เนื้องอกมดลูก เป็นโรคที่พบได้บ่อยในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ และมักไม่แสดงอาการออกมา ทำให้หลายคนไม่รู้ตัวว่าเป็นเนื้องอกในมดลูก กระทั่งก้อนเนื้อขยายตัวใหญ่ขึ้นจนส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการแย่ลง ในบทความนี้จึงจะพาทุกคนมารู้จักกับเนื้องอกมดลูกว่าเกิดจากสาเหตุอะไร แบ่งออกเป็นกี่ชนิด อาการเนื้องอกในมดลูกเป็นอย่างไร ไปจนถึงวิธีการรักษา และป้องกันเนื้องอกที่มดลูก
เนื้องอกมดลูก คืออะไร?
เนื้องอกมดลูก (Uterine Fibroids) คือก้อนเนื้อในมดลูกที่เกิดจากเซลล์กล้ามเนื้อมดลูกเจริญเติบโตผิดปกติ ก้อนเนื้ออาจมีขนาดใหญ่ขึ้นไปเบียดเสียดจนมดลูกเสียรูปร่าง ที่สำคัญคือเนื้องอกมดลูกสามารถเกิดขึ้นหลายก้อนพร้อมกัน มักพบในสตรีวัย 30-50 ปี โดยมีแนวโน้มพบก้อนเนื้อมากขึ้นตามอายุจนถึงวัยหมดประจำเดือน ส่วนใหญ่เนื้องอกในมดลูกจะฝ่อลงไปได้เองตามฮอร์โมนของเพศหญิงที่ลดลง เมื่ออายุมากขึ้น
ชนิดของเนื้องอกมดลูก มีอะไรบ้าง?
เนื้องอกมดลูกส่วนใหญ่มักเป็นเนื้องอกธรรมดา มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่จะพบเป็นเนื้อร้าย โดยสามารถแบ่งเนื้องอกในมดลูกออกตามตำแหน่งที่เกิดเป็น 3 ชนิด ได้แก่
- เนื้องอกยื่นเข้าไปในโพรงมดลูก (Submucosal Fibroid) เป็นก้อนเนื้อที่เกิดบริเวณเยื่อบุโพรงมดลูกด้านใน และเจริญเติบโตเข้าไปในโพรงมดลูก
- เนื้องอกนอกผนังมดลูก (Subserosal Fibroid) มักเกิดบริเวณเยื่อบุโพรงมดลูก และเจริญเติบโตในลักษณะดันออกมานอกช่องท้อง
- เนื้องอกในกล้ามเนื้อมดลูก (Intramural Fibroid) เป็นเนื้องอกที่พบได้มากที่สุด มักเกิดบริเวณกล้ามเนื้อมดลูก
เนื้องอกมดลูก เกิดจากสาเหตุอะไร?
ปัจจุบันยังไม่พบสาเหตุที่แท้จริงว่าเนื้องอกมดลูกเกิดจากอะไร แต่จากงานวิจัยพบว่ามีความเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยสำคัญ โดยเฉพาะพันธุกรรมที่อาจส่งต่อความเสี่ยงจากคนในครอบครัว รวมไปถึงฮอร์โมนเพศหญิงอย่างฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ที่กระตุ้นให้ก้อนเนื้องอกเติบโตได้
นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่น ๆ เช่น อายุ, น้ำหนักตัว, พฤติกรรมการใช้ชีวิต หรือการขาดสารอาหารบางชนิด ที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเนื้องอกมดลูกได้เช่นกัน
เนื้องอกมดลูก อาการเป็นอย่างไร?
