“ขาสั้น คอซอง” สัปดาห์นี้ จะพาไปทำความรู้จักกับ “ขันหมากเบ็ง” เครื่องสักการบูชาพระรัตนตรัย และกราบไหว้ผู้ที่เคารพอย่างสูง ของชาวอีสาน ที่ทาง โรงเรียนบ้านโพนจาน จ.นครพนม ได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์ สืบสาน ภูมิปัญญาท่องถิ่นดังกล่าว และเมื่อเร็วๆ นี้ นักเรียนจาก โรงเรียนบ้านโพนจาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 ได้เป็นตัวแทนสาธิตการประดิษฐ์ “ขันหมากเบ็ง” ในงานพิธีเปิด กิจกรรมตามรอยเส้นทางธรรมแห่งศรัทธา “เส้นทางความเชื่อความศรัทธาแห่งลุ่มแม่น้ำโขง” เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในเชิงศาสนา พัฒนาวัด ศาสนสถาน และชุมชน ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และวิถีชีวิต พร้อมรับเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพ ที่จัดขึ้นโดย กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม
“น้องเหมย” ลลิตา โยลัย ชั้น ป.4 โรงเรียนบ้านโพนจาน เล่าว่า เริ่มสนใจงานประดิษฐ์ อาทิ การทำขันหมากเบ็ง และร้อยพวงมาลัย เมื่อตอนอยู่ชั้น ป.3 โดยเห็นคุณครูประจำชั้นนั่งประดิษฐ์ในช่วงหลังเลิกเรียนบ่อยๆ เพื่อนำไปร่วมงานกิจกรรมต่างๆ ของโรงเรียน รวมถึงได้แรงบันดาลใจจากการที่มักจะเห็นผู้เฒ่าคนแก่นำ “ขันหมากเบ็ง” เข้าวัดบูชา และความรู้สึกที่อยากทำพวงมาลัยเพื่อนำไปไหว้คุณแม่ จึงเกิดความรู้สึกสนใจและอยากทำเป็น ซึ่งในทุกๆ วันที่ไปโรงเรียน ตนและเพื่อนๆ มักจะเตรียมใบตองและดอกไม้ที่อยู่แถวบ้านหรือชุมชนที่ตนเองอาศัยอยู่มาทุกเช้า และขอให้คุณครูช่วยสอนให้เสมอ
“อยากสอนให้น้องๆ เพื่อนๆ ที่สนใจได้รู้จักขันหมากเบ็งและการร้อยพวงมาลัย และรู้วิธีการทำ อยากให้ทุกคนทำได้และทำได้อย่างสวยงาม และอยากอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมนี้ต่อไป” “น้องเหมย” เล่าอย่างภาคภูมิใจ
ด้าน “ครูไหม” พิศมัย ขวาไชยวี เสริมว่า เด็กๆ ในห้องเรียนสนใจงานประดิษฐ์ที่เป็นศิลปวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นของภาคอีสาน ซึ่งตอนแรกๆ เด็กๆ จะมานั่งดูและคอยบอกว่าอยากทำ “ขันหมากเบ็ง” เป็นเหมือนคุณครูบ้าง ได้เห็นความตั้งใจจริง จึงเริ่มสอนตั้งแต่เช็ดใบตอง การม้วนใบตอง การเข้าช่อ จนตอนนี้สามารถทำเป็นและสวยงามมากขึ้น นอกจาก “ขันหมากเบ็ง”แล้ว เด็กๆ กลุ่มนี้ยังสนใจที่จะเรียนรู้การร้อยพวงมาลัยด้วย รู้สึกปลื้มมากที่เด็กๆ รุ่นใหม่สนใจที่จะสืบสานศิลปวัฒนธรรมของไทยเรา
และนอกจากฝึกนักเรียนในการทำ “ขันหมากเบ็ง” และร้อยมาลัยแล้ว ทีมงาน “ขาสั้น คอซอง” ยังไปรู้มาอีกว่า ทางโรงเรียนแห่งนี้ได้บูรณาการการจัดทำโครงงานคุณธรรมเพื่อแก้ปัญหาเด็กติดโทรศัพท์ ติดเกม ไม่มีสมาธิในการเรียน โดยใช้กิจกรรมการร้อยมาลัย และทำ “ขันหมากเบ็ง” ฝึกสมาธิของนักเรียน และเป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์และสร้างสรรค์ โดยโครงงานคุณธรรมดังกล่าว ยังได้รับรางวัลรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ระดับชั้นประถมศึกษาตอนต้น ในการแข่งขันระดับเขตพื้นที่การศึกษาอีกด้วย
