“อ.ป.ต.” ศูนย์กลางของชุมชน

เมื่อวันที่ 29 กันยายนที่ผ่านมา คณะสงฆ์จัดการประชุม โครงการส่งเสริมการพัฒนาประสิทธิภาพการดำเนินงานหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล (อ.ป.ต.) โดยคณะกรรมการอบรมประชาชนกลาง (อ.ป.ก.) ร่วมกับ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ และภาคีเครือข่าย ผ่านระบบออนไลน์และออนไซต์ มีพระสังฆาธิการ และภาคีเครือข่าย ลงทะเบียนเข้าร่วมสัมมนาออนไลน์ กว่า 3,000 รูป/คน  

โดยมีเจ้าประคุณ สมเด็จพระมหาธีราจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนฯ ประธานอ.ป.ก. เป็นประธานเปิดการประชุม พร้อมทั้งเมตตาสัมโมทนียกถา ความตอนหนึ่งว่า “เจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงมีพระดำริความตอนหนึ่งว่า “วัดเป็นศูนย์กลางของชุมชนคู่กับสังคมไทยมานับแต่โบราณตราบจนปัจจุบัน วัดไม่เพียงแต่เป็นที่พำนักของพระภิกษุสามเณร แต่ยังเป็นสถานสงเคราะห์ของชุมชนด้วย จึงสมควรที่จะให้วัดที่มีศักยภาพเพียงพอที่จะอนุเคราะห์ประชาชนผู้ประสบความลำบาก ดำเนินภารกิจตามบทบาทหน้าที่ที่ดำรงอยู่นับแต่อดีตกาล” 

พระดำริดังกล่าวนั้นสอดคล้องกับงานของคณะสงฆ์ คือ หน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล หรือชื่อย่อว่า อ.ป.ต. เป็นหน่วยการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ที่เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2518 โดยดำริในเจ้าประคุณ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธรมหาเถร) อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม วัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร 

เจ้าประคุณสมเด็จฯมีดำริให้วัดเป็นพื้นที่ในการเผยแผ่พุทธธรรม และเป็นศูนย์กลางชุมชนในการพัฒนา สามารถสงเคราะห์เกื้อกูลแก่ชุมชนในทุกๆด้าน ที่ไม่ขัดต่อหลักพระธรรมวินัยและกฎหมายบ้านเมือง เน้นให้วัดที่มีความพร้อมในตำบลนั้นๆ จัดตั้งดำเนินงานเป็น หน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล เพื่อทำหน้าที่อบรมและปฏิบัติการอันเป็นประโยชน์แก่ประชาชนในตำบลนั้นๆ โดยมีคณะกรรมการที่มาจากคณะสงฆ์ ผู้นำชุมชน และผู้ทรงคุณวุฒิในพื้นที่ มาร่วมกันคิด ร่วมกันพัฒนา และสร้างสรรค์ตำบลของเราทั้งหลายให้อยู่ดีมีสุข “มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน” 

หัวข้ออบรมทั้ง 8 ด้าน คือ ศีลธรรมและวัฒนธรรม สุขภาพอนามัย สัมมาชีพ สันติสุข ศึกษาสงเคราะห์ สาธารณสงเคราะห์ กตัญญูกตเวทิตาธรรม และสามัคคี เป็นการการพัฒนาให้วัดสร้างกิจกรรมการเรียนรู้ที่สอดแทรกหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาให้ประชาชนได้เข้าร่วมทำกิจกรรมร่วมกัน โดยมีเป้าหมายสูงสุด คือ สร้างความสามัคคีปรองดอง สมานฉันท์ ไว้เนื้อเชื่อใจ และเข้าใจความแตกต่างทางความคิด ตลอดจนพร้อมรับฟัง และไกล่เกลี่ยปัญหาอย่างสันติสุข 

ฉะนั้น การส่งเสริม การพัฒนา หน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลให้มีประสิทธิภาพ นับเป็นการพัฒนาคนและสังคมให้มีความสุขร่วมกัน เป็นการสร้างประโยชน์ และความยั่งยืนของชุมชน สังคม ประเทศชาติ 

มหาเถรสมาคม โปรดให้มี คณะกรรมการอบรมประชาชนกลาง (อ.ป.ก.) เพื่อส่งเสริมและให้ความสำคัญกับงานหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล โดยสนับสนุนให้มีการขับเคลื่อนการดำเนินงาน ได้มอบหมายให้อ.ป.ก. ส่งเสริมการพัฒนาบูรณาการร่วมกับหน่วยงานราชการ และองค์กรภาคีเครือข่าย 

การขับเคลื่อนงานอ.ป.ต. นั้น จำเป็นต้องอาศัยกำลังสติปัญญาทักษะความสามารถ เพื่อเกิดประโยชน์แก่ชุมชนและสังคม ซึ่งมีการทำงานแตกต่างกันตามความถนัดและบริบทของวัดที่อยู่กับชุมชน นำไปสู่การเสริมสร้างและบูรณาการของคณะสงฆ์ ภาครัฐ และภาคเอกชน โดยมุ่งหวังให้พหูชนตั้งมั่นอยู่ในกุศลธรรมผ่านการทำงานและเผยแผ่พระพุทธศาสนาในรูปแบบต่างๆ เพื่อความเป็นอยู่ผาสุกวิหารธรรมของคณะสงฆ์ และความร่มเย็นเป็นสุขของประชาชน โดยดำเนินตามแนวทางขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ประทานหลักธรรมในการสงเคราะห์ อนุเคราะห์ เพื่อประโยชน์และความสุขของปวงชนทุกเชื้อชาติ ศาสนา และทุกภาษา  

โดยที่สุดแล้ววัดและพระสงฆ์จักเป็นที่พึ่งทางปัญญาแก่สังคม สามารถให้คำแนะนำในสิ่งที่เป็นประโยชน์สุขแก่ประชาชน ชุมชน สังคม ประเทศชาติ ได้อย่างสันติสุข 

…………………………………..

คอลัมน์ : ลานธรรม

โดย : พระสุธีวชิรปฏิภาณ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม