เมื่อเวลา 15.00 น. วันที่ 7 ก.ค. 2569 อาคารเวชวิชชาคาร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หรือ มข. รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยว่า ปัจจุบันพบว่าคน Gen z ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเยอะขึ้นจากการเสพสื่อโซเชียลต่างๆ และคนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีกว่าปีละ 10,000 ราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบันสื่อมีเยอะ อินฟลูเอนเซอร์มีเยอะ มีคลิปการกินปลาดิบ กินอาหารดิบ และเร็วๆ นี้มีคลิปการกินปลาร้าตัว มีอินฟลูเอนเซอร์สวยๆ หลายคนทำตามกันอย่างมากเอาปลาร้าบีบมะนาวใส่พริกป่นแล้วก็กิน เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน จากข้อมูลที่มีการติดเชื้อในช่วงอายุต่ำลงมา
“จากการสุ่มตรวจประมาณ 200,000 กว่าคนทั่วทั้งอีสาน พบว่าอัตราการติดเชื้อเฉลี่ยของคนอีสานอยู่ที่ 28.8% เฉลี่ยของภาคอีสาน การสุ่มตรวจ 3 คน มีโอกาสติด 1 คน และลองเอาช่วงอายุคนที่ติดเชื้อมาทำเป็นกราฟดูอยากรู้ว่าช่วงอายุไหนติดเยอะแต่ก่อนคนอายุเยอะมีโอกาสติดเชื้อเยอะขึ้นปัจจุบัน 20-30% ก็ไม่ต่างจากแต่ก่อน แต่พอมาได้ยินข่าวว่านักศึกษาตรวจพบเชื้อ 30% ถามว่าตกใจหรือไม่บอกว่าไม่ตกใจ เพราะเห็นภาพแบบนี้มาเป็น 10 ปี แล้วตั้งแต่พัฒนาชุดตรวจขึ้นมาจึงมีแคมเปญ Isan zero-ov ที่ร่วมกับ สสส. เพราะเป้าหมายของการติดเชื้อเปลี่ยนไปเราได้โฟกัสเด็ก Gen z ที่มีโอกาสเห็นคลิปต่างๆ เสพสื่อมากขึ้น” รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าว
รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าวต่อว่า แม้ว่าเดี๋ยวนี้คนอาจจะนิยมปลาร้าสุกขายเป็นขวดๆ แต่บางครั้งไปร้านส้มตำ และมีตัวปลาร้าลอยอยู่บนน้ำปลาร้า แน่นอนว่ามีโอกาสติดเชื้อแน่ๆ อีกทั้งปลาส้ม ปลาจ่อม แจ่วบอง ซึ่งก็ทำให้ Gen z มีโอกาสติดพยาธิใบไม้ตับมากขึ้น จึงมองว่าไม่แปลกและตัวเลขที่มีเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริง ประชากรอีสานประมาณ 24 ล้านคน มีโอกาสติดเชื้อประมาณ 6 ล้านคน ถ้าเทียบกับตามตัวเลขที่เราตรวจอยู่ประมาณ 1 ใน 3 ของประชากร ซึ่งความน่ากลัวของเรื่องนี้ไม่ใช่พยาธิใบไม้ตับ แต่ความน่ากลัวอยู่ที่มะเร็งท่อน้ำดีภายใน 1 ปี คนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีประมาณ 10,000 คน พยาธิใบไม้ตับรักษาไม่ยากกินยาถ่ายพยาธิตามที่แพทย์สั่งก็หายได้ แต่ถ้าไม่เลิกพฤติกรรมเดิมๆ กินแบบเดิมๆ ก็สามารถกลับไปเป็นอีกได้ การติดเชื้อซ้ำๆ จะไปเพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งท่อน้ำดีมากขึ้นด้วย
“ชุดตรวจที่ มข. คิดค้นมีวิวัฒนาการมาแล้ว 15 ปี จึงมีชุดตรวจคล้ายๆ ATK ที่ตรวจเหมือนโควิด ชุดตรวจนี้ผ่าน อย. มีมาตรฐานและอยากทำให้ประชาชนเข้าถึงง่าย สปสช. จึงรับให้เป็นสิทธิประโยชน์ ถ้าเช็กในแอปเป๋าตัง เช็กดูว่ามีสิทธิรับชุดตรวจหรือไม่ ได้ปีละ 1 ครั้งต่อ 1 สิทธิ ตั้งแต่อายุ 15 ปีขึ้นไป ตอบคำถามเสี่ยง 3 ข้อ ถ้าเสี่ยงข้อใดข้อหนึ่งก็มีสิทธิรับชุดตรวจตามร้านขายยาที่เข้าร่วมกับ สปสช.” รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี กล่าว
ขณะที่ นายวชิรพันธ์ วันทอง อายุ 39 ปี เจ้าของร้านแซ่บชัดเจน กล่าวว่า ขอให้ลูกค้าที่มารับประทานที่ร้านเรา ปลอดภัยแน่นอน เพราะที่ร้านใช้ปลาร้าต้ม 100% แหล่งที่มาของปลาร้าเชื่อถือได้ ตั้งแต่มีข่าวเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าว ลูกค้าที่ร้านไม่เคยลดลง มีแต่เพิ่มขึ้นตลอด โดยที่ร้านต้มปลาร้าจนเดือดอุณหภูมิ 200 องศาฯ เคี่ยวจนเดือด ถ้ามารับประทานที่ร้านมั่นใจได้อย่างแน่นอน และเดี๋ยวนี้คนชอบความสะดวกสบายซื้อปลาร้าขวด ซึ่งก็ต้มสุกมาอยู่แล้ว และร้านค้าส่วนใหญ่คนก็เอามาต้มก่อนอยู่แล้ว เพราะปลาร้าดิบจะมีกลิ่นคาว จะไม่หอมเหมือนปลาร้าต้มสุก อยากให้ผู้บริโภคเลือกรับประทานของที่ปลอดภัย อย่ากินสุกๆ ดิบๆ ควรทำให้สุกก่อนเสมอและเลือกร้านที่ไว้ใจได้เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค.
