จากเหตุการณ์น้ำท่วมในพื้นที่กรุงเทพมหานครและหลายจังหวัด ปัจจุบันแม้สถานการณ์เริ่มคลี่คลายในบางพื้นที่ จากระดับน้ำที่ลดลงทำให้ผู้ที่อาจอพยพออกไปก่อนหน้าทยอยกลับเข้าที่พัก ในสถานการณ์นี้มีหนึ่งปัญหาที่ต้องระมัดระวังเพราะเสี่ยงอาจไม่ปลอดภัย หากไม่มีการตรวจสอบก่อนกลับไปพักอาศัย

ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และอาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เปิดเผยประเด็นสำคัญหลังน้ำท่วมควรมีการตรวจสอบ 5 ระบบหลักที่อาจได้รับความเสียหายจากระดับน้ำ ระยะเวลาที่ท่วม ลักษณะการไหลของน้ำ ตลอดจนชนิดของวัสดุและอุปกรณ์ภายในอาคาร 

โดยแนะนำให้ก่อนกลับเข้าไปควรตรวจสอบความปลอดภัยให้แน่ชัด ได้แก่ 1.โครงสร้าง 2.สถาปัตยกรรม 3.ไฟฟ้า 4.เครื่องกล และ 5.สุขาภิบาล ดังนี้

  • ระบบโครงสร้าง

กรณีน้ำท่วมในพื้นที่ภาคกลางที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ น้ำท่วมมักมีลักษณะเอ่อท่วมมากกว่าน้ำป่าไหลหลาก ดังนั้น แรงกระแทกจากกระแสน้ำต่อโครงสร้างอาคารโดยทั่วไปจึงไม่น่ารุนแรงมากนัก

อย่างไรก็ตาม ควรตรวจสอบการแตกร้าว การทรุดตัวหรือเอียงผิดปกติ การบิดงอ หรือเสียรูปของส่วนโครงสร้าง ตลอดจนการกัดเซาะหรือการสูญเสียดินบริเวณฐานราก หากพบฐานรากโผล่ ดินใต้หรือรอบฐานรากถูกชะล้าง หรืออาคารเกิดการทรุดหรือเอียงผิดปกติ ควรให้วิศวกรตรวจสอบก่อนเข้าใช้งาน

  • ระบบสถาปัตยกรรม

ระบบสถาปัตยกรรม เช่น พื้นไม้ ประตู หน้าต่าง วงกบ สี วอลเปเปอร์ และวัสดุตกแต่งบางประเภท เป็นส่วนที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมได้มาก เนื่องจากวัสดุเหล่านี้สามารถดูดซึมน้ำ ทำให้บวม โก่ง หรือหลุดล่อน

การซ่อมแซมหรือเปลี่ยนวัสดุใหม่ เช่น การทาสีหรือติดวอลเปเปอร์ ต้องมั่นใจว่าผนังหรือวัสดุเดิมแห้งสนิทแล้วจริง ๆ ไม่เช่นนั้นความชื้นที่สะสมอยู่อาจทำให้เกิดเชื้อรา สีพอง หรือวัสดุหลุดล่อนในภายหลัง

ส่วนกระเบื้อง แกรนิต หินอ่อน และหินขัด โดยทั่วไปตัววัสดุทนน้ำได้ดีกว่าวัสดุประเภทไม้หรือยิปซัม แต่ควรตรวจสอบการหลุดล่อน โพรงใต้กระเบื้อง รอยแตกร้าว คราบสกปรก และความเสียหายของวัสดุประสานก่อนใช้งาน

  • ระบบไฟฟ้า

เป็นระบบที่ต้องให้ความสำคัญด้านความปลอดภัย “เป็นพิเศษ” น้ำและความชื้น โดยเฉพาะน้ำท่วมที่มีสิ่งสกปรกหรือสารปนเปื้อน อาจก่อให้เกิดกระแสไฟรั่ว ไฟดูด หรือไฟฟ้าลัดวงจรได้

