เมื่อวันที่ 29 เม.ย.ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) เปิดเผยว่า เมื่อเร็วๆนี้ตนได้ลงพื้นที่ติดตามการเตรียมความพร้อมก่อนเปิดภาคเรียนโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด สพป.กาญจนบุรี เขต 1 โดยมี ผอ. รอง ผอ.สพป.กาญจนบุรี เขต 1 ผอ. รอง ผอ.สพม.กาญจนบุรี ศึกษานิเทศก์ และคณะทำงาน พร้อมด้วย ผอ.สทร. ผอ.ศพก. และคณะ รวมทั้งทีมวิชาการ รองเลขาฯ ลงพื้นที่โรงเรียนขนาดเล็ก
.
สำหรับ สพป.กาญจนบุรี เขต 1 มีโรงเรียนขนาดเล็ก 62 โรง จัดการเรียนการสอนโดยใช้การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ทุกโรง ทั้งในรูปแบบการรับชมสดผ่าน Live Broadcast และแบบ On-Demand โดยตรวจเยี่ยมจำนวน 3 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนบ้านหนองปากดง โรงเรียนบ้านท่าแย้ และโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านประตูด่าน
.
รองเลขาธิการกพฐ. กล่าวต่อไปว่า ตนได้ลงพื้นที่ติดตามการเตรียมความพร้อมก่อนเปิดภาคเรียนโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด สพป.กาญจนบุรี เขต 1 โดยที่แรก คือโรงเรียนบ้านหนองปากดง จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาล 2 ถึงชั้น ป.6 ปัจจุบันมีนักเรียน 71 คน ผู้บริหาร ครูและบุคลากร 9 คน สิ่งที่พบและน่าชื่นชม คือ ผู้บริหารสถานศึกษา คณะครูและบุคลากรทางการศึกษา มีความตระหนักและให้ความสำคัญกับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน โดยใช้สื่อ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม DLTV ครบทุกชั้นเรียน และมีการสร้างนวัตกรรมการเรียนการสอนในรูปแบบ 3D2AC model ผ่านกระบวนการ PDCA โดยใช้ DLTV เป็นสื่อหลักและใช้ DLIT มาใช้เพื่อเพิ่มตัวอย่างให้สำหรับบางเรื่องที่นักเรียนต้องเติมเพิ่ม ทำให้นักเรียนทุกคนในโรงเรียนได้มีโอกาสเรียนรู้จากครูโรงเรียนต้นทางที่มีความชำนาญตรงตามสาขาวิชาเอก ซึ่งโรงเรียนสามารถใช้สื่อ DLTV (ครูตู้) อุปกรณ์ที่ สพฐ. มอบให้โรงเรียนขนาดเล็ก จากโครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม และได้มีการเตรียมความพร้อมซ่อมแซมวัสดุอุปกรณ์ที่ชำรุด ทำให้โรงเรียนสามารถใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนด้วย DLTV ได้ครบถ้วนทุกระดับชั้น นอกจากนั้น ยังได้รับความร่วมมือจากชุมชน หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน เข้ามามีส่วนร่วมในการระดมทรัพยากรเพื่อสนับสนุนส่งเสริมการจัดการศึกษา
.
“ทั้งนี้ โรงเรียนได้จัดกิจกรรมเพิ่มเติมให้นักเรียนได้มีโอกาสทบทวนความรู้หลังจากการเรียน DLTV เป็นรายบุคคล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มนักเรียนที่ทำกิจกรรมไม่ทัน และมีการนำสื่อการ์ตูนแอนิเมชัน “เดอะไดอารี่ บันทึกประวัติศาสตร์ชาติไทยกับสถาบันพระมหากษัตริย์” “เมืองนิรมิตแห่งจิตตนคร” และ “สัมมาทิฏฐิ ทะลุมิติมายา” ทำให้นักเรียนได้มีโอกาสเข้าถึงสื่อและเนื้อหาที่ทำให้เข้าใจเนื้อหาและนำไปใช้ปฏิบัติได้ง่าย ผ่านการนำคิดวิเคราะห์โดยครู ในส่วนของผู้อำนวยการโรงเรียนได้รับความสะดวกจากเขตพื้นที่การศึกษาในการรับสนับสนุนด้านต่างๆ อาทิ การซ่อมบำรุงชุดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ External hard disk สำหรับการจัดการเรียนการสอนแบบ On Demand หรือในกรณีที่ระบบอินเทอร์เน็ตขัดข้อง ฯลฯ ช่วยเติมเต็มให้นักเรียนได้เรียนรู้อย่างเต็มที่และไม่มีอุปสรรคใด ๆ” รองเลขาธิการ กพฐ. กล่าว
.
