สื่อสาธารณะในยุโรป เผชิญกับภัยคุกคามหลายประการ ไม่ว่าจะเป็น การตรวจสอบจากฝ่ายขวาจัดที่กลับมามีอิทธิพลอีกครั้ง การตัดงบประมาณ และการแข่งขันที่ดุเดือดในภูมิทัศน์สื่อที่เปลี่ยนไป
บรรดาผู้สังเกตการณ์กล่าวว่า ตั้งแต่ลิทัวเนียทางตะวันออก ไปจนถึงอิตาลีทางตอนใต้ และภายในมหาอำนาจของยุโรปอย่างสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเยอรมนี สื่อที่ได้รับเงินทุนจากภาครัฐ กำลังประสบกับวิกฤติที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
องค์กรผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน (อาร์เอสเอฟ) เตือนในรายงานปี 2568 ว่า ความท้าทายมีตั้งแต่ด้านเศรษฐกิจ ไปจนถึงด้านเทคโนโลยี เนื่องจากการแข่งขันจากแพลตฟอร์มดิจิทัล และภูมิรัฐศาสตร์
ศาสตราจารย์ราสมุส ไคลส์ นีลเซน จากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน ผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อ กล่าวว่า ประเทศต่าง ๆ ในยุโรป เผชิญกับสถานการณ์ที่แตกต่างกัน แต่มีพลวัตบางอย่างที่เหมือนกัน
อนึ่ง สื่อสาธารณะถูกวิพากษ์วิจารณ์มาเป็นเวลานานแล้ว ทั้งจากสำนักพิมพ์เอกชนที่ให้เหตุผลว่า สื่อสาธารณะไม่เป็นที่ต้องการในตลาดสื่อที่แข็งแกร่ง รวมถึงฝ่ายซ้ายจัดที่สนับสนุนสถาบัน และฝ่ายขวาที่สนับสนุนตลาดเสรี
“ปัจจุบัน ฝ่ายขวาจัดก็ผสมโรงด้วย โดยระบุว่า สื่อบริการสาธารณะไม่รักชาติมากพอ และยอมรับความหลากหลายของวัฒนธรรมและมุมมองของชาติมากเกินไป ซึ่งเนื้อแท้คือการวิพากษ์วิจารณ์ว่า พวกเขาตื่นรู้และถูกต้องทางการเมือง” นีลเซน กล่าวเพิ่มเติม
ขณะที่ น.ส.ลอเร ชอเวล หัวหน้าสำนักงานอาร์เอสเอฟ ประจำฝรั่งเศสและอิตาลี กล่าวว่า แรงกดดันต่อสื่อสาธารณะในยุโรป เริ่มต้นเมื่อกว่า 10 ปีที่แล้วในฮังการี โดยสื่อสาธารณะในตอนนี้ถูกมองว่าเป็น “สื่อของรัฐ” และโมเดลข้างต้นแพร่หลายในสหภาพยุโรป (อียู)
ทั้งนี้ แรงกดดันส่วนใหญ่เป็นเรื่องการเงิน โดยสื่อสาธารณะส่วนใหญ่ก่อตั้งเมื่อหลายสิบปีก่อน ในยุคที่ตลาดสื่อมีองค์กรที่ก่อตั้งมานานเพียงไม่กี่แห่ง
ทว่าอินเทอร์เน็ต ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และสื่อสังคมออนไลน์ เปลี่ยนแปลงรูปแบบนั้น และในทุกวันนี้ ผู้คนได้รับข่าวสารจากแหล่งต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น ข่าวออนไลน์ พอดแคสต์ จดหมายข่าว และโพสต์ที่ได้รับความนิยม จนทำให้บางคนตั้งคำถามว่า ควรจัดสรรเงินทุนสาธารณะให้กับสื่อในตลาดเช่นนี้ต่อไปหรือไม่
ตามข้อมูลจากสหภาพการกระจายเสียงแห่งยุโรป (อีบียู) เงินทุนรวมสำหรับสื่อบริการสาธารณะในประเทศสมาชิกอียู 27 ประเทศ ลดลง 7.4% ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา เหลือ 29,170 ล้านยูโร (ราว 1.06 ล้านล้านบาท) เมื่อปรับตามอัตราเงินเฟ้อ
อย่างไรก็ตาม บางคนโต้แย้งว่า สื่อสาธารณะมีความจำเป็นมากกว่าที่เคย ในโลกที่ขับเคลื่อนด้วยสื่อสังคมออนไลน์ในปัจจุบัน ซึ่งเต็มไปด้วยข้อมูลเท็จ
ด้านนายริชาร์ด เบิร์นลีย์ ผู้อำนวยการฝ่ายกฎหมายและนโยบายของอีบียู ระบุว่า สื่อสาธารณะยังคงเป็นรากฐานสำคัญของสังคมประชาธิปไคย จากการนำเสนอเนื้อหาที่น่าเชื่อถือ เป็นอิสระ และเข้าถึงได้โดยทั่วไป
“ปัจจุบัน บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ไม่กี่แห่ง มีอิทธิพลเหนือข้อมูลและความคิดเห็นสาธารณะอย่างมาก ซึ่งบั่นทอนความสามารถของสาธารณชน ในการเข้าถึงและมีส่วนร่วมกับสื่อของยุโรป” เบิร์นลีย์ กล่าวทิ้งท้าย.
เลนซ์ซูม
เครดิตภาพ : GETTY IMAGES
