ช่วงนี้ท้องฟ้าบ้านเรา ไม่ว่าจะมองไปทางไหน ก็เห็นแต่ความหมองมัวเพราะหมอกควัน และปริมาณฝุ่นพีเอ็ม 2.5 ที่พุ่งเกินมาตรฐาน มลพิษทางอากาศที่ย่ำแย่เช่นนี้ส่งผลเสียต่อร่างกาย เสี่ยงก่อโรคอันตรายต่อจมูกและระบบทางเดินหายใจ ซึ่งรวมถึงโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้
“โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์” มีสาระความรู้มาบอกเล่าถึงสาเหตุ ลักษณะอาการ ภาวะแทรกซ้อน และการรักษาโรคดังกล่าว เพื่อให้เราเรียนรู้และระมัดระวังป้องกันตัวเอง
โรคจมูกอักเสบ คือโรคที่มีการอักเสบของเนื้อเยื่อในจมูกที่มีการบวม แดง และมีเมือกภายในโพรงจมูกมากกว่าปกติ โดยสาเหตุอาจเกิดจากภูมิแพ้หรือไม่ใช่ภูมิแพ้ก็เป็นได้ แต่สาเหตุของโรคจมูกอักเสบเรื้อรังที่พบมากที่สุดมักเกิดจากภูมิแพ้
อาการและอาการแสดง
1. จาม
2. น้ำมูกไหล
3. คันจมูก คันตา
4. คัดจมูก
โดยอาการจะเป็นมากขึ้น หลังได้รับการกระตุ้นจากสารก่อภูมิแพ้หรือสารระคายเคืองทางเดินหายใจต่างๆ
ปัจจัยส่งเสริมที่ทำให้เกิดโรค
1. กรรมพันธุ์ : ประวัติภูมิแพ้ในครอบครัวที่สามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคได้มากขึ้น
2. สารก่อภูมิแพ้ : อาจสัมพันธ์กับสารก่อภูมิแพ้ในอากาศ เช่น ไรฝุ่น แมลงสาบ ขนสัตว์ หรือเกสรดอกหญ้า เป็นต้น
3. ปัจจัยอื่นๆ
-การติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ เช่น การติดเชื้อไวรัสบางชนิด
-การเปลี่ยนแปลงของอากาศ
-สารระคายเคืองและมลภาวะทางอากาศ
การตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม
1. การตรวจหาสิ่งกระตุ้น อาทิ สารก่อภูมิแพ้ โดยสามารถทำได้โดยการเจาะเลือดหรือการทดสอบภูมิแพ้โดยวิธีสะกิดผิวหนัง
2. การตรวจเซลล์ในจมูก
3. การทดสอบผลหลังการกระตุ้นโดยใส่สารกระตุ้นไปในจมูก
แนวทางการรักษา
1. หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้
2. การใช้ยาในการรักษาซึ่งประกอบด้วย 3 กลุ่มใหญ่ ๆ ได้แก่
• ยาต้านการอักเสบ กลุ่มสเตียรอยด์แบบพ่นจมูก เป็นยาที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการลดการอักเสบของเยื่อบุจมูก
• ยาต้านฤทธิ์ Leukotriene ช่วยลดการอักเสบของเยื่อบุจมูก
• ยาต้านฤทธิ์ histamine ช่วยลดอาการจาม น้ำมูกไหล คันจมูก และคันตา
3. การรักษาอื่นๆ เช่น การล้างจมูก ทำให้โพรงจมูกโล่งขึ้น ส่วนในผู้ป่วยที่มีอาการของโรครุนแรงอาจพิจารณาให้การรักษาโดยการให้วัคซีนภูมิแพ้ (Immunotherapy) หรือการให้ยาต้าน IgE (anti-IgE)
โรคร่วมหรือภาวะแทรกซ้อน
1. เยื่อบุตาอักเสบชนิดแพ้
2. โรคหืด
3. ไซนัสอักเสบ
4. ภาวะต่อมอะดีนอยด์โต
5. หูชั้นกลางอักเสบ.