แม้ว่าอาการของเนื้องอกมดลูกจะไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่เมื่อก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้น อาจทำให้เกิดความผิดปกติในร่างกายได้ ซึ่งอาการที่พบนั้นอาจขึ้นอยู่กับตำแหน่งและขนาดของก้อนเนื้อในมดลูก ดังนี้
- ประจำเดือนมามากหรือมานานผิดปกติ
- ปวดท้องน้อยหรือปวดหน่วงบริเวณเชิงกราน
- ปัสสาวะบ่อยหรือปัสสาวะไม่สุด เนื่องจากก้อนเนื้องอกกดทับกระเพาะปัสสาวะ
- ท้องผูก มีอาการแน่นท้อง ปวดหน่วงทวารหนัก
- เจ็บหรือปวดระหว่างมีเพศสัมพันธ์
- คลำเจอก้อนในช่องท้อง
- ปวดหลังส่วนล่าง
วิธีการรักษาเนื้องอกมดลูก
สำหรับวิธีการรักษาเนื้องอกมดลูก แพทย์จะพิจารณาจากตำแหน่งและขนาดของเนื้องอกในมดลูก รวมถึงอาการและภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้น โดยมีแนวทางการรักษาดังต่อไปนี้
- การติดตามอาการอย่างเดียว หากก้อนเนื้องอกมีขนาดเล็ก ไม่แสดงอาการ หรืออาการไม่รุนแรง แพทย์อาจเลือกเฝ้าดูแล ติดตามขนาดของก้อนเนื้อและอาการผู้ป่วยเป็นระยะ ๆ
- การใช้ยาเพื่อลดอาการ เช่น ยาแก้ปวด หรือยาฮอร์โมนเพื่อควบคุมการเจริญเติบโตของก้อนเนื้องอก และลดเลือดออกผิดปกติ
- หัตถการลดขนาดก้อนเนื้องอก (Uterine Artery Embolization) เป็นวิธีสอดสายสวนผ่านหลอดเลือดเพื่ออุดหรือยับยั้งการไหลเวียนเลือดไปยังก้อนเนื้องอก ทำให้ก้อนเนื้อฝ่อและลดขนาดลง
- การผ่าตัดเฉพาะเนื้องอกมดลูก (Myomectomy) เป็นวิธีการรักษาที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการเก็บมดลูกไว้เพื่อมีบุตรในอนาคต ซึ่งอาจมีโอกาสกลับมาเป็นเนื้องอกซ้ำได้ประมาณ 50%
- การผ่าตัดเอามดลูกออกทั้งหมด (Hysterectomy) ในกรณีที่ก้อนเนื้องอกมีขนาดใหญ่ มีอาการรุนแรงมาก การตัดมดลูกออกทั้งหมดอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม เหมาะกับผู้ป่วยที่ไม่ต้องการมีบุตรในอนาคต
ไม่อยากเป็นเนื้องอกมดลูก มีวิธีป้องกันอย่างไรบ้าง?
เนื่องจากปัจจุบันยังไม่ทราบถึงสาเหตุที่แน่ชัดของการเกิดเนื้องอกมดลูก ดังนั้นจึงยังไม่มีวิธีการป้องกันโรคนี้อย่างแน่นอน แต่เราสามารถลดความเสี่ยงและดูแลสุขภาพ เพื่อควบคุมปัจจัยที่อาจกระตุ้นให้เกิดก้อนเนื้อได้ ดังนี้
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อลดการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมน
- ออกกำลังกายเป็นประจำ
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ผักผลไม้ที่มีไฟเบอร์ และหลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาคุมกำเนิด ที่มีปริมาณเอสโตรเจนสูง
- หมั่นสังเกตอาการผิดปกติ เช่น ประจำเดือนมามาก ปวดท้องน้อยบ่อย หรือท้องบวม หากมีอาการดังกล่าวแนะนำให้พบแพทย์ เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง
- ตรวจสุขภาพและตรวจภายในประจำปี หากตรวจเจอก้อนเนื้องอกจะช่วยให้วางแผนการรักษาได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ
เนื้องอกมดลูก ภัยเงียบที่ผู้หญิงควรเฝ้าระวัง
เนื้องอกในมดลูก เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของเซลล์กล้ามเนื้อมดลูก และมักไม่แสดงอาการออกมา แม้จะมีส่วนน้อยที่ก้อนเนื้อจะกลายเป็นเนื้อร้าย แต่หากปล่อยให้ก้อนเนื้อขยายใหญ่ขึ้น ก็อาจส่งผลกระทบต่อร่างกายจนเป็นอันตรายได้ การรักษาเนื้องอกมดลูกสามารถทำได้หลายวิธี แต่หากเนื้องอกมีอาการรุนแรง เช่น มีขนาดใหญ่จนกระทบกับอวัยวะข้างเคียง หรือผู้ป่วยมีเลือดออกทางช่องคลอดในปริมาณมาก การผ่าตัดเนื้องอกถือเป็นหนทางรักษาที่มีประสิทธิภาพที่สุด
หากต้องการรักษาเนื้องอกในมดลูก ที่โรงพยาบาลพระรามเก้า มีทีมแพทย์และบุคลากรที่พร้อมดูแลผู้ป่วยโดยคำนึงถึงคุณภาพชีวิตที่ดีหลังรักษา โดยใช้วิธีรักษาเนื้องอกมดลูกด้วยการผ่าตัดส่องกล้องแบบ Minimally Invasive Surgery (MIS) ที่มีความปลอดภัย แผลผ่าตัดมีขนาดเล็ก ช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้ไว สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
Facebook : Praram 9 hospital
Line : @Praram9Hospital
โทร. 1270
