นายทาคามัตสึ กุชิเคน วัย 72 ปี เดินผ่านโคลนและหินในป่าดิบชื้นบนเกาะโอกินาวาของญี่ปุ่น จนมาถึงบริเวณเนินซึ่งมีซากศพมนุษย์ที่ถูกลืมเลือนตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ก่อนที่เขาจะสวดมนต์บทสั้น ๆ และยกที่คลุมป้องกันชั่วคราว เผยให้เห็นกระดูกที่ถูกฝังอยู่ครึ่งท่อน ซึ่งเชื่อว่าเป็นของทหารหนุ่มชาวญี่ปุ่น


“ซากศพเหล่านี้มีสิทธิที่จะถูกส่งคืนครอบครัวของพวกเขา” กุชิเคน นักธุรกิจที่อาสาค้นหาร่องรอยของผู้เสียชีวิตในสงครามเมื่อกว่า 40 ปีที่แล้ว กล่าว


ปีนี้ครบรอบ 80 ปีของ “ยุทธการโอกินาวา” ซึ่งการสู้รบที่ยาวนานถึง 3 เดือน คร่าชีวิตผู้คนประมาณ 200,000 ราย โดยในจำนวนนี้เกือบครึ่งหนึ่ง เป็นพลเรือนที่อาศัยอยู่บนเกาะ


นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ญี่ปุ่นและสหรัฐ ก็กลายเป็นพันธมิตรกัน และการประมาณการอย่างเป็นทางการเผยให้เห็นว่า มีศพอีกเพียง 2,600 ศพ ที่ยังไม่สามารถเก็บกู้ได้ แต่ชาวเมืองและอาสาสมัครที่ทำงานมานานอย่างกุชิเคน กล่าวว่า ยังมีศพจำนวนมากถูกฝังอยู่ใต้อาคารหรือทุ่งนา หรือถูกซ่อนอยู่ในป่าและถ้ำ

The Guardian


ปัจจุบัน ก้อนหินและดินจากพื้นที่ตอนใต้ของเกาะโอกินาวา ซึ่งเป็นสมรภูมินองเลือดที่สุด กำลังถูกขุดเพื่อสร้างฐานทัพอากาศแห่งใหม่ของสหรัฐ ทว่าแผนการดังกล่าวจุดชนวนความโกรธเคืองในหมู่ชาวเมือง รวมถึงกุชิเคน โดยพวกเขากล่าวว่า การกระทำข้างต้นจะรบกวนร่างของผู้เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งมีแนวโน้มว่าพวกเขาถูกสังหารโดยทหารอเมริกัน


แม้เกาะโอกินาวาเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมในปัจจุบัน แต่ป่าดงดิบเขียวขจีบนเกาะ ยังคงมีร่องรอยของการสู้รบตั้งแต่เดือน มี.ค. ถึง มิ.ย. ปี 2488 เมื่อกองทัพสหรัฐยกพลขึ้นฝั่งเพื่อโจมตีจักรวรรดิญี่ปุ่นเป็นครั้งสุดท้าย


กุชิเคนกล่าวว่า ตอนที่เขามีอายุ 25 ปี และเป็นหัวหน้าลูกเสือ เขาได้รับคำขอให้ช่วยค้นหาร่างผู้เสียชีวิตในสงคราม ซึ่งเขารู้สึกตกใจมากที่รู้ว่ามีศพของผู้คนมากมายในพื้นที่กว้างใหญ่เช่นนี้


อนึ่ง กุชิเคนไม่คิดว่าจะสามารถค้นหาผู้เสียชีวิตได้อีกครั้ง แต่เมื่อเวลาผ่านไป เขาก็ตัดสินใจว่าควรทำหน้าที่นี้ เพื่อทำให้สมาชิกครอบครัวผู้ล่วงลับ กลับมาอยู่ด้วยกันอีกครั้ง


หลังจากสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง ผู้รอดชีวิตในโอกินาวาที่ถูกกองกำลังสหรัฐคุมขัง เดินทางกลับไปยังบ้านเกิดที่เสียหายยับเยิน ซึ่งพวกเขาพยายามอย่างหนักในการเริ่มต้นชีวิตใหม่ และเก็บรวบรวมศพไว้ในหลุมศพหมู่ หรือฝังทีละศพโดยไม่มีรายละเอียดเกี่ยวกับตัวตน


ทั้งนี้ กุชิเคนกล่าวว่า พื้นที่ป่าดงดิบบนเกาะโอกินาวา ที่อาจมีซากศพจากสงครามโลกครั้งที่สอง ควรได้รับการอนุรักษ์ไว้ เนื่องจากมันมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ และเป็นอนุสรณ์สันติภาพที่เตือนใจคนทั้งโลกถึงความโหดร้ายของสงคราม


“ปัจจุบัน เราอยู่ในยุคที่ผู้คนจำยุทธการโอกินาวาได้น้อยลงเรื่อย ๆ ซึ่งในตอนนี้ มีเพียงกระดูก ทุ่งนา และสิ่งของต่าง ๆ ที่ถูกค้นพบ จะยังคงอยู่เพื่อสืบสานความทรงจำต่อไป” กุชิเคน กล่าวทิ้งท้าย.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ: AFP