ในรอบปี 2566 มีเรื่องราวเกิดขึ้นมากมายในแวดวง “ศาสนาและวัฒนธรรม” มีเรื่องอะไรบ้าง “ทีมข่าวเดลินิวส์ออนไลน์” สรุปมาให้แล้ว
มาเริ่มกันที่แวดวง “ศาสนา” มีประเด็นสุดร้อนแรงเมื่อเดือนมี.ค.2566 ด้วยการคืนสมณศักดิ์ “พระพรหมดิลก” (เอื้อน หาสธมฺโม) วัดสามพระยา ให้พ้นมลทินทุจริตเงินทอนวัด เพราะถูกถอดถอนสมณศักดิ์มาตั้งแต่ปี 2561 สุดท้ายศาลพิพากษาแล้วว่าไม่มีความผิดในทุกคดี และต่อมาราชกิจจานุเบกษา ได้เผยแพร่พระบรมราชโองการประกาศสถาปนาสมณศักดิ์ให้ โดยให้ถือว่าไม่เคยถูกถอดถอนสมณศักดิ์และราชทินนามมาก่อน
นอกจากนี้ยังมีเรื่องสุดช็อคของวงการพระสงฆ์ โดยพระวชิรญาณโกศล วิ. (คม อภิวโร) หรือ “พระอาจารย์คม” พระหนุ่มสายวิปัสสนากรรมฐานชื่อดังแห่งวัดป่าธรรมคีรี จ.นครราชสีมา มีลูกศิษย์เลื่อมใสศรัทธาจำนวนมาก เรียกว่าเป็นพระหนุ่มอนาคตไกล แต่ต่อมากลับถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจกองบังคับการปราบปรามจับกุมตัวพร้อมพระในวัดอีก 3 รูป ในข้อหาร่วมกันยักยอกเงินวัดกว่า 180 ล้านบาท อีกทั้ง “พระอาจารย์คม” ยังยอมรับว่ามีการเสพเมถุนภายในกุฏิ ส่งผลให้ “พระอาจารย์คม” ต้องอาบัติปาราชิกขาดจากความเป็นพระ ทั้งยังถูกดำเนินคดีคดียักยอกเงินวัด ปิดฉากพระหนุ่มอนาคตไกล
ขณะเดียวกันยังมีเรื่องเกาะติดองค์กรปกครองสูงสุดในคณะสงฆ์อย่าง “มหาเถรสมาคม” หรือ มส.โดยเมื่อเดือนพ.ย.ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่พระบรมราชโองการ ประกาศแต่งตั้งกรรมการมหาเถรสมาคม แทนชุดที่ครบวาระการดำรงตำแหน่งในวันที่ 9 ธ.ค.2566 โดยกรรมการมส.ชุดใหม่ จำนวน 20 รูป และมีวาระการดำรงตำแหน่ง 2 ปี ประกอบด้วยสมเด็จพระราชาคณะฝ่ายมหานิกายและธรรมยุตฝ่ายละ 3 รูป พระราชาคณะเจ้าคณะรอง หรือ รองสมเด็จพระราชาคณะ ฝ่ายมหานิกาย 6 รูป ธรรมยุต 4 รูป และพระราชาคณะชั้นธรรมฝ่ายมหานิกาย 1 รูป ธรรมยุต 3 รูป ซึ่งมีสมเด็จพระสังฆราช ทรงเป็นประธานมหาเถรสมาคม
รวมถึงยังมีข่าวเศร้าในวงการศาสนาของศาสนาอิสลาม เพราะเมื่อเดือนต.ค. สำนักจุฬาราชมนตรี ได้ประกาศการแก่อนิจกรรมของจุฬาราชมนตรี นายอาศิส พิทักษ์คุมพล จุฬาราชมนตรี คนที่ 18 แห่งราชอาณาจักรไทย ได้กลับไปสู่ความเมตตาของอัลลอฮ์ พร้อมกับการสรรหาจุฬาราชมนตรีคนใหม่เข้ามาทำหน้าที่ โดยได้ นายอรุณ บุญชม อายุ 74 ปี ประธานกรรมการอิสลามประจำกรุงเทพมหานคร ให้ดำรงตำแหน่งจุฬาราชมนตรี คนที่ 19
มาต่อกันที่แวดวง “วัฒนธรรม” เมื่อเดือนมิ.ย.ได้มีกรณีพระปรางค์วัดอรุณฯ กทม.ซึ่งเป็นโบราณสถานสำคัญของประเทศ โดยกรมศิลปากรได้จัดเก็บข้อมูลสามมิติด้วยวิธีสแกนภาพพบมณฑปด้านทิศใต้เอียงเข้าหาองค์พระปรางค์เล็กน้อย ซึ่งกรณีดังกล่าวเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุไม่ว่าจะเป็นการเอียงตั้งแต่แรกก่อสร้าง หรือการซ่อมแซมบูรณะในภายหลัง รวมถึงลักษณะโครงสร้างของดินในกทม. จึงต้องติดตามเฝ้าระวัง อย่างไรก็ตามกรมศิลปากรยืนยันว่าไม่มีเหตุบ่งชี้ว่าเป็นอันตรายต่อตัวโบราณสถาน เนื่องจากเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้กับโบราณสถานที่มีลักษณะเป็นเจดีย์ทรงสูง
ขณะเดียวกันมีเรื่องที่น่าชื่นชมยินดี เมื่อองค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก ประกาศรับรองเมืองโบราณศรีเทพ จ.เพชรบูรณ์ เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม เมื่อเดือนก.ย. โดยเมืองโบราณศรีเทพ เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมแห่งที่ 4 ของไทย และถือเป็นครั้งแรกในเวลากว่า 30 ปีที่ประเทศไทยมีมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการประกาศจากทางยูเนสโกให้เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม
นับเป็นอีกเรื่องที่น่ายินดีสำหรับประเทศไทย เมื่อที่ประชุมระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ครั้งที่ 18 ขององค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก เมื่อวันที่ 6 ธ.ค.ประกาศให้ “เทศกาลสงกรานต์ประเทศไทย” ขึ้นทะเบียนเป็นรายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติ ทั้งนี้สงกรานต์ นับเป็นรายการที่ 4 ของไทยที่ได้รับการขึ้นทะเบียนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ต่อจาก โขน ปี 2561 นวดไทย ปี 2562 และโนรา ปี 2564
ปิดท้ายข่าวใหญ่ส่งท้ายปี 2566 เมื่อพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโปลิทัน (The Metropolitan Museum of Art หรือ The MET) ประเทศสหรัฐอเมริกา ขอส่งคืนโบราณวัตถุจำนวน 2 รายการให้แก่ประเทศไทย ได้แก่ ประติมากรรมพระศิวะสำริด ที่รู้จักในชื่อ Golden Boy และโบราณวัตถุประติมากรรมสตรี เนื่องจากทางพิพิธภัณฑ์ได้ตรวจสอบรายการโบราณวัตถุที่มีประวัติการได้มาเกี่ยวข้องกับนายหน้าค้าโบราณวัตถุ ซึ่งถูกสำนักงานอัยการเขตนิวยอร์กใต้แจ้งดำเนินคดีค้าโบราณวัตถุโดยผิดกฎหมาย ซึ่งโบราณวัตถุทั้งสองรายการมีอายุนับพันปี และเป็นโบราณวัตถุที่มีความล้ำค่าอย่างมาก
