หากย้อนกลับไป 29 ปีที่แล้ว วันที่ 2 กรกฎาคม 2540 คือวันประวัติศาสตร์ครั้งใหญ่ของไทย และเป็นฝันร้ายของใครหลายคน หลังจากทางการไทยประกาศ “ลอยตัวค่าเงินบาท” เปลี่ยนระบบอัตราแลกเปลี่ยนจาก “ระบบตะกร้าเงิน” มาเป็น “ระบบอัตราแลกเปลี่ยนลอยตัวแบบจัดการ” (Managed Float) จึงจุดชนวนให้เกิด “วิกฤติต้มยำกุ้ง”
[ย้อนรอยสาเหตุ “วิกฤติต้มยำกุ้ง 2540”]
- ผูกค่าเงินไว้กับดอลลาร์สหรัฐ (Fixed Exchange Rate) ไทยตรึงค่าเงินบาทไว้ที่ประมาณ 25 บาทต่อดอลลาร์ ทำให้ค่าเงินไม่สะท้อนความเป็นจริงของเศรษฐกิจ
- หลังจากลอยตัวค่าเงินบาท ทำให้ค่าเงินบาทช่วงนั้น อ่อนค่าจาก 25 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ ไปแตะเกือบ 56 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ ส่งผลให้ภาคธุรกิจที่มีหนี้ต่างประเทศล้มละลายเป็นโดมิโน
- เปิดเสรีทางการเงิน แต่ขาดการควบคุม ภาคเอกชนกู้เงินสกุลต่างประเทศที่มีดอกเบี้ยต่ำกว่าเข้ามาลงทุน โดย ไม่ได้ทำประกันความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน (Hedging)
- มีการเก็งกำไรและปล่อยกู้ในโครงการอสังหาริมทรัพย์อย่างไม่จำกัดจนกลายเป็นหนี้เสีย (NPL) เกิดสิ่งที่เรียกว่า ฟองสบู่ในภาคอสังหาริมทรัพย์
- ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) นำเงินทุนสำรองระหว่างประเทศ ไปสู้กับการโจมตีค่าเงิน ของนักลงทุนต่างชาติ จนเหลือทุนสำรองเพียงไม่กี่พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
[แนวทางแก้ไข “วิกฤติต้มยำกุ้ง 2540”]
- ในเวลานั้น รัฐบาลไทยต้อง กู้เงิน จากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) มูลค่ากว่า 1.72 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ และต้องคุมการใช้เงินอย่างเข้มงวด โดยมีการ ปฏิรูประบบสถาบันการเงิน จนปิดกิจการไฟแนนซ์ 56 แห่ง และปฏิรูปการกำกับดูแลธนาคารพาณิชย์ใหม่
[ค่าเงินบาทในปัจจุบัน 2569]
- เวลาผ่านไป 29 ปี จนปัจจุบันปี 2569 ค่าเงินบาทนับตั้งแต่ต้นปีอ่อนค่าลงประมาณ 5-6% แกว่งตัวในกรอบ 33-34 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ
- “วิทัย รัตนากร” ผู้ว่าการ ธปท. ยืนยัน การอ่อนค่าของเงินบาทครั้งนี้ “ไม่ใช่เรื่องที่น่ากังวล” และ “ไม่พบสัญญาณเงินทุนไหลออกที่ผิดปกติ”
[ฐานะการเงินไทย 2569]
- ปัจจุบันทุนสำรองระหว่างประเทศของไทย อยู่ระดับเกือบ 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งถือเป็นระดับที่สูงมากเมื่อเทียบกับหนี้ต่างประเทศระยะสั้น
- มีทุนสำรองระหว่างประเทศของไทย สูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลก และมีทองคำแท่งหนุนหลัง สามารถ รองรับแรงกระแทกจากความผันผวนได้
- ระบบธนาคารพาณิชย์ไทยมีเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยง (BIS Ratio) เฉลี่ยสูงกว่า 19-20% ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานสากลที่กำหนดไว้ที่ 8.5%
- ระดับสินทรัพย์สภาพคล่อง (Liquidity Coverage Ratio: LCR) อยู่ระดับสูง การันตีไม่เกิดปัญหาซ้ำรอยสภาพคล่องขาดแคลนเหมือนปี 2540
หาดดูระดับฐานะการเงินของไทยในปัจจุบัน มีความแข็งแกร่งเพิ่มขึ้นมากเมื่อเทียบกับในอดีต เป็นเกราะป้องกันรองรับความผันผวนและการถูกโจมตีจากภายนอก ดังนั้นโอกาสที่ไทยจะเกิดประวัติศาสตร์ซ้ำรอยเหมือน “วิกฤติต้มยำกุ้ง 2540” คงเป็นไปได้ยาก!!
