การสู้รบปะทะกันตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา กลับมาอีกครั้ง ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่นคง ชีวิต และทรัพย์สิน ตลอดจนภาพรวมเศรษฐกิจของประเทศอย่างเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะภาคการค้าชายแดนซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงเศรษฐกิจในหลายจังหวัด
ข้อมูลล่าสุด การค้าชายแดนไทย-กัมพูชาในรอบ 10 เดือนของปี 2568 เผชิญกับสถานการณ์ที่ผันผวนอย่างรุนแรง โดยเฉพาะในช่วงครึ่งหลังของปีที่มูลค่าการค้าดิ่งลงอย่างรุนแรง เนื่องจาก ผลกระทบจากการสู้รบตามแนวชายแดนและการปิดจุดผ่านแดน ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบโลจิสติกส์และการเคลื่อนย้ายสินค้า
สรุปสถานการณ์รวม 10 เดือน
ในรอบ 10 เดือน (มกราคม-ตุลาคม) มูลค่าการค้าชายแดนไทย-กัมพูชารวม 95,554 ล้านบาท ลดลง 36.68% โดยมีมูลค่าการส่งออก 72,844 ล้านบาท ลดลง 36.68% และการนำเข้า 22,710 ล้านบาท ลดลง 30.32% ทำให้ไทยยังคงได้เปรียบดุลการค้ากว่า 50,135 ล้านบาท
ตารางแสดงมูลค่าการค้าชายแดนไทย-กัมพูชา ปี 2568 (แยกรายเดือน)
นี่คือตารางสรุปมูลค่าการค้าและอัตราการเติบโตรายเดือนเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า (%YoY) ที่แสดงให้เห็นความผันผวนอย่างชัดเจน (หน่วย: ล้านบาท)
| ปี | เดือน | มูลค่ารวม | %YoY (รวม) | ส่งออก | %YoY (ส่งออก) | นำเข้า | %YoY (นำเข้า) | ดุลการค้า |
| 2568 | ม.ค. | 15,492 | 1.8% | 12,464 | 6.9% | 3,028 | -14.9% | 9,435 |
| 2568 | ก.พ. | 15,594 | 15.0% | 11,982 | 12.6% | 3,612 | 23.7% | 8,371 |
| 2568 | มี.ค. | 18,219 | 16.7% | 13,682 | 8.8% | 4,537 | 49.5% | 9,145 |
| 2568 | เม.ย. | 15,307 | 16.5% | 12,097 | 11.1% | 3,209 | 43.1% | 8,888 |
| 2568 | พ.ค. | 16,110 | 7.0% | 12,852 | 6.2% | 3,258 | 10.4% | 9,595 |
| 2568 | มิ.ย. | 10,908 | -23.3% | 8,961 | -23.8% | 1,946 | -20.9% | 7,015 |
| 2568 | ก.ค. | 376 | -97.5% | 370 | -97.0% | 6 | -99.8% | 364 |
| 2568 | ส.ค. | 10 | -99.9% | 7 | -99.9% | 3 | -99.9% | 4 |
| 2568 | ก.ย. | 11 | -99.9% | 11 | -99.9% | – | -100.0% | 11 |
| 2568 | ต.ค. | 9 | -99.9% | 9 | -99.9% | – | -100.0% | 9 |
หากวิเคราะห์ผลกระทบจากการปิดด่านและการสู้รบ
มูลค่าการค้าแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างอย่างสุดขั้วระหว่างครึ่งปีแรกกับครึ่งปีหลัง ซึ่งเป็นผลโดยตรงจากสถานการณ์ความไม่สงบ และการสู้รบ โดยประเมินผลกระทบเบื้องต้นในช่วง 10 เดือน หากเฉลี่ยยอดการค้าชายแดนที่ตกเดือนละ 15,000 ล้านบาท ทั้ง 2 ประเทศ มีการค้าที่หายไปแล้ว 55,000-60,000 ล้านบาท
