สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานจากกรุงวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 23 ส.ค. ว่า การเพิกถอนสัญชาติ, การห้ามไม่ให้เดินทาง, การยึดหนังสือเดินทาง และการปฏิเสธการให้บริการกงสุล เป็นหนึ่งในวิธีซึ่ง “รัฐบาลเผด็จการ” นิยมใช้เพื่อจำกัดเสรีภาพในการเดินทางของบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่า “เป็นภัยคุกคามต่อรัฐ”
รายงานดังกล่าวประกอบด้วย ข้อมูลจากการสัมภาษณ์บุคคล 31 คน จากเบลารุส, อินเดีย, นิการากัว, รวันดา และซาอุดีอาระเบีย ซึ่งเคยเผชิญกับมาตรการควบคุมการเดินทางที่กำหนดโดยรัฐ
รัฐบาลที่ถูกอ้างถึง ใช้ 1 ใน 4 วิธี เพื่อตอบโต้นักเคลื่อนไหวหรือผู้ที่ไม่เห็นด้วย น.ส.นิโคล บิบบินส์ เซดากา รักษาการประธานฟรีดอมเฮาส์ เตือนว่า “หากไม่มีความพยายามร่วมกันในชุมชนระหว่างประเทศ เพื่อจัดการกับมาตรการห้ามเดินทาง, การจำคุกทางการเมือง และการปราบปรามข้ามชาติ การปิดปากผู้เห็นต่าง และการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานจะยิ่งเพิ่มมากขึ้น”
รายงานอ้างถึงการลอบสังหาร นายจามาล คาช็อกกี นักข่าวและนักวิจารณ์การเมืองชาวซาอุดีอาระเบีย ที่สถานกงสุลซาอุดีอาระเบียในอิสตันบูล ประเทศตุรกี เมื่อเดือน ต.ค. 2561 ขณะเข้าไปรับเอกสารที่จำเป็น สำหรับการแต่งงานกับคู่หมั้นชาวตุรกีของเขา
ในปี 2566 มีการเนรเทศนักโทษการเมือง 222 คนของนิการากัวไปยังสหรัฐ แต่ต่อมาสถานะพลเมืองของพวกเขาถูกเพิกถอน ด้านนักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยจากฮ่องกงจำนวน 6 คน ซึ่งลี้ภัยอยู่ในสหราชอาณาจักร ถูกยกเลิกหนังสือเดินทางเมื่อเดือน มิ.ย. เช่นเดียวกับชาวเอริเทรียที่อาศัยอยู่ในต่างประเทศ ซึ่งถูกบังคับให้ลงนามในแบบฟอร์มว่า “เสียใจและสำนึกผิด” ก่อนเข้ารับบริการกงสุล
ทั้งนี้ ตะวันออกกลางเป็นภูมิภาคที่มีการเพิกถอนสัญชาติบ่อยที่สุด โดย บาห์เรน, อียิปต์, คูเวต และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี) เพิกถอนสัญชาติของนักเคลื่อนไหวทางการเมือง, นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชน, ผู้สื่อข่าว และบุคคลอื่นหลายร้อยคน ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา
ขณะที่รัฐบาลมากกว่า 40 ประเทศ กำหนดข้อจำกัดการเดินทางเข้าและออก อาทิ อินเดียและซาอุดีอาระเบีย โดยจะไม่มีการเปิดเผยรายชื่อผู้ถูกห้ามเดินทางอย่างเป็นทางการ แต่บุคคลนั้น จะทราบเมื่อเดินทางมาถึงสนามบิน หรือจากข่าวลือเท่านั้น
อนึ่ง รายงานของฟรีดอมเฮาส์ ระบุว่า รัฐบาลของอย่างน้อย 38 ประเทศ จำกัดการเดินทางของพลเมือง ผ่านการควบคุมการเข้าถึงเอกสารสำคัญ เช่น หนังสือเดินทาง และอีกอย่างน้อย 12 ประเทศ ปฏิเสธบริการกงสุล เช่น การต่ออายุพาสปอร์ต, ออกสูติบัตร หรือใบทะเบียนสมรส.
เครดิตภาพ : GETTY IMAGES