ต่อมา รองเลขาธิการ กพฐ. พร้อมคณะฯ ได้ลงพื้นที่โรงเรียนบ้านท่าแย้ ซึ่งจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาล 2 ถึงชั้น ป.6 ปัจจุบันมีนักเรียน 112 คน ผู้บริหาร ครูและบุคลากร 11 คน สิ่งที่พบและน่าชื่นชม คือ โรงเรียนมีความเข้มแข็งในด้านการสร้างความร่วมมือกับชุมชนและเครือข่ายเพื่อสนับสนุนการจัดการศึกษา จึงมีความพร้อมในด้านวัสดุ อุปกรณ์ ทำให้สามารถใช้ DLTV ได้อย่างมีคุณภาพและครบถ้วนทุกระดับชั้น โดยมีการใช้ในรูปแบบ Live สลับกับ On Demand โดยครูผู้สอนจะเตรียมแผนการจัดการเรียนรู้และใบงานล่วงหน้า และได้มีการใช้ DLIT ร่วมด้วย อย่างไรก็ตามพบว่าครูผู้สอนในบางรายวิชายังใช้ DLTV ไม่ต่อเนื่อง จึงได้ให้คำแนะนำในการใช้งาน DLTV อย่างเหมาะสมเพื่อให้นักเรียนบรรลุจุดประสงค์ของหลักสูตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ
.
สิ่งที่ชื่นชมของโรงเรียนบ้านท่าแย้ คือ มีการสร้างเครือข่ายที่เข้มแข็ง ช่วยส่งเสริมสนับสนุนมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพของนักเรียน อาทิ สำนักงาน กลต. ที่ให้ความอนุเคราะห์บริจาคโทรทัศน์ขนาด 55 นิ้ว จำนวน 3 เครื่อง และสีทาอาคารสำหรับปรับปรุงสภาพภูมิทัศน์โรงเรียน รวมถึงมูลนิธิยุวพัฒน์ สนับสนุนการจัดตั้งบริษัทต่างๆ ในโรงเรียน เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้การอาชีพให้นักเรียน ทั้งนี้ การบริหารจัดการโรงเรียน ไม่ควรนำจำนวนครูหรือการมีครูตรงวิชาเอกมาเป็นตัวกำหนดใช้เป็นที่มาของปัญหาในการยกระดับหรือพัฒนานักเรียน เพราะเราสามารถที่จะบริหารจัดการได้ด้วยเทคโนโลยี ทั้ง DLTV และ DLIT นำมาปรับใช้เพื่อทดแทนทั้งจำนวนครูทดแทนวิชาเอก และต่อยอดสู่การบูรณาการตัวชี้วัดสาระการเรียนรู้ เพื่อนำชั่วโมงที่เหลือมาใช้ในการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเป็นรายบุคคล อีกทั้งควรส่งเสริมให้นักเรียนได้ต่อยอดทักษะอาชีพเบื้องต้นในชุมชนที่เกิดขึ้นจากการฝึกฝนในรูปแบบบริษัท Mini-Company 8 ฐาน สู่อาชีพอื่นๆ อย่างหลากหลาย โดย DLTV มีครูต้นทางมาจากโรงเรียนวังไกลกังวลในพระบรมราชูปถัมภ์ มีการพัฒนาหลักสูตรโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จึงทำให้มีความครอบคลุมในการพัฒนานักเรียนครบถ้วนทุกมิติ ทั้งด้านวิชาการและพฤติกรรม นักเรียนจึงควรเรียนด้วย DLTV อย่างต่อเนื่อง หรือเรียกได้ว่า “นักเรียนจำเป็นต้องเรียนรู้ผ่าน DLTV ให้ครบโดส” จึงจะบรรลุตามเป้าหมายของหลักสูตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ
.
