หากพูดถึงเรื่องที่กระทบเงินในกระเป๋าเรามากที่สุด “ราคาน้ำมัน” คงเป็นชื่อแรกๆ ที่หลายคนนึกถึง และประเด็นที่มักจะกลายเป็นดราม่าในโลกโซเชียลอยู่เสมอคือ “ทำไมประเทศไทยต้องอิงราคาน้ำมันจากสิงคโปร์?” ในเมื่อเราก็มีโรงกลั่นน้ำมันในประเทศ วันนี้เราจะมาถอดรหัสเรื่องนี้ให้เข้าใจง่ายๆ
เราไม่ได้ “ซื้อ” น้ำมันจากสิงคโปร์เสมอไป
เรื่องแรกที่ต้องทำความเข้าใจคือ การอ้างอิงราคาตลาดสิงคโปร์ (Mean of Platts Singapore – MOPS) ไม่ได้หมายความว่าเราไปซื้อน้ำมันสำเร็จรูปจากประเทศสิงคโปร์ แต่มันคือการใช้ “ราคากลาง” ของภูมิภาคเอเชียเป็นตัวตั้งต้น เหมือนกับการที่เราดูราคาทองคำจากตลาดโลก
ประเทศไทยเราต้องนำเข้าน้ำมันดิบสูงถึง 90% มากลั่นเอง แม้จะกลั่นในไทยแต่ต้นทุนหลัก (น้ำมันดิบ) ก็มาจากตลาดโลก ดังนั้นราคาขายจึงต้องล้อไปตามกลไกตลาดสากลภายใต้นโยบาย “การค้าเสรี” เพื่อให้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง
6 เหตุผลทำไมต้อง “สิงคโปร์”?
ทำไมไม่เลือกอิงราคานิวยอร์กหรือลอนดอน? คำตอบอยู่ที่ความสมเหตุสมผล 6 ประการนี้ คือ..
1.ค่าขนส่งถูกที่สุด
สิงคโปร์อยู่ใกล้ไทยมากที่สุด หากเราไปอิงราคาตลาดไกลๆ อย่างยุโรป ต้นทุน “เนื้อน้ำมัน” ที่เราต้องจ่ายจริงจะพุ่งสูงขึ้นจากค่าขนส่งที่มหาศาล
2.ตลาดใหญ่ โปร่งใส ปั่นยาก
สิงคโปร์เป็น Trading Hub ระดับโลกเหมือนนิวยอร์ก มีคนซื้อขายเยอะมาก ทำให้ไม่มีใครสามารถโกงราคาหรือปั่นราคาได้ง่ายๆ ราคาที่ออกมาจึงยุติธรรมตามดีมานด์-ซัพพลาย
3.โรงกลั่นเพื่อการส่งออก
ต่างจากจีนหรือญี่ปุ่นที่กลั่นเพื่อใช้เองในประเทศ แต่สิงคโปร์กลั่นเพื่อ “ขายออก” ราคาในตลาดสิงคโปร์จึงเป็นราคาส่งออกที่แท้จริงในภูมิภาคเรา
4.เป็นมาตรฐานของเอเชีย
เกือบทุกประเทศในแถบเอเชียใช้ดัชนี MOPS นี้เป็นเกณฑ์ การที่ไทยใช้ตาม ทำให้โรงกลั่นบ้านเราต้องพัฒนาตัวเองให้แข่งขันได้ในระดับสากล
5.ทิศทางเดียวกับตลาดโลก
ราคาที่สิงคโปร์ไม่ได้ตั้งขึ้นมาลอยๆ แต่จะเคลื่อนไหวตามตลาดหลักอย่างนิวยอร์กและยุโรปเสมอ
6.ความผันผวนต่ำ
จากสถิติพบว่าตลาดสิงคโปร์มีความนิ่งกว่า หากราคาเหวี่ยงผิดปกติ จะใช้เวลาเพียง 1-3 วันในการปรับสมดุล ซึ่งถือว่าเร็วมาก
จะเกิดอะไรขึ้น? ถ้าเราเลิกอิงราคาตลาดโลก
หากรัฐบาลฝืนกลไกตลาด จะเกิดผลเสียที่รุนแรงกว่าที่คิด
-ถ้าเราตั้งราคาถูกเกินไป
โรงกลั่นในไทยจะแอบส่งน้ำมันไปขายต่างประเทศที่ได้ราคาดีกว่า จนน้ำมันในไทยขาดแคลนและราคาจะดีดกลับมาแพงกว่าเดิมหลายเท่า
-ถ้าเราตั้งราคาแพงเกินไป
ผู้ค้าจะหันไปนำเข้าน้ำมันสำเร็จรูปจากต่างประเทศแทน ส่งผลเสียต่ออุตสาหกรรมในประเทศและกระทบค่าเงินบาท..
