เมื่อวันที่ 27 พ.ค.นายแพทย์เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ เป็นรองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา และเป็นครีเอเตอร์ชื่อดังที่ให้ความรู้ด้านการดูแลสุขภาพ การป้องกันโรค และการชะลอวัย ได้โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพ โดยระบุว่า
บางคนไม่ได้ป่วยหนักนะครับ แต่รู้สึกตัวเองพังแปลก ๆ พุงขึ้นง่าย นอนก็ไม่ดี หิวหวานบ่อย เหนื่อยทั้งวัน สมองเบลอ หงุดหงิดง่าย แล้วก็คิดว่า “หรือเราแค่แก่ขึ้น?” ใจเย็นก่อนครับ บางทีมันไม่ใช่แค่อายุ แต่มันอาจเป็นเพราะร่างกายเราอยู่ในโหมดเครียดนานเกินไป
และตัวที่เกี่ยวเยอะมากคือ คอร์ติซอล ฮอร์โมนเครียดนี่แหละครับ มันไม่ได้เลวเสมอไป แต่ถ้ามันสูงบ่อย สูงนาน ร่างกายจะเริ่มรวนทีละอย่าง แล้วเราเองนั่นแหละที่ต้องมานั่งงงว่า ทำไมตัวเองไม่เหมือนเดิม
1 พุงขึ้นง่าย ทั้งที่ไม่ได้กินเยอะกว่าเดิม
อันนี้เจ็บใจสุดครับ บางคนกินก็ไม่ได้เยอะขึ้น แต่ช่วงไหนเครียดหนัก นอนดึก งานรุม พุงมาไวมาก คอร์ติซอลสูงนาน ๆ ทำให้ร่างกายเก็บพลังงานง่ายขึ้น โดยเฉพาะแถวหน้าท้อง พูดง่าย ๆ คือเครียดอยู่ข้างบน แต่พุงเป็นคนรับกรรมข้างล่างครับ
.
2 น้ำตาลแกว่ง หิวหวานง่าย
เวลาเครียด ร่างกายคิดว่าเรากำลังจะต้องสู้หรือหนีอะไรสักอย่าง ตับเลยปล่อยน้ำตาลออกมาเพิ่มเพื่อให้มีพลังงาน แต่ความจริงเราไม่ได้หนีเสือครับ เรานั่งเครียดหน้าคอม นั่งคิดเรื่องงาน นั่งไถมือถืออยู่เฉย ๆ น้ำตาลก็เลยลอยในเลือด แล้วพอสักพักก็อยากหวาน อยากแป้ง อยากอะไรที่ปลอบใจเร็ว ๆ
.
3 นอนยาก แต่กลางวันเพลียเหมือนแบตเสื่อม
หลายคนเป็นแบบนี้ครับ กลางวันง่วงมาก แต่พอถึงเวลานอน สมองดันตาสว่าง คิดเรื่องเก่า เรื่องงาน เรื่องเงิน เรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้นอีกสิบเรื่อง คอร์ติซอลที่สูงผิดจังหวะทำให้ร่างกายเหมือนเปิดโหมดตื่นตัวตลอดเวลา แล้วถามว่าพักพอไหม? ไม่พอครับ พอไม่พอ วันต่อมาก็เครียดง่ายกว่าเดิม วนลูปไปอีก
.
4 กล้ามเนื้อลด ระบบเผาผลาญตก
ถ้าเครียดเรื้อรัง นอนน้อย กินไม่เป็นเวลา ร่างกายอาจสลายกล้ามเนื้อง่ายขึ้น พอกล้ามเนื้อลด เตาเผาพลังงานก็เล็กลง น้ำหนักลงยาก ไขมันลงยาก แล้วเราก็เริ่มโทษตัวเองว่า “ทำไมไม่มีวินัย” ทั้งที่บางทีร่างกายมันไม่ได้ขี้เกียจครับ มันเหนื่อย มันรวน มันโดนใช้งานหนักเกินไป
.
5 ภูมิคุ้มกันรวน ป่วยง่าย แผลหายช้า
คอร์ติซอลเกี่ยวกับภูมิคุ้มกันด้วยครับ ถ้าสูงนาน ๆ บางคนจะเริ่มป่วยง่าย เป็นหวัดบ่อย สิวขึ้น ผิวโทรม แผลหายช้า ภูมิแพ้กำเริบง่าย ร่างกายเหมือนซ่อมตัวเองไม่ทัน เพราะเราใช้งานมันทุกวัน แต่แทบไม่เคยให้มันได้พักจริง ๆ เลย
.
6 อารมณ์เหวี่ยง สมองล้า จำอะไรไม่ค่อยได้
ใครที่ช่วงหลังหงุดหงิดง่าย คิดช้า สมาธิสั้น ลืมนั่นลืมนี่บ่อย อย่าเพิ่งรีบด่าตัวเองว่าไม่เก่งนะครับ สมองเวลาอยู่กับความเครียดนาน ๆ มันล้าได้จริง ๆ เหมือนเปิดแอปค้างไว้เต็มเครื่อง ไม่เคยปิด ไม่เคยรีสตาร์ต สุดท้ายเครื่องมันก็หน่วงครับ
.
แล้วควรปรับยังไงดี?
• นอนให้เป็นเวลา อย่าปล่อยให้ตีหนึ่งตีสองเป็นเรื่องปกติ
• ลดมือถือก่อนนอนบ้าง ไม่ใช่เครียดทั้งวันแล้วยังไถต่อจนสมองเดือด
• กินโปรตีนให้พอ ลดหวานกับแป้งล้วน เพราะน้ำตาลแกว่งจะยิ่งปั่นความเครียด
• เดินเบา ๆ หรือขยับตัวพอดี ๆ ไม่ต้องโหมจนร่างกายเครียดเพิ่ม
• รับแดดเช้าบ้าง ให้ร่างกายรู้ว่าเวลาไหนควรตื่น เวลาไหนควรพัก
• ฝึกหายใจช้า ๆ วันละไม่กี่นาที ฟังดูง่าย แต่ช่วยดึงร่างกายออกจากโหมดตื่นตัวได้
• ถ้าเครียดจนกินไม่ได้ นอนไม่ได้ หรือใช้ชีวิตพัง อย่าฝืนคนเดียว คุยกับคนที่ช่วยเราได้ครับ
คอร์ติซอลสูงไม่ได้น่ากลัวเพราะชื่อมันยาก แต่น่ากลัวเพราะมันค่อย ๆ เปลี่ยนร่างกายเราแบบเงียบ ๆ พุงมา น้ำตาลแกว่ง นอนพัง อารมณ์พัง สมองล้า แล้วเราก็ยังบอกตัวเองว่า “เดี๋ยวก็หาย” ถ้ายังใช้ชีวิตแบบไม่ให้ร่างกายพักเลย มันไม่ใช่ความอดทนนะครับ มันคือการฝืนจนระบบพัง เริ่มพักให้จริง กินให้ดี นอนให้พอ และขยับตัวให้พอดีก่อนครับ ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ
