บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) ร่วมกับสถาบัน ChangeFusion ประกาศผลคัดเลือก “Karen Design” และ “ช่างเอก”สองกิจการเพื่อสังคมที่ได้รับทุนสนับสนุนรวม 500,000 บาท จากโปรแกรมพิเศษฉลองครบรอบ 15 ปี โครงการ “พลังเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคม” หรือ Banpu Champions for Change (BC4C) เพื่อนำพลังงานมาจัดการ แก้ไขปัญหา หรือต่อยอดธุรกิจ โดย Karen Design เตรียมใช้พลังงานแสงอาทิตย์แก้ปัญหาไฟฟ้าดับที่กระทบกลุ่มทอผ้าในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ขณะที่ช่างเอกมุ่งต่อยอดเครื่องมือไฟฟ้าและโซลูชันพลังงานที่สนับสนุนอาชีพผู้สูงวัยและสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น โปรแกรมพิเศษนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “Energy of Possibility: พลังดี ไม่มีดรอป” เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบกิจการเพื่อสังคมรวมไปถึงเครือข่ายศิษย์เก่า BC4C เสนอแผนการนำพลังงานไปใช้ในธุรกิจ เพื่อสร้างประโยชน์ต่อสังคม ชุมชน และสิ่งแวดล้อม
Karen Design เป็นกิจการเพื่อสังคมในชุมชนแม่โถน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่ต่อยอดภูมิปัญญาการทอผ้าของชาวกะเหรี่ยงเพื่อสร้างอาชีพและรายได้ให้คนในชุมชน โดยมุ่งลดการพึ่งพาการปลูกข้าวโพด เพื่อบรรเทาปัญหาฝุ่น PM2.5 จากการเผาพื้นที่เกษตร ปัจจุบันทำงานร่วมกับกลุ่มทอผ้าในชุมชนประมาณ 50 คน โดยเป็นการสร้างอาชีพใหม่ให้ชุมชนไปพร้อมกับนำกำไรส่วนหนึ่งกลับไปดูแลผืนป่าในพื้นที่
ข้อจำกัดสำคัญของกิจการคือระบบไฟฟ้าที่ไม่เสถียร โดยเฉพาะในฤดูฝนที่อาจเกิดไฟดับต่อเนื่องหลายวัน ทำให้การผลิตหยุดชะงักและส่งมอบสินค้าได้ล่าช้า โดยเฉพาะสมาชิกที่ต้องดูแลครอบครัวในตอนกลางวัน กลางคืนจึงเป็นช่วงเวลาสำคัญในการทอผ้า การขาดแสงสว่างกระทบโดยตรงต่อการทำงานและรายได้
Karen Design เตรียมติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์พร้อมแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานจำนวน 4 จุด แต่ละจุดรองรับประมาณ 7–8 ครัวเรือน เพื่อให้สมาชิกมีไฟฟ้าสำรองสำหรับการทำงาน ควบคู่กับการลงทุนด้านวัตถุดิบ ค่าแรง สต๊อกสินค้า และการตลาด เพื่อเพิ่มความพร้อมในการผลิตและส่งมอบสินค้าจากการพัฒนาทั้งระบบพลังงานและธุรกิจ กิจการตั้งเป้าเพิ่มรายได้ประมาณ 1 ล้านบาท ภายในระยะเวลา 1 ปี ซึ่งจะส่งผลให้สมาชิกในชุมชนมีงานและรายได้อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ยังมุ่งส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลระบบพลังงาน และพัฒนาเป็นต้นแบบเพื่อขยายผลสู่ชุมชนใกล้เคียงในอนาคต
