พระเมธีวัชรบัณฑิต หรือ “เจ้าคุณหรรษา” เจ้าอาวาสวัดใหม่ยายแป้น ประธานกรรมการบริหาร นิพพานสถานธรรม กล่าวว่า จากการดำเนินการจัดวิปัสสนากรรมฐาน The Art of Letting Go: ศิลปะแห่งการวาง รุ่นที่ 1 เป็นเวลา 3 คืน 4 วัน ณ นิพพานสถานธรรม วัดใหม่ยายแป้น ได้มีการเก็บข้อมูลก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการในผู้เข้าร่วมจำนวน 19 คน ผลการวิเคราะห์พบว่า ความเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คะแนนความเครียดจากแบบประเมิน SPST-20 ลดลงจาก 36.74 เป็น 29.79 คะแนน หรือคิดเป็นการลดลงประมาณ 18.9% หมายความว่า หลังผ่านกระบวนการปฏิบัติธรรม ผู้เข้าร่วมมีระดับความเครียดที่รับรู้ลดลงอย่างชัดเจน และขนาดของการเปลี่ยนแปลงอยู่ในระดับปานกลาง นอกจากการประเมินความเครียดจากประสบการณ์ของผู้เข้าร่วมแล้ว งานวิจัยยังวัดระดับคอร์ติซอลในน้ำลายช่วงเช้า ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดทางสรีรวิทยาที่เกี่ยวข้องกับระบบตอบสนองต่อความเครียด พบว่า ระดับคอร์ติซอลลดลงจาก 0.346 เป็น 0.245 µg/dL หรือประมาณ 29.2% ซึ่งมีขนาดอิทธิพลอยู่ในระดับปานกลางเช่นกัน กล่าวคือ หลังจบคอร์ส ทั้งความเครียดที่ผู้เข้าร่วมรับรู้ และระดับคอร์ติซอลในน้ำลายลดลง
พระเมธีวัชรบัณฑิต กล่าวต่อไปวา อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษายังไม่พบความสัมพันธ์ที่ชัดเจนระหว่างการเปลี่ยนแปลงของความเครียดกับการเปลี่ยนแปลงของคอร์ติซอลในระดับรายบุคคล ดังนั้น เราจึงยังไม่สามารถสรุปได้ว่า คนที่ความเครียดลดลงมากที่สุดจะเป็นคนที่คอร์ติซอลลดลงมากที่สุดเสมอไป เพราะร่างกายของแต่ละคนมีความแตกต่างกัน และระดับคอร์ติซอลยังอาจได้รับอิทธิพลจากหลายปัจจัย เช่น การนอนหลับ เวลาตื่นนอน ช่วงเวลาที่เก็บตัวอย่าง อาหาร การออกกำลังกาย ยา และความแปรปรวนตามธรรมชาติของร่างกาย ทั้งนี้การจัดวิปัสสนากรรมฐานดังกล่าว ไม่ได้มุ่งหมายให้ผู้เข้าร่วมเพียงมานั่งสมาธิ แต่เป็นการออกแบบกระบวนการให้ผู้เข้าร่วมได้หยุดจากโลกภายนอก และหันกลับมาเรียนรู้โลกภายใน ฝึกผ่านกระบวนการต่างๆ ได้แก่ นั่งสมาธิและเจริญสติ เดินจงกรม ธรรมบรรยาย และการเรียนรู้เรื่องการปล่อยวาง การสังเกตความคิด อารมณ์ และสภาวะภายใน การสะท้อนประสบการณ์จากการปฏิบัติ การฝึกนำสติกลับมาอยู่กับกายและใจในปัจจุบัน
“สิ่งที่ยากที่สุดสำหรับคนยุคนี้ คือ การวางโทรศัพท์ตลอดการปฏิบัติ ผู้เข้าร่วมทุกคนเก็บโทรศัพท์มือถือ และงดการใช้โทรศัพท์ เพื่อให้ได้สัมผัสกับการ “วาง” อย่างแท้จริง เพราะบางครั้ง สิ่งที่เราคิดว่าวางได้ง่ายที่สุด อาจเป็นสิ่งที่เราวางไม่ได้เลย การวางโทรศัพท์จึงไม่ใช่เพียงการงดใช้อุปกรณ์ แต่เป็นการทดลองฝึกใจให้รู้จักวางสิ่งที่เราเคยยึดติด เพื่อกลับมาอยู่กับตัวเอง นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมได้ฝึกปิดวาจา เพื่อลดสิ่งกระตุ้นจากการสื่อสารภายนอก และเปิดพื้นที่ให้ได้สังเกตความคิด ความรู้สึก และสภาวะภายในอย่างใกล้ชิดมากขึ้น ทั้งงดเครื่องดื่มคาเฟอีนตามแนวทางของคอร์ส เพื่อช่วยลดปัจจัยกระตุ้นจากภายนอก และเปิดโอกาสให้ผู้ปฏิบัติได้สังเกตสภาวะของกายและใจของตนเองอย่างใกล้ชิด ซึ่งผลการศึกษารุ่นที่ 1 เป็นข้อมูลเบื้องต้นที่สะท้อนว่า การเข้าร่วมกระบวนการปฏิบัติธรรม 4 วัน 3 คืน มีความสัมพันธ์กับการลดลงของทั้งความเครียดที่รับรู้ และระดับคอร์ติซอลในน้ำลาย ในระดับกลุ่ม” ประธานกรรมการบริหาร นิพพานสถานธรรม กล่าว
