อันที่จริง ความสงสัยต่อวัคซีน มีอยู่มานานก่อนการระบาดของโรคโควิด-19 ด้วยซ้ำ ทว่าการระบาดใหญ่เปรียบเสมือน “ตัวเร่ง” ที่ช่วยเปลี่ยนความเคลื่อนไหวเฉพาะกลุ่ม ให้กลายเป็นพลังที่แข็งแกร่งยิ่งขึ้น

การระบาดใหญ่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในกลยุทธ์ของกลุ่มต่อต้านวัคซีน ซึ่งก่อนหน้านี้มุ่งเป้าไปที่กลุ่มผู้ปกครอง เนื่องจากเด็กได้รับการฉีดวัคซีนมากที่สุด แต่เมื่อมีการพัฒนาวัคซีนรุ่นใหม่อย่างรวดเร็วเป็นประวัติการณ์ เพื่อช่วยควบคุมโรคโควิด-19 หลายประเทศจึงบังคับการฉีดวัคซีนให้กับผู้ใหญ่ด้วย

“ในช่วงเวลานี้ เราสังเกตเห็นว่าหลายกลุ่มที่มีขอบเขตชัดเจนตามปกติ เริ่มเบนเข้าหาความเชื่อต่อต้านวัคซีน” นายโรมี ซอแวร์ นักสังคมวิทยาชาวฝรั่งเศส ผู้เชี่ยวชาญด้านความลังเลต่อวัคซีน กล่าว

อนึ่ง การระบาดใหญ่ทำให้นักทฤษฎีสมคบคิด ผู้สนับสนุนยาทางเลือก นักการเมือง แม้กระทั่งแพทย์และนักวิจัยบางคน สร้างหรือขยายข้อมูลเท็จเกี่ยวกับวัคซีน หรือโรคโควิด-19 โดยตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ชัดคือ การกล่าวอ้างว่า ยาไฮดรอกซีคลอกโรควิน สามารถรักษาโรคโควิด-19 ได้ ซึ่งนายโดนัลด์ ทรัมป์ ว่าที่ประธานาธิบดีสหรัฐ ก็เป็นหนึ่งในผู้โปรโมตยาชนิดนี้

บรรดาผู้เชี่ยวชาญระบุว่า เบื้องหลังความเคลื่อนไหวเหล่านี้ ยังมีประเด็นอื่น ๆ มากมาย เกี่ยวกับความไว้วางใจในหน่วยงานด้านสุขภาพ ตลอดจนการปกป้องเสรีภาพส่วนบุคคล ซึ่งสิ่งนี้พบเห็นได้ในช่วงการระบาดใหญ่ เมื่อมีการประท้วงต่อต้านการบังคับฉีดวัคซีน และมาตรการล็อกดาวน์ อีกทั้งความเคลื่อนไหวต่อต้านวัคซีน ก็ได้รับความนิยมเป็นพิเศษในฝ่ายขวาจัด

ด้านนายโนเอล บรูเออร์ ศาสตราจารย์ด้านสาธารณสุขจากมหาวิทยาลัยนอร์ทแคโรไลนา และหนึ่งในผู้เขียนงานศึกษาในวารสารแลนเซต กล่าวว่า สื่อสังคมออนไลน์เป็นกระดูกสันหลังของความพยายามเผยแพร่ข้อมูลเท็จเกี่ยวกับวัคซีน และผลที่ตามมานั้นเป็นเรื่องยากที่จะคำนวณได้

ขณะที่ นางเม็ก เชฟเฟอร์ นักระบาดวิทยาจากสถาบันเอสเอเอส กล่าวว่า ข้อมูลเท็จเกี่ยวกับโรคโควิด-19 ทำให้อัตราการฉีดวัคซีนโดยรวมในสหรัฐลดลง รวมถึงวัคซีนป้องกันโรคหัด ส่งผลให้เด็กหลายร้อยคนติดเชื้อไวรัส ซึ่งในจำนวนนี้ประมาณครึ่งหนึ่งเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล และเป็นกรณีที่ไม่เคยพบเห็นมาก่อนในประเทศ

นอกเหนือจากความกลัวที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับภัยคุกคามของไข้หวัดนก ที่อาจทำให้เกิดการแพร่ระบาดอย่างกว้างขวางในมนุษย์ มันก็ความกังวลเช่นกันว่า ความลังเลต่อวัคซีน อาจขัดขวางความสามารถของโลก ในการป้องกันการระบาดใหญ่ครั้งใหม่ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้นี้ ซึ่งผู้สันทัดกรณีบางคนชี้ให้เห็นว่า แรงผลักดันคือ ความรู้สึกต่อต้านระบบ.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : AFP