ช่างเอก เป็นกิจการที่พัฒนาเครื่องมือการเกษตรให้เหมาะกับผู้สูงวัย จากข้อจำกัดของเครื่องมือแบบเดิมที่มีน้ำหนักมาก เสียงดัง ปัญหาด้านมลพิษของเครื่องยนต์ จึงนำเทคโนโลยีไฟฟ้าและพลังงานสะอาดมาพัฒนาเครื่องมือเกษตรโดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุให้สามารถใช้ประกอบอาชีพได้สะดวกขึ้น และพึ่งพาตนเองได้ ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์หลักคือเครื่องตัดหญ้าไฟฟ้าแบบรถเข็นและแบบสะพาย ซึ่งจำหน่ายไปแล้วเกือบ 1,000 เครื่อง
แผนที่เสนอต่อโปรแกรมพิเศษ BC4C ครอบคลุมการเพิ่มกำลังผลิตและสต๊อกสินค้าที่มีตลาดรองรับ ควบคู่กับการพัฒนามาตรฐานสินค้าและการตลาด เพื่อสร้างรายได้หมุนเวียนและนำกำไรไปพัฒนานวัตกรรมสำหรับผู้สูงวัยเพิ่มเติม
หนึ่งในแนวทางต่อยอดคือ ศึกษาแนวทางนำแผงโซลาร์เซลล์ที่ปลดระวางกลับมาใช้ประโยชน์เพื่อลดต้นทุน สำหรับระบบไฟฟ้าสำรองของบ้านผู้สูงอายุ หรือ “ไฟเฟส 2” ซึ่งเป็นระบบแรงดันต่ำ 12 โวลต์ แยกจากระบบไฟฟ้าหลักของบ้าน หลักการคือ ใช้โซลาร์เซลล์ร่วมกับแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานเพื่อจ่ายไฟให้จุดจำเป็น เช่น ห้องน้ำ ทางเดิน ห้องครัว และจุดชาร์จโทรศัพท์เมื่อเกิดไฟฟ้าดับ นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดพัฒนา “ช่างพลังงานชุมชน” โดยต่อยอดความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย เพื่อถ่ายทอดความรู้ด้านพลังงานสะอาดให้นักศึกษาคนรุ่นใหม่ในพื้นที่ สร้างทักษะและโอกาสทางอาชีพพร้อมเพิ่มบุคลากรที่สามารถดูแลระบบพลังงานให้ชุมชนได้ในระยะยาว
นายรัฐพล สุคันธี ผู้อำนวยการสายอาวุโส – สื่อสารองค์กร บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า “โปรแกรมพิเศษฉลองครบรอบ 15 ปี ของ BC4C ต้องการส่งเสริมการนำพลังงานไปต่อยอดเพื่อขยายธุรกิจและอิมแพกต์ต่อสังคมเพราะพลังงานเป็นพื้นฐานของพัฒนาคุณภาพชีวิต ทั้งสองกิจการที่ได้รับทุนมีความโดดเด่นด้านความเข้าใจบริบทชุมชนมีแนวทางการนำพลังงานมาใช้แก้ไขปัญหาได้ตรงจุด และมีพื้นฐานธุรกิจที่พร้อมต่อยอด เมื่อกิจการเติบโตอย่างมั่นคงก็จะสามารถสร้างอาชีพ ลดความเหลื่อมล้ำ ส่งต่อโอกาสให้กับผู้คนได้อย่างต่อเนื่อง
ขั้นตอนต่อจากนี้ทางโครงการจะทำงานร่วมกับเมนทอร์เพื่อให้คำปรึกษาแก่ทั้งสองทีม ตั้งแต่การวางแผนดำเนินงานการใช้ทุน ไปจนถึงการวัดผลทางธุรกิจและประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับชุมชน พร้อมติดตามความก้าวหน้าอย่างใกล้ชิดเพื่อช่วยแก้ปัญหาและปรับแนวทางระหว่างการดำเนินงาน บ้านปูเชื่อว่าประสบการณ์ของผู้ประกอบการ ประกอบกับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้ทั้งสองทีมเดินหน้าธุรกิจได้ตามเป้าหมายที่วางไว้
