถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมือง หรือไม่?..
