เมื่อวันที่ 11 เม.ย. นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ คือรองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้โพสต์ข้อความให้ความรู้ด้านสุขภาพ ลงในเพจหมอเจด โดยระบุว่า

อย่าเพิ่งคิดว่า “ลิ่มเลือดอุดตัน” จะต้องเกิดกับคนป่วยหรือคนสูงอายุเท่านั้นนะครับ เพราะความจริงแล้ว ลิ่มเลือดสามารถก่อตัวเงียบ ๆ ได้จากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การนั่งนาน ดื่มน้ำน้อย หรือร่างกายขาดการเคลื่อนไหว โดยที่ไม่มีอาการเตือนชัดเจน จนวันหนึ่งหลุดไปอุดหลอดเลือดสำคัญ กลายเป็นภาวะฉุกเฉินทันที ทั้งเส้นเลือดปอด หัวใจ หรือสมอง ยิ่งคนที่คิดว่าตัวเอง “สุขภาพดี” แต่มีพฤติกรรมเสี่ยงซ้ำ ๆ ยิ่งต้องระวังครับ นี่คือสาเหตุที่หลายคนพลาดครับ

1. นั่งนาน ไม่ขยับตัวหลายชั่วโมง

การนั่งนาน ๆ เช่น ทำงานหน้าคอม ขับรถ หรือเดินทางไกล ทำให้เลือดไหลเวียนช้าลง โดยเฉพาะที่ขา เพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือดโดยไม่รู้ตัว ยิ่งนั่งติดต่อกันหลายชั่วโมงโดยไม่ลุกเดิน จะยิ่งเสี่ยงมากขึ้น และอาจเกิดลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำลึก (DVT) ได้แบบเงียบ ๆ

2. ดื่มน้ำน้อย เลือดหนืดโดยไม่รู้ตัว

การดื่มน้ำน้อยทำให้เลือดมีความหนืดมากขึ้น ไหลเวียนได้ไม่ดี เพิ่มโอกาสการจับตัวเป็นลิ่มเลือด โดยเฉพาะในคนที่อยู่ห้องแอร์นาน ๆ หรือเหงื่อออกมากแล้วไม่ได้ดื่มน้ำทดแทน อาจทำให้ร่างกายขาดน้ำแบบไม่รู้ตัว และเพิ่มความเสี่ยงสะสม รวมถึงทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นด้วยนะ

3. สูบบุหรี่ หรืออยู่ใกล้ควันบุหรี่

สารในบุหรี่ทำลายผนังหลอดเลือด ทำให้เกิดการอักเสบ และกระตุ้นให้เลือดแข็งตัวง่ายขึ้น เพิ่มความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตัน รวมถึงโรคหัวใจและหลอดเลือด แม้จะไม่ได้สูบเอง แต่การได้รับควันบุหรี่มือสองก็เพิ่มความเสี่ยงได้เช่นกัน และส่งผลเสียต่อหลอดเลือดในระยะยาว

4. ฮอร์โมนบางชนิด เช่น ยาคุมกำเนิด

ฮอร์โมนเอสโตรเจนในยาคุมบางชนิด อาจเพิ่มความเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือด โดยเฉพาะในคนที่มีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วม เช่น สูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน หรือมีประวัติครอบครัว เป็นสิ่งที่ควรระวังและปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นแบบไม่ทันตั้งตัว

5. น้ำหนักเกิน ไขมันสะสม

ไขมันส่วนเกิน โดยเฉพาะไขมันในช่องท้อง จะเพิ่มการอักเสบในร่างกาย และส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือด ทำให้เลือดไหลช้าลง และมีโอกาสเกิดลิ่มเลือดมากขึ้น ยิ่งถ้าไม่ขยับร่างกายร่วมด้วย ความเสี่ยงจะยิ่งเพิ่มขึ้น และสะสมแบบไม่รู้ตัว

6 .พักผ่อนน้อย เครียดสะสม

การนอนน้อยและความเครียดเรื้อรัง ทำให้ฮอร์โมนในร่างกายแปรปรวน เพิ่มการอักเสบ และทำให้หลอดเลือดหดตัว ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไม่ดี และเพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือดโดยไม่รู้ตัว รวมถึงกระทบต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาว

ลดเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตัน เริ่มได้ทันทีตามนี้ครับ

• ลุกขยับร่างกายทุก 1-2 ชั่วโมง

เช่น ลุกเดิน ยืดเส้น หรือขยับขา ช่วยให้เลือดไหลเวียนดี ลดการคั่งของเลือดบริเวณขา

• ดื่มน้ำให้เพียงพอทั้งวัน

เพื่อป้องกันเลือดหนืด ช่วยให้การไหลเวียนดีขึ้น และลดโอกาสการเกิดลิ่มเลือดแบบไม่รู้ตัว

• เลี่ยงบุหรี่ และควันบุหรี่

เพราะทำลายผนังหลอดเลือด กระตุ้นการอักเสบ และเพิ่มโอกาสที่เลือดจะจับตัวเป็นลิ่มง่ายขึ้น

• ควบคุมน้ำหนัก

โดยเฉพาะลดไขมันหน้าท้อง เพื่อลดการอักเสบในร่างกาย และช่วยให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานดีขึ้น

• นอนให้พอ และลดความเครียด

เพื่อปรับสมดุลฮอร์โมน ลดการอักเสบ และช่วยให้หลอดเลือดไม่หดตัวผิดปกติ

• ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาฮอร์โมน

เช่น ยาคุมกำเนิด โดยเฉพาะคนที่มีปัจจัยเสี่ยง เพื่อป้องกันภาวะลิ่มเลือดอุดตัน

• เลือกอาหารที่ช่วยเลือดไหลเวียนดี

เช่น ปลาแซลมอน ปลาทู ถั่ว เมล็ดพืช และอาหารที่มีแอสตร้าแซนธินอย่างปลาแซลมอนหรือกุ้ง ช่วยลดการอักเสบ แต่ถ้าเสริมโอเมก้า-3 ไม่ควรกินร่วมกับยาละลายลิ่มเลือด และควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ

อย่าคิดว่าสุขภาพดีแล้วจะปลอดภัย 100% ครับ เพราะ “ลิ่มเลือดอุดตัน” เกิดจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่ทำซ้ำทุกวัน ยิ่งสะสมนาน ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว ถ้าปรับได้ตั้งแต่วันนี้ จะช่วยลดโอกาสเกิดภาวะรุนแรงอย่างเส้นเลือดอุดตัน หัวใจ หรือหลอดเลือดสมองได้จริง ใครที่มีปัญหาความดันสูง เลือดหนืดแล้วอยากปรึกษา พิมพ์ “11” มาได้นะครับ