ช่วงก่อนวิกฤติ (มกราคม-พฤษภาคม)
- การเติบโตที่แข็งแกร่ง: มูลค่าการค้ารวมอยู่ในระดับสูง 15,000-18,219 ล้านบาท ต่อเดือน และมีการเติบโตเป็นบวกสูงถึง 15.0 -16.7% ในช่วง ก.พ.-เม.ย. สะท้อนถึงการฟื้นตัวและความต้องการสินค้าตามปกติ
- การนำเข้าเติบโตสูง: การนำเข้าของไทยมีอัตราการเติบโตที่โดดเด่น โดยเฉพาะเดือน มี.ค. และ เม.ย. ที่ขยายตัว 49.5% และ 43.1% ตามลำดับ
ช่วงวิกฤติ (มิถุนายน-ตุลาคม)
- มิถุนายน หลังมีการประกาศปิดด่านเพื่อดูแลความมั่นคงในช่วงปลายเดือนมิถุนายน มูลค่าการค้าลดลงต่ำกว่า 11,000 ล้านบาท และเริ่มหดตัวที่ -23.3% ซึ่งเป็นสัญญาณแรกของการเริ่มเผชิญกับอุปสรรคทางการค้า
- กรกฎาคม : มูลค่าการค้ารวม ดิ่งลงอย่างรุนแรง เหลือเพียง 376 ล้านบาท หดตัวถึง -97.5% นี่คือจุดที่ชัดเจนที่สุดที่แสดงว่ากิจกรรมการค้าส่วนใหญ่ต้องหยุดชะงักลง เนื่องจากมาตรการควบคุมพื้นที่และการปิดด่าน
- สิงหาคม-ตุลาคม การค้าหยุดนิ่ง มูลค่าการค้าลดลงเกือบเป็นศูนย์ เหลือเพียง 9-11 ล้านบาท ต่อเดือน และมีการหดตัวถึง -99.9% การนำเข้า ในเดือน ก.ย. และ ต.ค. เป็นศูนย์ (-100.0% YoY) ซึ่งยืนยันว่า การขนส่งสินค้าข้ามแดนแทบจะหยุดนิ่งโดยสิ้นเชิง
การค้าชายแดนไทย-กัมพูชา 4 ด่านสำคัญ
| ด่านศุลกากร (ฝั่งไทย) | ยอดส่งออก (ล้านบาท) | ยอดนำเข้า (ล้านบาท) |
| 1. อรัญประเทศ (คู่ ปอยเปต) | 43,891 | 16,604 |
| 2. คลองใหญ่ (คู่ จามเยียม) | 14,083 | 1,891 |
| 3. จันทบุรี (รวม บ้านแหลม/ผักกาด) | 13,235 | 1,497 |
| 4. ช่องจอม | 1,210 | 2,244 |
สินค้านำเข้าสำคัญ (จากกัมพูชาเข้าไทย):
- ผักและของปรุงแต่งจากผัก
- เศษอะลูมิเนียม
- ลวดและสายเคเบิล
สินค้าส่งออกสำคัญ (จากไทยไปกัมพูชา):
- เครื่องดื่ม (ไม่มีแอลกอฮอล์, อัดลมปรุงรส)
- เชื้อเพลิง (น้ำมันดีเซล, น้ำมันสำเร็จรูป)
- รถยนต์และส่วนประกอบ
ผลกระทบหลัก:
- ความเสียหายต่อผู้ประกอบการ: ผู้ประกอบการส่งออก-นำเข้าขนาดกลางและขนาดย่อมที่พึ่งพาการค้าชายแดนได้รับผลกระทบโดยตรงจากการขาดสภาพคล่องและการไม่สามารถส่งมอบสินค้าได้
- ปัญหาโลจิสติกส์: การปิดจุดผ่านแดนสำคัญทำให้เกิดความล่าช้าอย่างมาก และต้องหาเส้นทางอื่นในการขนส่ง ซึ่งเพิ่มต้นทุนและความเสี่ยง
- ผลกระทบต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น: การค้าชายแดนเป็นแหล่งรายได้หลักของจังหวัดชายแดนหลายแห่ง เมื่อการค้าหยุดชะงัก ย่อมส่งผลกระทบต่อการจ้างงานและเศรษฐกิจในพื้นที่อย่างรุนแรง
