เป็นไม้ผลยืนต้นเมืองหนาว ที่มีระบบรากแก้วและรากแขนงหยั่งลึก ลำต้นแข็งแรงมีสีน้ำตาลอ่อนถึงดำ เปลือกต้นขรุขระแตกกิ่งแขนงบริเวณโคนต้นกิ่งก้าน ค่อนข้างยาว แผ่ออกด้านข้างมาก เป็นใบเดี่ยวออกตรงข้ามกัน ใบมีขนาดค่อนข้างเล็กกว้างประมาณ 3-5 เซนติเมตร และยาว 5-8 เซนติเมตร โคนใบกลม ขอบใบหยักฟันเลื่อยขนาดเล็ก หลังใบเรียบ ท้องใบสีอ่อนกว่าหลังใบ สีเขียวมีนวลสีเทา และมีขนปกคลุม ก้านใบมีตุ่ม
ออกเป็นดอกเดี่ยว แต่ดอกเป็นกลุ่มมีกลิ่นหอม มีสีขาว หรือ สีชมพู กลีบดอกซ้อน หรือ อาจมีกลีบดอกชั้นเดียว ก้านดอกมีลักษณะคล้ายหนามสั้น ผลเป็นผลเดี่ยวมีขนาดเล็กมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2.5 เซนติเมตร และยาว 2.5-3.5 เซนติเมตร ลักษณะกลม หรือ รูปไข่ ผลบ๊วย อ่อนสีเขียว ผลแก่มีสีเหลือง หรือ เหลืองอบเขียว หรือ อาจแต้มแดง ผิวผลมีขนอ่อนละเอียด เนื้อผลมีรสเปรี้ยว แต่มีกลิ่นหอม และมีเมล็ดในแข็งผิวเมล็ดเรียบกว่า
นอกเหนือจากความอร่อย และรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์แล้ว บ๊วยมีประโยชน์ต่อร่างกายเมื่อเทียบกันแล้วทานบ๊วย 1 ลูกจะได้รับแคลเซียม 4 เท่า และธาตุเหล็กสูงกว่าแอปเปิ้ล 6 เท่า ด้วยรสชาติที่มีความเปรี้ยวของบ๊วยเมื่อรู้สึกคลื่นไส้อาเจียน เมารถ เมาเรือ หรืออาการเมาจากการเดินทาง บ๊วยมักจะเป็นสิ่งแรกที่ช่วยบรรเทาอาการเหล่านั้นได้ นอกจากนี้บ๊วยมีคุณสมบัติคล้ายสารเลคติน ที่ช่วยป้องกันไข้หวัดใหญ่ได้ ทั้งนี้ บ๊วยอาจช่วยป้องกันการติดเชื้อก่อนที่เชื้อจะเข้าสู่ร่างกาย แต่ไม่มีผลต่อการบรรเทาอาการหลังติดเชื้อแล้ว
นอกจากนี้มีส่วนประกอบของโพลีฟีนอล และวิตามินอี เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยชะลอความแก่ ป้องกันการเหี่ยวย่นของส่วนต่าง ๆ ในร่างกาย และยังช่วยลดจุดด่างดำบริเวณผิวหนังต่าง ๆ นอกจากความอร่อยที่ช่วยดับกระหาย และเพิ่มความสดชื่นให้กับร่างกาย บ๊วยยังดีต่อสุขภาพของเรามาก ๆ อีกด้วย โดยเฉพาะเมนูบ๊วยที่สามารถเลือกกดได้ที่ตู้เต่าบิน มีมากมายหลายเมนูไม่ว่าจะเป็น
ควรงดกินบ๊วยสด เนื่องจากในเมล็ดบ๊วยมีสารอะมิกดาลิน (Amygdalin) ที่ร่างกายจะย่อยสลายกลายเป็นสารพิษไฮโดรเจนไซยาไนด์ (Hydrogen cyanide) ซึ่งทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน หายใจลำบาก และหากร่างกายได้รับในปริมาณมากอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
ควรเลือกบริโภคบ๊วยแปรรูป เช่น บ๊วยดอง บ๊วยเค็ม จากแหล่งผลิตที่น่าเชื่อถือและมีเลขอย. รับประกันคุณภาพของสินค้า เนื่องจากบ๊วยแปรรูปโดยเฉพาะบ๊วยดองอาจใส่สารกันราที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ นอกจากนี้ ควรรับประทานบ๊วยที่ผ่านการแปรรูปแล้วในปริมาณที่เหมาะสม เพราะอาจมีเกลือหรือโซเดียมในปริมาณมาก
