ไม่นานมานี้ อินเดียเกิดการทะเลาะถกเถียงครั้งใหญ่ เนื่องจากนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ผู้นำอินเดีย ผลักดันการใช้ภาษาฮินดีทั่วประเทศ ซึ่งเป็นภาษาประจำฐานอำนาจของเขา ทางตอนเหนือของอินเดีย และเป็นสัญลักษณ์ของการรณรงค์เพื่อรวมประเทศให้เป็นหนึ่งเดียว ภายใต้อุดมการณ์ชาตินิยมฮินดู

เมื่อช่วงปลายเดือน มิ.ย. ที่ผ่านมา รัฐบาลของรัฐมหาราษฏระ ซึ่งเป็นรัฐทางตะวันตกของอินเดียที่อยู่ภายใต้การปกครองของพรรคภารติยะ ชนตะ (บีเจพี) ของโมดี ถูกบังคับให้ยกเลิกนโยบายที่กำหนดให้มีการสอนภาษาฮินดี ในโรงเรียนประถมศึกษา หลังนักการเมืองฝ่ายค้าน ประชาชน และฝ่ายอื่น ๆ ประณามว่า นโยบายดังกล่าวถือเป็นการดูหมิ่นภาษามราฐี ซึ่งเป็นภาษาแม่ของภูมิภาค

ขณะเดียวกัน มุขมนตรีของรัฐทมิฬนาฑู ทางตอนใต้ของอินเดีย ซึ่งเคยเกิดเหตุจลาจลเพราะความพยายามบังคับใช้ภาษาฮินดี แสดงความโกรธเคืองมานานหลายเดือน ต่อนโยบายการศึกษาที่รัฐบาลโมดีผลักดัน โดยอ้างว่าเป็นความพยายามบังคับให้นักเรียนเรียนภาษาฮินดี อีกทั้งรัฐทมิฬนาฑูยังฟ้องร้องรัฐบาลกลางในเดือน เม.ย. ที่ผ่านมา หลังรัฐบาลนิวเดลีระบุว่าจะระงับงบประมาณการศึกษา จนกว่ารัฐจะบังคับใช้นโยบายข้างต้น

“มันเป็นเรื่องธรรมดาที่การผลักดันภาษาใดภาษาหนึ่ง จะส่งผลเสียต่อบูรณภาพและเอกภาพแห่งชาติ ของประเทศที่มีความหลากหลายทางภาษาอย่างอินเดีย และการบังคับเช่นนี้ทำให้ประชาชนต่อต้านอย่างมาก” นายนิรันชนาราธยะ วี. พี. นักเคลื่อนไหวผู้ศึกษาผลกระทบของการศึกษาที่มีต่อพัฒนาการเด็ก กล่าว

อนึ่ง เจ้าหน้าที่รัฐบาลนิวเดลี เน้นย้ำอย่างเปิดเผยและระมัดระวังว่า จุดแข็งของอินเดียอยู่ที่ความหลากหลายทางภาษา และเมื่อพวกเขาโจมตีภาษาใดภาษาหนึ่งในอินเดีย เป้าหมายนั้นก็คือ “ภาษาอังกฤษ” โดยเรียกมันว่าเป็นมรดกของลัทธิอาณานิคมที่ต้องถูกลดความสำคัญ เพื่อสร้างอินเดียใหม่

แม้บรรดาผู้นำของพรรคบีเจพี เฉลิมฉลอง “การมีหลายภาษา” ของอินเดียอย่างชัดเจน แต่พวกเขากลับทำให้การเผยแพร่ภาษาฮินดี เป็นรากฐานสำคัญของเป้าหมายสูงสุด นั่นคือ การปฏิรูปอินเดียให้เป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับศาสนาฮินดูเป็นอันดับแรก

เมื่อปี 2563 พรรคบีเจพีดำเนินการยกเครื่องนโยบายการศึกษาระดับชาติที่มีมานานหลายสิบปีของอินเดีย เพื่อนำรูปแบบการสอนดั้งเดิมมาใช้มากขึ้น แทนที่จะเป็นการสอนแบบตะวันตก

นอกจากนี้ พรรคบีเจพียังคงนโยบายการสอน 3 ภาษาในโรงเรียน แต่อนุญาตให้รัฐต่าง ๆ มีความยืดหยุ่นในการเลือกภาษาเหล่านั้น ตราบใดที่ 2 ใน 3 ภาษา เป็นภาษาพื้นเมืองของอินเดีย

อย่างไรก็ตาม ความเคลื่อนไหวของรัฐบาลนิวเดลี และการสนับสนุนภาษาฮินดีของโมดี ส่งผลให้รัฐบางแห่งปฏิเสธที่จะปฏิบัติตามนโยบายของรัฐบาลกลาง รวมถึงทำให้เกิดกระแสต่อต้านที่รุนแรงและเด็ดขาด เนื่องจากมีความกังวลว่า การบังคับใช้ภาษาฮินดี จะทำลายมรดกทางวัฒนธรรมของพวกเขา.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : AFP