สระบุรีแซนด์บ็อกซ์ ต้นแบบเมืองคาร์บอนต่ำแห่งแรกของประเทศไทย เดินหน้าขับเคลื่อน ‘โครงการเก็บกลับบรรจุภัณฑ์นมในโรงเรียน (ถุง กล่อง ขวด) ภายใต้โครงการสระบุรีแซนด์บ็อกซ์’ ร่วมกับจังหวัดสระบุรี ศึกษาธิการจังหวัด และเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน ได้แก่ องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) หรือ ไทย-เดนมาร์ค, ซีพี-เมจิ, โฟร์โมสต์ และเอสซีจี เคมิคอลส์ (SCGC)
การลงนามในครั้งนี้เป็นการนำร่องในโรงเรียน 20 แห่ง เพื่อใช้ภาคการศึกษาเป็นกลไกต้นน้ำในการปลูกฝังจิตสำนึกและสร้างวินัยให้นักเรียนคัดแยกบรรจุภัณฑ์นมใช้แล้วเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลอย่างครบวงจร ซึ่งจะช่วยลดขยะตกค้างและเพิ่มอัตราการรีไซเคิลในจังหวัด โดยจะเริ่มดำเนินการในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 และถอดบทเรียนร่วมกันภายในสิ้นปี 2569
‘ดร.สุรชา อุดมศักดิ์’ ประธานเจ้าหน้าที่สายงานปฏิบัติการและนวัตกรรม บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด กล่าวว่า บริษัทให้ความสำคัญกับแนวทางลดขยะและลดการปล่อยคาร์บอน ผ่านการคัดแยกพลาสติกใช้แล้วและนำกลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลอย่างครบวงจร เพื่อเพิ่มมูลค่าให้วัสดุเหลือใช้และลดปัญหาขยะในระยะยาว
ที่ผ่านมา SCGC ดำเนินโครงการ ‘ถุงนมกู้โลก’ ร่วมกับกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในโรงเรียนกว่า 1,970 แห่งทั่วประเทศ สามารถเก็บถุงนมใช้แล้วกลับเข้าสู่ระบบได้มากกว่า 3.7 ล้านใบ ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้กว่า 40 ตันคาร์บอน ก่อนนำไปผลิตเป็นเม็ดพลาสติกรีไซเคิลคุณภาพสูง และแปรรูปเป็นเก้าอี้รีไซเคิลส่งคืนให้โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ สำหรับโครงการในสระบุรีครั้งนี้ บริษัทจะนำประสบการณ์จากโครงการเดิมมาช่วยพัฒนาระบบเก็บและขนส่งบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วจากโรงเรียนไปยังโรงงานรีไซเคิล เพื่อให้ขยะถูกนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างต่อเนื่อง
‘แดนณรงค์ ทองอันตัง’ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ อ.ส.ค. กล่าวว่า ปัจจุบันขยะจากโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียนมีจำนวนมาก หากไม่มีระบบจัดการที่เหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว อ.ส.ค. จึงผลักดันโครงการ ‘ไทย-เดนมาร์ค ร่วมรักษ์ อ.ส.ค. ชวนน้องสร้างมูลค่าจากขยะสู่ผลิตภัณฑ์รักษ์โลก’ ภายใต้ความร่วมมือแบบภาครัฐ เอกชน และประชาชน (Public Private People Partnership : PPPP) เพื่อร่วมพัฒนาโรงเรียนนำร่อง 20 แห่งในจังหวัดสระบุรี และสนับสนุนเป้าหมายการเป็นเมืองคาร์บอนต่ำ
‘ชาลินี พูนลาภมงคล’ รองผู้อำนวยการฝ่ายองค์กรสัมพันธ์และความยั่งยืน บริษัท ซีพี-เมจิ จำกัด กล่าวว่า บริษัทดำเนินงานด้านการจัดการของเสียมาอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2568 สามารถลดขยะฝังกลบได้ 1,121.76 ตัน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ 3,970.24 ตันคาร์บอน ผ่านการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางและนำวัสดุกลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล
หนึ่งในโครงการที่น่าสนใจคือ ‘ซีพี-เมจิ แยกขวด ลดขยะ’ ที่ดำเนินต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 ร่วมกับโรงเรียนรอบโรงงาน 7 แห่ง มีนักเรียนเข้าร่วมกว่า 3,000 คน ผ่านกิจกรรมธนาคารขยะที่นักเรียนช่วยกันบริหารจัดการเอง โดยในปี 2568 สามารถลดขยะได้ 10.57 ตัน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ 14.68 ตันคาร์บอน พร้อมขยายความร่วมมือภายใต้โครงการ ‘สระบุรีแซนด์บ็อกซ์ ซีโร่ เวสต์ สคูล’ (Saraburi Sandbox Zero Waste School) ไปยัง 26 องค์กรในจังหวัดสระบุรี เพื่อร่วมพัฒนาต้นแบบการจัดการของเสียอย่างยั่งยืน
ด้าน ‘ดร.โอฬาร โชว์วิวัฒนา’ ผู้อำนวยการฝ่ายองค์กรสัมพันธ์ บริษัท ฟรีสแลนด์คัมพิน่า (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์นมโฟร์โมสต์ กล่าวว่า บริษัทเดินหน้าโครงการเก็บกลับกล่องนมใช้แล้วในโรงเรียนกว่า 40 แห่งทั่วประเทศตลอดช่วง 5 เดือนที่ผ่านมา สามารถรวบรวมกล่องนมใช้แล้วได้มากกว่า 16.5 ตัน เพื่อนำกลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลและสร้างมูลค่าใหม่ พร้อมตั้งเป้าพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้สามารถหมุนเวียนกลับมาใช้ประโยชน์ได้เต็มรูปแบบภายในปี 2050
ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวมีเป้าหมายพัฒนาระบบเก็บกลับบรรจุภัณฑ์นมทุกประเภทให้เป็นต้นแบบ และขยายผลสู่โรงเรียนทั่วจังหวัดสระบุรีในอนาคต โดยคาดว่าจะช่วยลดขยะบรรจุภัณฑ์นมใช้แล้วได้ถึง 120 ตัน ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และยกระดับการจัดการทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุดอย่างต่อเนื่องในระยะยาว