อุปกรณ์และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ถูกน้ำท่วม เช่น สายไฟ ปลั๊ก สวิตช์ เต้ารับ ตู้ไฟ เบรกเกอร์ และเครื่องใช้ไฟฟ้า อาจเสื่อมสภาพหรือไม่ปลอดภัย แม้ภายนอกจะแห้งแล้วก็ตาม จึงไม่ควรรีบจ่ายไฟหรือทดลองใช้งานก่อนตรวจสอบ

หากไม่มีความรู้หรือไม่มั่นใจ ไม่ควรซ่อมแซมระบบไฟฟ้าด้วยตนเอง ควรให้ช่างไฟฟ้า วิศวกรไฟฟ้า หรือหน่วยงานการไฟฟ้าเข้าตรวจสอบก่อนใช้งาน

  • ระบบเครื่องกล

อุปกรณ์ระบบเครื่องกล เช่น คอยล์ร้อนของเครื่องปรับอากาศที่ติดตั้งภายนอกอาคาร มอเตอร์ พัดลม และปั๊มน้ำ อาจได้รับความเสียหายจากน้ำท่วมได้ จึงควรทำความสะอาด ทำให้แห้ง และตรวจสอบสภาพก่อนใช้งาน หากไม่มั่นใจควรให้ช่างที่เกี่ยวข้องตรวจสอบก่อนเปิดใช้งาน

  • ระบบสุขาภิบาล

ควรตรวจสอบท่อระบายน้ำ บ่อพัก และท่อสุขาภิบาลว่ามีโคลนหรือสิ่งสกปรกอุดตันหรือไม่ สำหรับระบบน้ำประปา ควรตรวจสอบท่อ วาล์ว ปั๊มน้ำ และถังเก็บน้ำ หากถังเก็บน้ำหรือระบบประปามีโอกาสถูกน้ำท่วมปนเปื้อน ควรทำความสะอาดและฆ่าเชื้อตามวิธีที่เหมาะสมก่อนนำน้ำกลับมาใช้อุปโภคบริโภค ส่วนท่อที่แตก รั่ว หรือเสียหาย ควรซ่อมแซมให้เรียบร้อยก่อนใช้งาน

“ทีมข่าวชุมชนเมือง” สอบถามเพิ่มเติม กับศ.ดร.อมร ถึงการตรวจสอบอาคาร บ้านเรือนของประชาชนหลังเผชิญน้ำท่วมพบว่า ในส่วนของ กทม.โครงสร้างที่ห่วงเป็น “โครงสร้างหลังเล็ก” เช่น บ้านแนวราบ เนื่องจากระบบต่าง ๆ จะจมอยู่ใต้น้ำ ไม่จำเป็นต้องท่วมมิดหลังคา เพราะน้ำกระทบต่อระบบไฟฟ้าและสถาปัตยกรรมค่อนข้างมาก

รวมทั้งอาคารที่ใช้เสาเข็มสั้น เช่น ส่วนต่อเติม อย่างโรงจอดรถ หรือครัวที่มีการต่อเติมภายหลังจากตัวบ้าน อย่างไรก็ตาม ในส่วนของโครงสร้างรอบนี้อาจไม่มากนัก เพราะลักษณะของน้ำท่วมเป็น “น้ำเอ่อล้น” ไม่ใช่น้ำหลากที่มีความแรงปะทะและน้ำอยู่ไม่นาน  ส่วนเรื่องสนิมก็น่ากังวลในอนาคตบ้าง

พร้อมระบุว่า วันที่ 3 ต.ค.นี้ สมาคมวิศวกรโครงสร้างฯ จะร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไปให้คำปรึกษาแก้ไขปัญหาอาคารหลังน้ำลด โดยประชาชนสามารถขอคำแนะนำปัญหาบ้านอาคารต่าง ๆ ที่พบการทรุดร้าวรั่ว หรือปัญหาอื่น ๆ ได้ฟรีกับผู้เชี่ยวชาญ ตั้งแต่เวลา 10.00-15.00 น. บริเวณชั้น M ของอาคารบุญสม สุวชิรัตน์ (ตึกโยธา 9 ชั้น) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน.

ทีมข่าวชุมชนเมือง รายงาน