ปัญหาดังกล่าวเป็นสิ่งที่บรรดาผู้กำหนดนโยบาย และธนาคารหลายแห่งต่างตระหนักดี และกำลังดำเนินการเพื่อปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยเมื่อไม่นานมานี้ ธนาคารกลางอินโดนีเซีย (บีไอ) เพิ่งเปิดตัวระบบที่เรียกว่า “คิวริส” (Quick Response Code Indonesia Standard : QRIS) เพื่อทำให้คุณสามารถใช้โทรศัพท์มือถือสแกนคิวอาร์โค้ด และทำธุรกรรมจากบัญชีได้โดยตรง ไม่ต้องเสียเวลาเลือกเครื่องอ่านบัตรเครดิตอีกต่อไป

การสร้างมาตรฐานของระบบการชำระเงินแบบดิจิทัลในระดับประเทศ เป็นก้าวแรกที่สำคัญในการสร้างระบบการชำระเงินแบบดิจิทัลระดับภูมิภาค ให้กับสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) โดยนอกเหนือจากอินโดนีเซีย เมื่อเดือน มี.ค. ที่ผ่านมา สิงคโปร์และมาเลเซียเปิดระบบการชำระเงินผ่านคิวอาร์โค้ดข้ามพรมแดน ที่เรียกว่า “เน็ตส์-ดูอิตนาว คิวอาร์” (NETS-DuitNow QR)

แม้ในปัจจุบัน ระบบจะถูกจำกัดเฉพาะการทำธุรกรรมกับร้านค้า แต่ภายในสิ้นปีนี้ มันจะพร้อมสำหรับการโอนเงินระหว่างบุคคล รวมถึงการส่งเงินไปต่างประเทศ ยิ่งไปกว่านั้น มันยังมีระบบการชำระเงินด้วยคิวอาร์โค้ดที่เชื่อต่ออินโดนีเซียกับมาเลเซียและไทย และจะมีการเชื่อมโยงกับสิงคโปร์ในเร็ว ๆ นี้เช่นกัน

ขณะที่ระบบคิวอาร์โค้ดของอาเซียนมีธนาคารกลางในภูมิภาคที่ทำงานร่วมกันโดยตรง นั่นหมายความว่า ค่าธรรมเนียมและอัตราแลกเปลี่ยนสามารถกำหนดได้ ด้วยข้อตกลงระหว่างธนาคารกลางด้วยกันเอง แทนที่จะผ่านบุคคลที่สาม ซึ่งมาจากอเมริกา ส่งผลให้การทำธุรกรรมมีประสิทธิภาพมากขึ้น และมีค่าใช้จ่ายน้อยลง

อย่างไรก็ดี สิ่งที่ระบบไม่ทำคือ การเปลี่ยนบทบาทพื้นฐานของเงินดอลลาร์สหรัฐต่อเศรษฐกิจของอาเซียน หรือระบบการเงินในภูมิภาค โดยธนาคารกลางเหล่านี้จะยังคงสำรองเงินหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐไว้ในงบดุลต่อไป และได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยและนโยบายการเงินของสหรัฐ ในลักษณะเดียวกัน กับช่วงก่อนการพัฒนาระบบคิวอาร์ในภูมิภาค

ทั้งนี้ทั้งนั้น การใช้คิวอาร์โค้ดเพื่อชำระค่าสินค้าและบริการ รวมถึงโอนเงิน เป็นสิ่งที่ดี เพราะมันช่วยปรับปรุงประสิทธิภาพของการแลกเปลี่ยนทางการค้า และเป็นตัวอย่างที่ดีของการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อลดค่าใช้จ่ายของการทำธุรกรรม ซึ่งการที่ธนาคารกลางของหลายประเทศในภูมิภาค กำลังทำงานร่วมกันเพื่อออกแบบและสร้างระบบนี้ ถือเป็นสัญญาณบวกอย่างมาก

แต่จนกว่าประเทศสมาชิกอาเซียนจะใช้ระบบคิวอาร์โค้ดเหล่านี้ เพื่อชำระค่าน้ำเข้าน้ำมัน มันไม่น่าจะเป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ในบทบาทที่โดดเด่นของเงินดอลลาร์สหรัฐ ทั้งในระบบการเงินระดับภูมิภาค หรือระดับโลก.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : GETTY IMAGES