ตั้งแต่การที่ฟินแลนด์เปิดสถานเอกอัครราชทูตแห่งใหม่ในเซเนกัล ไปจนถึงผู้ฝึกสอนชาวเช็กที่ฝึกอบรมกองกำลังความมั่นคงของมอริเตเนีย กลุ่มประเทศขนาดเล็กในยุโรป ต่างเข้าร่วมการแย่งชิงอิทธิพลในแอฟริการะดับโลก
เอสโตเนีย โรมาเนีย และมอลตา อยู่ในกลุ่มประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป (อียู) ที่พยายามเพิ่มบทบาทของตนเองในทวีปแอฟริกา ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ผ่านการปรับปรุงความสัมพันธ์ทางการทูตและการค้า
“นโยบายแอฟริการุ่นที่สอง ได้รับการปรับปรุงใหม่แล้ว และอยู่ระหว่างดำเนินการ ซึ่งสิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของแอฟริกาในอียู รวมถึงประเทศสมาชิกขนาดเล็ก” นายอเล็กซ์ ไวน์ส จากคณะมนตรียุโรปด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (อีซีเอฟอาร์) กล่าว
แอฟริกากลายเป็นสมรภูมิทางทางการทูตอีกครั้งในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยจีน สหรัฐ และรัสเซีย แข่งขันกันเพื่อแร่ธาตุ ศักยภาพด้านพลังงาน และการสนับสนุนทางการเมือง ขณะที่อียูประกาศตัวว่าเป็น “พันธมิตรชั้นนำของทวีป” ในด้านต่าง ๆ ตั้งแต่การค้า ไปจนถึงความมั่นคง ซึ่งเป็นบทบาทที่กลุ่มพยายามเสริมสร้างในการประชุมสุดยอดกับสหภาพแอฟริกา (เอยู) ที่แองโกลา เมื่อวันที่ 24-25 พ.ย. ที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม อียูต้องเผชิญกับอุปสรรคหลายครั้ง อันเนื่องมาจากความไม่พอใจในอดีตอาณานิคมของชาติตะวันตก ซึ่งในทางตรงกันข้าม จีนสามารถเข้าถึงทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์ในบางประเทศ และรัสเซียก็กลายเป็นพันธมิตรด้านความมั่นคงในประเทศอื่น ๆ เช่น บูร์กินาฟาโซ ไนเจอร์ และมาลี ที่หันไปพึ่งพาการสนับสนุนจากทำเนียบเครมลิน หลังจากตัดความสัมพันธ์กับฝรั่งเศส
อนึ่ง การผลักดันเพิ่มบทบาทในแอฟริกา ทำให้เกิดการทบทวนกลยุทธ์ในประเทศสมาชิกอียูหลายประเทศ โดยบางประเทศพยายามใช้ประวัติศาสตร์ หรืออิทธิพลของรัสเซียในอดีตในบางกรณี ให้เป็นประโยชน์ต่อการสร้างความสัมพันธ์ที่ถูกมองว่าเป็น “ความเสมอภาค” ไม่ใช่การกดขี่
การเปลี่ยนผ่านที่ยากลำบากจากอดีตสมาชิกสหภาพโซเวียต เป็นสมาชิกอียู ช่วยทำให้เอสโตเนียสามารถหาจุดร่วมบางอย่างกับหลายประเทศในแอฟริกาได้ ขณะที่การต่อสู้เพื่อเอกราชของฟินแลนด์ ก็ช่วยสร้างความปรารถนาดีกับแอฟริกาเช่นกัน
“พันธมิตรของเราในแอฟริกาต้องการการค้า พวกเขาต้องการความสัมพันธ์ทางการเมืองกับเรา ไม่ใช่แค่ความช่วยเหลือด้านการพัฒนาเท่านั้น” นางคารินา ไอราส ผู้รับผิดชอบนโยบายแอฟริกา จากกระทรวงการต่างประเทศฟินแลนด์ กล่าว
แม้ความพยายามหลายอย่าง มักมุ่งเป้าไปที่ผลประโยชน์ทางการเมืองและธุรกิจในระดับชาติ ตั้งแต่การต่อสู้กับกลุ่มติดอาวุธอิสลาม ไปจนถึงการควบคุมการอพยพ และการได้รับสัญญาจากบริษัทท้องถิ่น แต่ความพยายามเหล่านี้ทำให้อียูสามารถกระจายข้อเสนอมากมายได้ ในช่วงเวลาที่ประเทศต่าง ๆ ในแอฟริกา “มีผู้ทาบทามแบบไม่ขาดสาย”
กระนั้น ความคืบหน้าของประเทศสมาชิกอียูบางประเทศ ประสบปัญหาในระยะเริ่มต้น หรือต้องใช้เวลานาน เนื่องจากทรัพยากรที่จำกัด และการขาดประสบการณ์ในแอฟริกา ซึ่งผู้สันทัดกรณีหลายคนกล่าวว่า ความพยายามข้างต้นจะให้ผลตอบแทนที่ดีหรือไม่นั้น เป็นเรื่องที่ต้องรอดูกันต่อไป.
เลนซ์ซูม
เครดิตภาพ : AFP
