เมื่อวันที่ 8 มิ.ย. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูเรือ จ.เลย ท่ามกลางผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์และสายหมอกแห่งขุนเขา มีอัญมณีทางพฤกษศาสตร์ซ่อนตัวอยู่ท่ามกลางธรรมชาติอย่างงดงาม “จักรเศวต” พืชดอกสีขาวบริสุทธิ์ที่โดดเด่นด้วยรูปทรงดอกคล้ายดวงดาว เป็นทั้งความมหัศจรรย์ของธรรมชาติและหลักฐานแห่งความสมบูรณ์ของระบบนิเวศบนผืนป่าภูเรือ จักรเศวต (ชื่อวิทยาศาสตร์: Disporum phuhinrongklaensis Sarapan & Chamch.) พืชถิ่นเดียวและเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกในสกุลว่านหัวสืบ (สกุล Disporum) ที่ถูกค้นพบในประเทศไทย บริเวณป่าดิบเขา จ.พิษณุโลก และเชียงใหม่ ถูกค้นพบโดยทีมนักวิจัยจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับภาควิชาพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และทรินิตี้คอลเลจ มหาวิทยาลัยแห่งกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ และประกาศการค้นพบเมื่อ 19 ตุลาคม 2567
น.ส.เนตรนภา งามเนตร หัวหน้าอุทยานแห่งชาติภูเรือ เปิดเผยว่า นอกจากข้อมูลการกระจายพันธุ์ของจักรเศวต ที่มีรายงานพบในจังหวัดเชียงใหม่ (อุทยานแห่งชาติศรีลานนา) และจังหวัดพิษณุโลก (อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า) ยังพบพืชชนิดนี้ได้ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูเรือ จังหวัดเลย โดยสามารถพบเห็นพืชชนิดนี้ได้ตลอดเส้นทางศึกษาธรรมชาติน้ำตกห้วยไผ่ บริเวณช่วงรอยต่อระหว่างป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 850 เมตร
ซึ่งเป็นระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของพืชชนิดนี้ การพบเห็นพืชชนิดถิ่นเดียวซึ่งเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกสะท้อนให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูเรือ ซึ่งยังคงเป็นแหล่งอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญของประเทศไทย และเป็นแหล่งศึกษาวิจัยทางพฤกษศาสตร์ที่มีคุณค่าในระดับสากล อีกทั้ง ยังเป็นจุดหมายของการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสความงดงามของธรรมชาติ พร้อมเรียนรู้เรื่องความสำคัญของการอนุรักษ์ไปพร้อมกัน
จักรเศวต
ชื่อวิทยาศาสตร์: Disporum phuhinrongklaensis Sarapan & Chamch.
วงศ์: Colchicaceae
ลักษณะวิสัย: เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นตั้งตรง อวบน้ำ และมีสีเขียวตลอดทั้งลำต้น ลำต้นสามารถสูงได้ถึง 105 เซนติเมตร
ใบ: เป็นใบเดี่ยว เรียงเวียนรอบลำต้น ผิวใบเรียบเกลี้ยง
ดอก: หลอดกลีบดอกด้านนอกมีสีขาว ส่วนด้านในและแฉกกลีบดอกเป็นสีขาว ออกดอก เดือนพฤษภาคม – เดือนมิถุนายน
ผล: รูปทรงกลมหรือรูปรี มีสีเขียว และเปลี่ยนเป็นสีดำเมื่อสุก ติดผล เดือนกรกฎาคม – ธันวาคม
การกระจายพันธุ์ : พบในพื้นที่เปิดโล่งหรือบริเวณริมถนน ภายในป่าผลัดใบผสมและป่าไม่ผลัดใบ ที่ระดับความสูง 800–1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล เป็นพืชถิ่นเดียวของประเทศไทย พบในจังหวัดเชียงใหม่ (อุทยานแห่งชาติศรีลานนา) และจังหวัดพิษณุโลก (อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า)
คำระบุชนิด ‘phuhinrongklaensis’ หมายถึง อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้าที่เก็บตัวอย่างต้นแบบ
สถานภาพการอนุรักษ์เบื้องต้นตามเกณฑ์ IUCN ถูกเสนอให้จัดสถานภาพการอนุรักษ์ของ Disporum phuhinrongklaensis อยู่ในกลุ่ม เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ (Vulnerable: VU D2)
