กิจกรรมบนถนนเป็นสิ่งที่พบเห็นเสมอในสังคมไทย ไม่ว่าจะขบวนแห่งานประเพณี แห่นาค พาเหรดกีฬาสี ไปจนถึงขบวนธุดงค์ เช่นเดียวกันการขับขี่ของเด็กที่เห็นชินตา ดังนั้น ทั้งการขับขี่ก่อนวัยอันควร และการทำกิจกรรมบนถนน จึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่ต้องแก้
นพ.ธนะพงศ์ จินวงษ์ ผู้จัดการศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน(ศวปถ.) เผยผ่าน “ทีมข่าวอาชญากรรม” ถึงเหตุการณ์ดังกล่าวว่ามีมิติน่าสนใจ อันดับแรกคือ ประเด็นการให้เด็กขับรถ ทั้งรถยนต์และรถจักรยานยนต์(จยย.) ที่ผ่านมาครอบครัวและสังคมไม่ได้รู้สึกซีเรียส แต่จากเคสนี้มองว่า“ค่านิยม”ให้เด็กขับรถก่อนวัยอันควร ควรเป็นโจทย์ของสังคม ไม่มองเป็นแค่เรื่องส่วนบุคคล หรือในครอบครัว
“บ้านเราถ้าปล่อยให้เป็นโจทย์ครอบครัวดูแล จะไม่ง่ายกับการจัดการความเสี่ยง เพราะรากของปัญหาระบบครอบครัวปัจจุบันเด็กมักอยู่กับปู่ย่า ตายาย และขอให้พ่อแม่ซื้อรถให้ ขณะที่ตายายกำกับดูแลไม่ได้”
สังคมและชุมชนต้องตั้งหลักจริงจัง ไม่มองการขับขี่ก่อนวัยอันควรเป็นเรื่องปกติ เช่น หากพบเห็นครอบครัวสอนเด็กขับขี่ก็ต้องแจ้งผู้นำหมู่บ้านถึงความเสี่ยง ย้ำว่านอกจากการเรียกร้องให้ผู้ปกครองต้องร่วมรับผิด ซึ่งมีคำพิพากษาฎีกาเป็นแนวทางชัดเจน โจทย์ของสังคมคือต้องช่วยกันกำกับดูแล แจ้งเตือน ไม่ปล่อยเป็นเรื่องครอบครัว ไม่ทำเหมือนเป็นเรื่องปกติ
เทียบการที่เด็กออกมาขับรถยนต์หรือรถจยย. อันตรายพอๆกันเด็กถือปืน เมื่อสังคมเห็นเด็กสักคนถือปืน ทุกคนจะกลัวว่าอาจมีผลกับตัวเอง เพราะไม่แน่ใจวุฒิภาวะ เช่นกันหากเห็นเด็กที่ยังไม่ควรเข้าถึงการขับขี่ก็ต้องแจ้งเตือน ต้องดูแล แม้ยอมรับว่าหลายครอบครัวมีเหตุผลที่ต้องให้เด็กขับรถเพื่อแบ่งเบาธุระประจำวัน หรือมองว่าการให้เด็กใช้งานใกล้บ้าน ระยะทางสั้น ๆ เป็นความเสี่ยงต่ำที่ยอมรับได้ แต่จากความสูญเสียครั้งนี้สังคมต้องตั้งหลักใหม่
ผู้จัดการ ศวปถ. ยังให้ความเห็นถึงกิจกรรมบนถนนซึ่งมีให้เห็นบ่อยครั้งในบริบทต่าง ๆ ถือเป็นความเสี่ยงที่ต้องเพิ่มระบบกำกับ ไม่ว่าจะการแจ้งเตือนด้วยสัญญาณไฟ การมีรถนำขบวนและปิดท้าย และการกำกับเรื่องความเร็ว อย่างน้อยควรต้องแจ้ง“ขออนุญาต”เพื่อให้ตำรวจเข้าไปจัดการจราจร
อย่างไรก็ตาม ด้วยกิจกรรมทางถนนมักสัมพันธ์กับฤดูกาล หรือประเพณี อย่างการแห่เทียน กิจกรรมโรงเรียน ขบวนกีฬาสี จะทำอย่างไรให้กิจกรรมเหล่านี้มี“ปฏิทินความเสี่ยง” เพื่อเข้าไปวางมาตรการเชิงรุกได้
เป็นความท้าทายที่ไม่ง่าย แต่ต้องเริ่มขยับ เมื่อนี่ไม่ใช่อุบัติเหตุโดยเด็ก หรือกิจกรรมบนถนนที่เกิดความสูญเสียครั้งแรก
ยกตัวอย่าง เคสเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ขับรถกระบะ รถยนต์ที่ปรากฎเป็นข่าว อาทิ ปี 2563 เด็กวัย 13 ปี พ่อแม่ปล่อยขับรถกระบะไปจ่ายตลาด หลังพ่อป่วยขับเองไม่ได้ ลูกต้องขับแทน , ปี 2567 เด็กขับกระบะชนรถบรรทุก (หลังแม่ใช้ไปซื้อข้าวสาร) ปี 2568 เด็ก 8 ปี แอบขับรถ และเคสล่าสุดปี 2569 เด็ก 11 ปี ขับรถกระบะชนพระมรณภาพ 10 รูป
ขณะอุบัติเหตุจากกิจกรรมบนถนน เฉพาะที่เกิดขึ้นไม่นานมานี้ เมื่อวันที่ 26 มิ.ย.2569 เพิ่งเกิดเหตุรถกระบะพุ่งชนขบวนพาเหรดกีฬา อบต.เขาชัยสน จ.พัทลุง ผ่านมาเพียง 1 สัปดาห์ก็เกิดเหตุกับกิจกรรมพระธุดงค์เมื่อวันที่ 2 ก.ค.ที่ผ่านมา นำมาซึ่งความสูญเสียครั้งใหญ่ ที่หวังให้เกิดขึ้นเป็นครั้งสุดท้าย.
ทีมข่าวอาชญากรรม รายงาน
