ในฐานะผู้ประกันตนที่จ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนทุกเดือน เคยสงสัยไหมว่าเงินสะสมก้อนมหึมากว่า 2.9 ล้านล้านบาท ของพวกเรา ถูกนำไปบริหารจัดการอย่างไร? แม้สำนักงานประกันสังคม (สปส.) จะรายงานผลตอบแทนปี 2568 ว่าเป็นบวกถึง 6.1% แต่เมื่อเจาะลึกลงไปในรายละเอียดการลงทุนรายโครงการและการใช้งบประมาณ กลับพบความผิดปกติที่ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นที่ “เจ้าของเงิน” อย่างเราต้องรู้

ล้วงพอร์ตลงทุน กำไรในภาพรวมแต่ขาดทุนในรายตัว?

แม้ภาพใหญ่จะดูดี แต่การตัดสินใจลงทุนในบางสินทรัพย์กลับสร้างความเสียหายอย่างหนัก จนถูกตั้งคำถามถึง “ความโปร่งใส” และ “เกณฑ์การอนุมัติ”
-หุ้น EA (พลังงานบริสุทธิ์) จากมูลค่า 866 ล้านบาท (ปี 64) ดิ่งเหลือเพียง 14 ล้านบาท (ปี 69) หลังเผชิญปมทุจริตและถูกถอดออกจากหุ้นยั่งยืน
-โรงแรมศรีพันวา สปส. ถือหุ้นใหญ่อันดับ 1 แต่ราคาหุ้นร่วงลงกว่า 54% (จาก 11 บาท เหลือ 5 บาท)
-โครงการ TU Dome ลงทุนไป 800 ล้านบาท ผ่านไปเกือบ 20 ปี มูลค่าหน่วยลงทุนลดลงเกือบ 90% เหลือมูลค่าทางบัญชีไม่ถึง 100 ล้านบาท
-ตึกร้าง SKYY9 Centre ทุ่มเงินซื้อกว่า 7,000 ล้านบาท ทั้งที่ราคาประเมินอยู่ที่ประมาณ 3,000 ล้านบาท (สูงกว่าเท่าตัว!) แถมปัจจุบันมีผู้เช่าไม่ถึง 40% คาดว่าต้องใช้เวลาถึง 30 ปีกว่าจะคืนทุน

งบประมาณที่ “ไม่เกี่ยวกับสวัสดิการ” คุ้มค่าจริงหรือ?

นอกจากการลงทุนที่น่ากังขา ยังมีรายการใช้จ่ายงบประมาณที่ถูกมองว่า “ฟุ่มเฟือย” และไม่ตรงจุดประสงค์หลักเพื่อผู้ประกันตน
-จัดทำปฏิทิน 450 ล้านบาท (8 ปี) เฉลี่ยปีละ 50-70 ล้านบาท ถูกมองว่าไม่จำเป็นจนต้องยกเลิกไป
-ปรับปรุงศูนย์อาหาร 12 ล้านบาท โดยนำเงินกองทุนไปซ่อมอาคารกระทรวงแรงงาน แทนการใช้งบแผ่นดิน
-ดูงานต่างประเทศ หลายร้อยล้านบาท ถูกระบุข้อมูลว่าผู้บริหารนั่ง First Class ไปอังกฤษ ถูกมองว่าห่างไกลชีวิตจริงแรงงาน
-ตัดสูทเจ้าหน้าที่ 35 ล้านบาท งบสวัสดิการภายในที่ถูกตั้งคำถามว่าใช่ภารกิจหลักหรือไม่
-ระบบ IT และแอปกว่า 2,000 ล้านบาท ทุ่มงบมหาศาลกับแอปหลายตัวที่ถูกกังขาเรื่องประสิทธิภาพ

“ระเบิดเวลา” 30 ปีข้างหน้า กองทุนจะล่มสลายจริงไหม?

นักวิชาการและองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ได้ออกมาเตือนว่า กองทุนอาจ “หมดเกลี้ยง” ภายใน 30-40 ปีข้างหน้า หากไม่มีการปฏิรูป เพราะเหตุผล 3 ประการ
-สังคมผู้สูงอายุ คนทำงานที่จ่ายเงินสมทบน้อยลง แต่คนรับบำนาญมีมากขึ้น
-เพดานเงินสมทบ ถูกแช่แข็งที่ 750 บาทมานาน ไม่สอดคล้องกับค่าครองชีพและสิทธิประโยชน์ที่เพิ่มขึ้น
-ผลตอบแทนระยะยาวต่ำ เฉลี่ย 10 ปีอยู่ที่ 3.5% ซึ่งต่ำกว่ากองทุนบำนาญชั้นนำของโลก (เช่น แคนาดาที่ทำได้ 9.2%)..