เมื่อพูดถึง วัยหมดประจำเดือน ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยมักเข้าใจว่า เป็นจุดสิ้นสุดของความเป็นผู้หญิง หรือเป็นจุดจบของชีวิตคู่บนเตียง แต่ในความเป็นจริงแล้ว ความคิดเช่นนั้น ไม่ถูกต้องทั้งหมด คำถามที่พบได้บ่อยในคลินิกคือ หมดประจำเดือนแล้ว ยังมีเพศสัมพันธ์ได้ไหม? และคำตอบคือ ได้แน่นอน และยังมีความสุขได้ด้วย
วัยหมดประจำเดือน คืออะไร? วัยหมดประจำเดือน (Menopause) ช่วงเวลาที่รังไข่หยุดทำงาน ร่างกายผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง ทำให้ไม่มีประจำเดือนติดต่อกันอย่างน้อย 12 เดือน โดยทั่วไปพบในผู้หญิงอายุประมาณ 45–55 ปี การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนส่งผลต่อหลายระบบในร่างกาย ทั้งอารมณ์ ผิวหนัง กระดูก การนอนหลับ รวมถึงระบบสืบ พันธุ์และความรู้สึกทางเพศ
ปัญหาที่พบบ่อยหลังหมดประจำเดือน ผู้หญิงบางคนอาจเริ่มรู้สึกว่า ช่องคลอดแห้ง แสบ หรือระคายเคือง เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ความต้องการทางเพศลดลง อารมณ์แปรปรวน เหนื่อยง่าย นอนไม่หลับ
อาการเหล่านี้ ไม่ใช่ความผิดปกติ แต่เป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนตามธรรมชาติ ปัญหาคือ ผู้หญิงจำนวนมาก ไม่กล้าพูด ไม่กล้าปรึกษาแพทย์ ทำให้เข้าใจผิดว่า “ต้องทน” หรือ “เป็นเรื่องที่แก้ไม่ได้” ความจริงคือ…ยังมีความสุขได้ แม้ฮอร์โมนจะเปลี่ยนไป แต่ความสุขทางเพศ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับฮอร์โมนเพียงอย่างเดียว
สิ่งสำคัญคือ การดูแลสุขภาพร่างกาย ความเข้าใจในร่างกายของตนเอง การสื่อสารกับคู่รักอย่างเปิดใจ ผู้หญิงจำนวนมากหลังหมดประจำเดือน กลับรู้สึกสบายใจมากขึ้น เพราะไม่ต้องกังวลเรื่องการตั้งครรภ์ และมีเวลาใส่ใจความรู้สึกของตนเองมากกว่าเดิม.
ศ.เกียรติคุณ น.ท.ดร.นพ.สมพล เพิ่มพงศ์โกศล
รพ.รามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