จากนั้น ได้ลงพื้นที่โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านประตูด่าน ซึ่งจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้น อนุบาล 1 ถึงชั้น ป.6 ปัจจุบันมีนักเรียน 179 คน ผู้บริหาร ครูและบุคลากร 11 คน โดยสิ่งที่พบและน่าชื่นชม คือ โรงเรียนดำเนินการสอน DLTV ใน 4 วิชาหลัก ส่งผลให้คะแนน O-NET ปี 2565 วิชาคณิตศาสตร์สูงกว่าระดับประเทศ โดยโรงเรียนได้ถอดบทเรียนความสำเร็จที่เกิดขึ้นและต่อยอดสู่การพัฒนานักเรียนในรายวิชาอื่น ๆ ด้วย โดยในปีการศึกษา 2566 นี้ โรงเรียนได้กำหนดเป้าหมายวางแผนและขับเคลื่อนในการยกระดับผลสัมฤทธิ์ในวิชาวิทยาศาสตร์ให้มีคะแนน O-NET สูงกว่าระดับประเทศ และพบว่าการใช้ DLTV ภายใต้การกำกับดูแลของครูผู้สอนสามารถพัฒนาให้นักเรียนมีบุคลิกภาพที่ดี มีมารยาท มีสัมมาคารวะและเปิดรับที่จะเรียนรู้ภายใต้เงื่อนไขหรือข้อจำกัดต่าง ๆ ได้อย่างมีความสุข โดยมีจำนวนนักเรียนเพิ่มขึ้น จากปี 2562 ซึ่งเดิมมีนักเรียน 88 คน ปัจจุบันปี 2566 มีนักเรียน 179 คน ทั้งนี้ รองเลขาธิการ กพฐ. ได้แนะนำว่า ควรเตรียมความพร้อมก่อนเปิดภาคเรียน ให้สามารถใช้ DLTV ในการจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนานักเรียนได้อย่างต่อเนื่อง ดำเนินการแก้ปัญหานักเรียนที่มีความเสี่ยงที่จะบกพร่องทางการเรียนรู้ (LD) โดยสามารถเริ่มได้ตั้งแต่เมื่อพบว่ามีอาการ ไม่ต้องรอถึงวัยที่คัดกรองได้ตามระบบ โดยการจัดกิจกรรมเสริมนอกเวลาเรียนให้นักเรียนได้ฝึกปฏิบัติซ้ำๆ จนสามารถทำได้อย่างถูกต้อง ซึ่งเมื่อถึงเวลาคัดกรองตามวัย นักเรียนดังกล่าวอาจจะไม่พบความบกพร่องแล้ว ซึ่งเป็นการเตรียมการก่อนที่จะพบปัญหา พร้อมทั้งดำเนินการส่งเสริมเรื่องทักษะชีวิตและทักษะอาชีพโดยเน้นไปที่นักเรียนพักนอน และปลูกฝังให้นักเรียนพักนอนมีความรับผิดชอบ รู้หน้าที่และมีวินัยในการอยู่ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
.
นางเกศทิพย์ กล่าวว่า โดยสรุปภาพรวมแล้ว โรงเรียนขนาดเล็กที่มีการบริหารจัดการที่ดีจะสามารถพัฒนานักเรียนให้มีคุณภาพและมีความเป็นเลิศเทียบเท่าหรือดีกว่าโรงเรียนขนาดกลางและขนาดใหญ่ได้ และยังมีข้อได้เปรียบสำคัญหลายประการ เช่น การเป็นสถานที่หล่อหลอมด้านวัฒนธรรมท้องถิ่น ใกล้ชิดชุมชน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ดีที่สุด ในการลงพื้นที่ได้ข้อมูลเชิงลึก พบว่า ครูผู้สอนใส่ใจนักเรียนและปรับการเรียนการสอน เรียนรู้ไปพร้อมๆ กับนักเรียน มีการกำกับติดตาม เตรียมการสอน และสามารถพานักเรียนทำกิจกรรมการเรียนการสอนไปพร้อมๆ กับต้นทาง และมีการประเมินผลระหว่างเรียนเพื่อประเมินความรู้ความเข้าใจ เพื่อที่จะนำมาวิเคราะห์ในการวางแผนพัฒนา รวมถึงการสอนซ่อมเสริมให้กับนักเรียน เพราะว่า “ครูปลายทางคือกุญแจสำคัญ สู่ความสำเร็จในการใช้สื่อ DLTV จัดการเรียนการสอน”
.
” ทั้งนี้ ขอชื่นชมผู้บริหารทุกท่าน ที่ช่วยกันพัฒนา แก้ปัญหา มองวิกฤตเป็นโอกาสในการยกระดับพัฒนาการจัดการศึกษา ทั้งด้านวิชาการ ทักษะอาชีพ
คุณธรรม จริยธรรม สามารถแก้ปัญหาและบริหารจัดการได้อย่างดีเยี่ยมบนความขาดแคลน จนส่งผลสำเร็จในการยกระดับผลฤทธิ์ทางการศึกษาทุกๆ ด้าน โดยใช้สื่อ DLTV ที่ทางมูลนิธิฯ มอบให้ ในการขับเคลื่อนพัฒนาการศึกษา “ขาดแคลน แต่ไม่ขาดโอกาส พร้อมเติมเต็มคุณภาพให้กับนักเรียนทุกคน” รองเลขาธิการ กพฐ. กล่าว