“หมอเจด” เตือน “ไตรกลีเซอไรด์” ภัยเงียบทำเลือดข้น-หลอดเลือดอุดตัน เสี่ยงตับอ่อนอักเสบ

เมื่อวันที่ 4 มี.ค.นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา (รพ.มหาราช โคราช) ได้โพสต์ข้อความลงในเพจ หมอเจด ระบุว่า

หลายคนรู้จักคำว่า “คอเลสเตอรอล” แต่ลืมไปว่าไตรกลีเซอไรด์ก็อันตรายไม่แพ้กัน เพราะมันคือไขมันที่ลอยอยู่ในกระแสเลือดโดยตรง ถ้าสูงเกินไป จะทำให้เลือดข้นขึ้น เกาะผนังหลอดเลือดง่ายขึ้น และเร่งให้เกิดหลอดเลือดตีบหรืออุดตันได้ ที่น่ากลัวคือ ส่วนใหญ่ “ไม่มีอาการเลย” ไม่ปวด ไม่แน่น ไม่เวียนหัว จนกว่าจะเกิดหัวใจขาดเลือดหรือสโตรก นี่คือระดับไตรกลีเซอไรด์ที่ควรรู้ไว้ครับ

1. ต่ำกว่า 150 mg/dL = ปกติ (หลอดเลือดยังโล่ง)

ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ดี ความเสี่ยงหลอดเลือดอุดตันต่ำ แต่ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยตลอดชีวิต ถ้ายังกินหวานจัด ดื่มแอลกอฮอล์บ่อย น้ำหนักขึ้นง่าย ตัวเลขนี้สามารถขยับขึ้นเร็วมาก โดยเฉพาะหลังอายุ 35–40 ปีครับ

2 . 150–199 mg/dL = เริ่มสูง (ไขมันเริ่มสะสมแบบเงียบ ๆ)

ช่วงนี้หลายคนยังคิดว่าไม่เป็นไร แต่ความจริงคือเป็น “สัญญาณเตือน” ว่าร่างกายเริ่มจัดการไขมันได้ไม่ดี ไตรกลีเซอไรด์สูงมักมาพร้อมพุง เบาหวาน หรือภาวะดื้ออินซูลิน ถ้าไม่ปรับพฤติกรรม อีกไม่นานอาจพุ่งขึ้นระดับอันตรายได้

3.  200–499 mg/dL = สูงชัดเจน (เสี่ยงหลอดเลือดตีบเร็วขึ้น)

ระดับนี้ไขมันในเลือดสูงพอที่จะเร่งการสะสมตามผนังหลอดเลือด ทำให้เสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้นชัดเจน โดยเฉพาะถ้ามี LDL สูง สูบบุหรี่ หรือความดันสูงร่วมด้วย ควรจริงจังกับการลดหวาน ลดแป้งขัดขาว ลดแอลกอฮอล์ และควบคุมน้ำหนักทันที

4. 500 mg/dL ขึ้นไป = อันตราย (เสี่ยงตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน)

นอกจากเสี่ยงเส้นเลือดอุดตันแล้ว ระดับนี้ยังเพิ่มความเสี่ยง “ตับอ่อนอักเสบ” ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายมาก อาจปวดท้องรุนแรง ต้องนอนโรงพยาบาลทันที หากตัวเลขถึงระดับนี้ควรพบแพทย์และรักษาอย่างจริงจังครับ

 เคล็ดลับลดเสี่ยงเส้นเลือดอุดตัน และคุมไตรกลีเซอไรด์ให้อยู่ในเกณฑ์ดี

• ลดน้ำตาลให้เด็ดขาด โดยเฉพาะน้ำหวาน ชานม น้ำอัดลม เพราะน้ำตาลส่วนเกินจะถูกเปลี่ยนเป็นไตรกลีเซอไรด์โดยตรง

• ลดแป้งขัดขาว เปลี่ยนเป็นข้าวกล้อง ธัญพืช และเพิ่มผักทุกมื้อ

• งดหรือจำกัดแอลกอฮอล์ เพราะแอลกอฮอล์ทำให้ไตรกลีเซอไรด์พุ่งเร็วมาก

• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ช่วยลดไตรกลีเซอไรด์ได้ชัดเจน

• ลดน้ำหนักแค่ 5–10% ก็ช่วยให้ค่าดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

• เพิ่มโอเมก้า-3 จากธรรมชาติ หรือเสริมน้ำมันปลา สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง

• เพิ่มอาหารที่มีโคลีนและเลซิติน เช่น ไข่แดง ถั่วเหลือง หรือในถั่ว ช่วยการขนส่งและจัดการไขมันในร่างกาย

จริง ๆ ไตรกลีเซอไรด์สูงมักมาจากน้ำตาล แป้งขัดขาว อาหารมัน และแอลกอฮอล์ ไม่ได้มาจากไขมันอย่างเดียว การลดหวาน ลดน้ำหนัก ออกกำลังกาย และตรวจเลือดสม่ำเสมอ คือกุญแจสำคัญในการป้องกันเส้นเลือดอุดตัน อย่ารอให้มีอาการ เพราะตอนมีอาการ มักไม่ใช่ระยะเริ่มต้นแล้วครับ