ในยุคที่มหาอำนาจของโลกตะวันออกอย่างจีนผงาดขึ้นมามีบทบาทสำคัญในเวทีโลก ภาษาจีนกลายเป็นภาษาแถวหน้าที่ใครๆ ก็อยากเรียนรู้ไว้ติดตัว แน่นอนว่าเมื่อพูดภาษาจีนต้องนึกถึง “ตัวอักษรจีนและศิลปะการเขียนพู่กันจีน” ที่มีอายุนับพันปีมรดกอันล้ำค่าที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นมาได้อย่างน่าชื่นชม เพื่อให้คนไทยได้อิ่มเอมและเรียนรู้กับ “ศิลปะพู่กันจีน” อันทรงคุณค่าอย่างได้อรรถรส เฉินโป๋เฉียน หัวหน้าฝ่ายกิจกรรมศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศจีนมี 10 เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับศิลปะการใช้พู่กันจีนมาบอกต่อ
- การเขียนพู่กันจีนไม่ใช่มีอายุแค่ร้อยปีแต่มีประวัติความเป็นมายาวนานตั้งแต่ 5,000 ปีก่อน โดยเริ่มแรกเขียนเป็นอักษรภาพจากนั้นจึงค่อยๆ พัฒนาเป็นตัวอักษร
- อักษรจีนยุคแรกเริ่มนั้นมีการใช้ที่แตกต่างกันไปตามฮ่องเต้ในแต่ละแคว้นตราบจนถึงยุคของจิ๋นซีฮ่องเต้ได้รวบรวมแผ่นดินจีนเข้าไว้ด้วยกัน จึงได้มีการปฏิรูปตัวอักษรครั้งใหญ่ด้วยการสร้างมาตรฐานรูปแบบตัวอักษรให้เป็นหนึ่งเดียวกันทั่วประเทศ
- พู่กันจีน ถือเป็นศิลปะขั้นสูง 1 ใน 4 อย่างของชนชาติจีน ประกอบด้วยการเขียนพู่กันจีน การวาดภาพ การบรรเลงเครื่องสาย และการเล่นหมากรุกจีน
- อักษรจีนยุคแรกใช้วิธีแกะสลักหรือจารลงบนกระดองเต่า หรือกระดูกสัตว์โดยใช้มีดแกะสลักต่อมาจึงพัฒนามาใช้พู่กันกระทั่งเริ่มมีการใช้ดินสอและปากกาความนิยมในการใช้พู่กันจึงลดลงปัจจุบันยังมีสอนในโรงเรียนบางแห่งในจีนที่ต้องการรักษาศิลปะชั้นสูงนี้ไว้
- ศิลปะการเขียนพู่กันจีนเป็นการสร้างลายเส้นและเค้าโครงที่เรียบง่าย แต่กลับสามารถสะท้อนให้เห็นถึงรากเหง้าของวัฒนธรรมและความคิดอันซับซ้อนและหลากหลายของผู้เขียน
- การเขียนอักษรจีนให้สวยต้องอาศัยการฝึกปรือบ่อยๆ เพื่อให้เกิดความชำนาญเทคนิคง่ายๆ คือแนะนำให้ลงน้ำหนักตอนเริ่มเขียนให้หนักเพื่อให้ตัวอักษรดูมีพลังจากนั้นผ่อนน้ำหนักลงและค่อยๆ เพิ่มน้ำหนักอีกครั้งตอนท้าย
- เทคนิคการจับพู่กันจีนแบบออริจินอล คือวางนิ้วหัวแม่มือตรงด้านซ้ายของพู่กันส่วนนิ้วชี้และนิ้วกลางวางไว้ตรงด้านขวา ส่วนนิ้วนางและนิ้วก้อยอยู่ด้านล่างเพื่อช่วยประคองพู่กัน ที่สำคัญพยายามวางตำแหน่งนิ้วให้อยู่ตรงช่วงกลางด้าม เพื่อให้พู่กันอยู่ในแนวตั้งกับกระดาษ
- อุปกรณ์ที่จำเป็นในการเขียนพู่กันจีน ประกอบด้วย 4 อย่างเรียกว่า “ปี่ม่อจื่อเยี่ยน” ปีหมายถึงพู่กัน ม่อหมายถึงหมึกสีดำ จื่อหมายถึงกระดาษ ข้อควรรู้คือกระดาษที่ใช้ในการเขียนพู่กันจีนไม่ใช่กระดาษทั่วไปที่ใช้กันแต่ต้องมีคุณสมบัติกันน้ำเพื่อไม่ให้หมึกซึมส่วน เยี่ยนคือที่ฝนหมึกวิธีการฝนหมึก คือหยดน้ำเปล่าใส่ลงในถาดฝนหมึก และใช้แท่งหมึกฝนจนมีความเข้มข้นเป็นน้ำหมึกสีดำ ไม่ควรใส่น้ำมากเพราะน้ำหมึกจะใสไม่ดำสนิท
- การเขียนด้วยพู่กันเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์เบื้องหลังความงามที่ซ่อนอยู่ในตัวอักษรทำให้ผู้ชมสัมผัสและดื่มด่ำกับความงามอันเรียบง่ายที่ไม่ต่างกับกำลังชมงานศิลปะที่ล้ำค่า
- ใครที่สนใจอยากเรียนรู้การเขียนพู่กันจีนไม่ต้องไปหาคอร์สหรือโรงเรียนสอนภาษาให้เหนื่อยแค่แวะไปที่ “ล้ง 1919” สถานที่สุดฮิปที่ไม่ได้เป็นเพียงท่าประวัติศาสตร์ศิลป์ไทย-จีน ริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่เป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ แต่ยังพร้อมให้ทุกคนมาเปิดประสบการณ์ใหม่ กิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ทุกคนได้เรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมจีนในมุมมองใหม่พร้อมศึกษาภูมิปัญญาจีนจาก e-book ซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้ทาง www.lhongwisdom.com
