ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยมาสทริชต์ (UM) แห่งเนเธอร์แลนด์และมหาวิทยาลัยเอ็กซิเตอร์ในสหราชอาณาจักร ได้ร่วมกันศึกษาและสามารถระบุปัจจัย 15 ประการที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคสมองเสื่อมในกลุ่มคนที่อายุยังน้อย 

ผลการศึกษานี้ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ JAMA Neurology เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2566 โดยดร.สตีวี เฮนดริกส์ ผู้เขียนหลักของกรณีศึกษานี้และนักวิจัยหลังปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยมาสทริชต์ ระบุว่าการศึกษาครั้งนี้ทำให้เห็นว่ามีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคสมองเสื่อมก่อนวัย (ผู้ป่วยอายุน้อยกว่า 65 ปี) ที่หลากหลายมาก โดยมีทั้งปัจจัยทางพันธุกรรมและปัจจัยที่เกี่ยวกับวิถีการใช้ชีวิต

ผลการศึกษานี้เปลี่ยนมุมมองจากเดิมที่สันนิษฐานกันว่า โรคสมองเสื่อมก่อนวัยมีสาเหตุมาจากปัจจัยทางพันธุกรรมเท่านั้น โดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลจากธนาคารข้อมูลทางชีวภาพแห่งสหราชอาณาจักร (UK Biobank) ซึ่งประกอบด้วยผู้เข้าร่วม 356,052 คนที่มีอายุ 65 ปีหรือน้อยกว่าและไม่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะสมองเสื่อม

ข้อมูลที่ใช้ในครั้งนี้เป็นข้อมูลที่รวบรวมระหว่างปี 2549 – 2553 โดยมีการติดตามผลจนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2564 สำหรับกลุ่มผู้เข้าร่วมในอังกฤษและสกอตแลนด์ และจนถึงวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2561 สำหรับกลุ่มผู้เข้าร่วมในเวลส์

จากปัจจัยเสี่ยงต่อโรคทั้งหมด 39 ประการ ทีมวิจัยได้ระบุปัจจัยเสี่ยงสูงสุด 15 ประการซึ่ง “เกี่ยวข้องอย่างมีนัยสำคัญ” ต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมก่อนวัย ได้แก่ 

1. มีระดับการศึกษาต่ำ

2. มีสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมต่ำ 

3. มีโปรตีนชนิดย่อย APOE ε4 ในกระแสเลือด ซึ่งเกี่ยวข้องกับการก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อโรคสมองเสื่อม

4. อยู่ในภาวะขาดแอลกอฮอล์จากการเลิกสุรา

5. มีภาวะติดสุราเรื้อรัง

6. มีพฤติกรรมแยกตัวจากสังคม

7. ขาดวิตามินดี 

8. มีระดับโปรตีน C-reactive สูง โดยโปรตีนชนิดนี้ ตับจะสร้างขึ้นเมื่อร่างกายมีการอักเสบของอวัยวะ

9. มีแรงยึดจับหรือถือสิ่งของน้อยลง 

10. มีความบกพร่องทางการได้ยิน 

11. มีภาวะความดันโลหิตต่ำจากการเปลี่ยนท่าทาง (Orthostatic hypotension) 

12. เป็นโรคหลอดเลือดสมอง

13. เป็นโรคเบาหวาน

14. เป็นโรคหัวใจ 

15. เป็นโรคซึมเศร้า

ดร. เฮนดริกส์ ชี้ว่า นอกจากปัจจัยทางกายภาพแล้ว สุขภาพจิตก็มีบทบาทสำคัญต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมก่อนวัย จึงควรดูแลและป้องกันพร้อมกันไปด้วย โดยเฉพาะเรื่องของความเครียดเรื้อรัง ความรู้สึกเหงา โดดเดี่ยวและอาการซึมเศร้า

ที่มา : foxnews.com

เครดิตภาพ : GETTY IMAGES