การปกป้องผืนดินและมหาสมุทรของโลกอย่างน้อย 30% ภายในปี 2573 หรือที่เรียกว่า 30×30 ได้รับการสนับสนุนอย่างกว้างขวางจากประเทศต่าง ๆ มากกว่า 110 ประเทศ รวมถึงสหรัฐ หลังมีการเปิดเผยร่างคำมั่นดังกล่าวที่การประชุมรัฐภาคีอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ตามกรอบของอนุสัญญาสหประชาชาติ ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (ยูเอ็นเอฟซีซีซี) ครั้งที่ 27 หรือ “คอป 27” ในอียิปต์ เมื่อเดือนที่แล้ว

ทั้งนี้ คำมั่นสัญญา 30×30 มีเป้าหมายเพื่อควบคุมการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ โดยการปกป้องพื้นที่ทางธรรมชาติเพิ่มขึ้น เช่น สวนสาธารณะ, ทะเล, ป่าไม้ และพื้นที่รกร้างว่างเปล่า (wilderness)

จากรายงานของสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ซึ่งเผยแพร่เมื่อปีที่แล้ว ในปัจจุบัน ทั่วโลกปกป้องพื้นที่ทางบกและน่านน้ำในประเทศประมาณ 17% และพื้นที่ทางทะเลและชายฝั่งน้อยกว่า 8% แต่ในขณะที่หลายประเทศพยายามเพิ่มตัวเลขเหล่านี้ ผู้สันทัดกรณีด้านสิ่งแวดล้อมและนักเคลื่อนไหวกล่าวว่า ตัวเลขพาดหัวที่ 30% ภายในปี 2573 ไม่ใช่แค่เรื่องเดียวที่จะนำมาถกเถียงกัน

ตามข้อมูลขององค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (ไอยูซีเอ็น) พื้นที่คุ้มครอง หมายถึง พื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่กำหนดไว้อย่างชัดเจนของพื้นดิน หรือมหาสมุทรที่ได้รับการอนุรักษ์ในระยะยาว เพื่อปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพอันอุดมสมบูรณ์, ผลประโยชน์ทางธรรมชาติที่ได้รับ และคุณค่าทางวัฒนธรรม

อนึ่ง ความหลากหลายทางชีวภาพที่เหลืออยู่ในโลก ส่วนใหญ่อยู่ภายในดินแดนดั้งเดิมของชนพื้นเมืองและชุมชนท้องถิ่น เช่น ป่าเขตร้อน และป่าเขตหนาว ทว่าข้อวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนึ่งเกี่ยวกับการปกป้องธรรมชาติที่มีอยู่ คือ การที่ชุมชนดังกล่าวถูกขับไล่ออกจากที่ดินของพวกเขา ในกระบวนการจัดตั้งพื้นที่คุ้มครอง ซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่มักจะเรียกกันว่า “การอนุรักษ์แบบป้อมปราการ”

ตามรายงานปี 2563 จากสภาเศรษฐกิจโลก (ดับเบิลยูอีเอฟ) มากกว่าครึ่งหนึ่งของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) ทั้งหมดของโลก ขึ้นอยู่กับธรรมชาติและบริการของมัน นั่นหมายความว่า การสูญเสียธรรมชาติจะก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างมากต่อสภาพทางเศรษฐกิจของโลก

อย่างไรก็ตาม มันมีค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับประเทศกำลังพัฒนาที่อุดมด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งขาดแคลนทรัพยากรที่เพียงพอ เช่น ป่าฝนเขตร้อนในบราซิล และอินโดนีเซีย ที่ยังไม่สนับสนุนเป้าหมาย 30×30

นอกจากนี้ ปัญหาอีกประการหนึ่งคือ การทำให้แน่ใจว่าเงินทุนจะส่งไปถึงกลุ่มที่ต้องการ เช่น ชุมชนพื้นเมืองที่ประสบกับภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นจากคนตัดไม้, คนงานเหมือง และผลประโยชน์ส่วนตนอื่น ๆ

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : GETTY IMAGES