รู้จักฐานทัพอวกาศ “พิทุฟฟิก” ปราการด่านหน้าของสหรัฐบนกรีนแลนด์

ฐานทัพอวกาศพิทุฟฟิก (Pituffik Space Base) หรือที่ชื่อเดิมคือ ฐานทัพอากาศธูเล (Thule Air Base) คือจุดยุทธศาสตร์ซึ่ง “สำคัญที่สุด” และอยู่ “เหนือสุด” ของกองทัพสหรัฐ โดยตั้งอยู่บนเกาะกรีนแลนด์ ซึ่งเป็นเขตปกครองตนเองของเดนมาร์ก ฐานทัพแห่งนี้ตั้งอยู่ห่างจากเส้นอาร์กติกเซอร์เคิลไปทางเหนือราว 1,210 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากขั้วโลกเหนือ 1,524 กิโลเมตร

ฐานทัพแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นอย่างลับ ๆ เมื่อปี 2494 ซึ่งเป็นยุคสงครามเย็น เพื่อใช้เป็นฐานเติมน้ำมันสำหรับเครื่องบินทิ้งระเบิดระยะไกลที่จะมุ่งหน้าไปยังสหภาพโซเวียต

ต่อมาในปี 2566 สหรัฐประกาศเปลี่ยนชื่อฐานทัพดังกล่าวจาก “ธูเล” เป็น “พิทุฟฟิก” แต่หากเป็นภาษาท้องถิ่นจะออกเสียงตรงตัวว่า บี-ดู-ฟีค ซึ่งเป็นชื่อดั้งเดิมในภาษาท้องถิ่นของชาวอินูอิต เพื่อเป็นการให้เกียรติมรดกทางวัฒนธรรมของกรีนแลนด์ และสะท้อนถึงบทบาทใหม่ของฐานทัพแห่งนี้ ภายใต้การกำกับดูแลของกองทัพอวกาศ

ฐานทัพพิทุฟฟิกไม่ได้ทำหน้าที่แค่ฐานบิน แต่ยัง “เป็นหูเป็นตา” ที่สำคัญที่สุดในซีกโลกเหนือให้กับสหรัฐ เนื่องจากมีการติดตั้งระบบเรดาร์แบบ Phased-array (AN/FPS-132) ที่ทันสมัย สามารถตรวจจับและติดตามความเคลื่อนไหวของขีปนาวุธข้ามทวีป (ไอซีบีเอ็ม) ที่อาจถูกยิงมาจากรัสเซีย หรือเดินทางผ่านทางขั้วโลกเหนือมุ่งหน้าสู่สหรัฐและแคนาดา ได้ภายในเสี้ยววินาที

ขณะเดียวกัน ฐานทัพแห่งนี้ยังอยู่ในแผนการของระบบ “โกลเดน โดม” หรือโล่ป้องกันขีปนาวุธที่รัฐบาลสมัยที่สองของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ให้ความสำคัญสูงสุด เพื่อสกัดกั้นภัยคุกคามก่อนเข้าถึงแผ่นดินอเมริกา

นอกจากนี้ ฐานทัพพิทุฟฟิกมีหน้าที่ด้านการเฝ้าระวังอวกาศ รวมถึงติดตามดาวเทียมและขยะอวกาศที่โคจรผ่านขั้วโลก รวมถึงเป็นสถานีควบคุมดาวเทียมที่สำคัญของเครือข่ายกองทัพ

นอกจากภารกิจทางการทหารแล้ว ฐานทัพพิทุฟฟิกยังเป็นที่ตั้งของท่าเรือน้ำลึก ซึ่งอยู่เหนือสุดของโลก และเป็นศูนย์กลางงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ขององค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ (นาซา) และพันธมิตรนานาชาติ ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและธรณีฟิสิกส์

แม้ปัจจุบันสหรัฐมีทหารประจำการอยู่ที่ฐานทัพพิทุฟฟิก อยู่เพียงประมาณ 150-200 นาย ลดลงอย่างมากจาก 10,000 นายในยุคสงครามเย็น แต่ทรัมป์ส่งสัญญาณมาตลอดว่า “อาจทำบางอย่าง” เพื่อขยายอำนาจทางทหารของสหรัฐที่ฐานทัพแห่งนี้ ซึ่งจะเป็นการยกระดับกดดันเดนมาร์ก

หากสหรัฐเข้าควบคุมกรีนแลนด์ได้อย่างเบ็ดเสร็จ ฐานทัพพิทุฟฟิกจะไม่ได้เป็นแค่ฐานเรดาร์ แต่จะกลายเป็นฐานปฏิบัติการขนาดใหญ่ของสหรัฐ ครอบคลุมพื้นที่ยุทธศาสตร์ของภูมิภาคอาร์กติก สามารถปิดกั้นทางออกสู่ทะเลของกองเรือรัสเซียในพื้นที่ซึ่งเรียกว่า “จียูไอเค แก๊ป” (GIUK Gap)

อนึ่ง จียูไอเค แก๊ป คือ ศัพท์ทางยุทธศาสตร์การทหาร ซึ่งย่อมาจากพื้นที่ทางทะเลระหว่าง Greenland (กรีนแลนด์), Iceland (ไอซ์แลนด์) และ United Kingdom (สหราชอาณาจักร) พื้นที่ดังกล่าวเปรียบเสมือน “คอขวด” หรือ “ประตูบานสำคัญ” ในมหาสมุทรแอตแลนติกตอนเหนือ

ขณะเดียวกัน หากสหรัฐยึดครองกรีนแลนด์สำเร็จ จะสามารถสกัดกั้นเส้นทางสายไหมขั้วโลก (Polar Silk Road) ของจีน และกุมความได้เปรียบเหนือทรัพยากรแร่ธาตุหายากที่อยู่รอบฐานทัพอีกด้วย.

ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : AFP