‘สุดาวรรณ’ หนุน ‘พระธาตุพนม’ เป็นมรดกโลก เร่งสร้างการมีส่วนร่วมจัดทำผังแม่บท

น.ส.สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รมว.วัฒนธรรม (วธ.) กล่าวภายหลังลงพื้นที่ตรวจราชการจังหวัดนครพนมในการประชุมคณะรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการนอกสถานที่ ครั้งที่ 2/2568 จ.นครพนม ว่า เพื่อตรวจเยี่ยมแนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม “วัดพระธาตุพนม” ซึ่งมีองค์พระธาตุพนมเป็นปูชนียสถานที่สำคัญกรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียน เป็นโบราณสถานของชาติ ตั้งแต่เมื่อวันที่ 8 มี.ค. 2478 พระธาตุพนม ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำโขงตามความเชื่อพื้นถิ่นเชื่อว่าสร้างโดยพระมหากัสสปะพระอัครสาวกของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อประดิษฐานพระอุรังคธาตุ (กระดูกส่วนหน้าอก) ของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าภายหลังจากปรินิพพาน เป็นพระธาตุที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยและในลุ่มแม่น้ำโขงตอนล่าง ได้รับการบูรณะและสักการบูชาจากประชาชนหลากหลายเชื้อชาติตลอดระยะเวลาหลายร้อยปี

รมว.วธ. กล่าวต่อไปว่า สำหรับการขับเคลื่อนวัดพระธาตุพนม เพื่อขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม ซึ่งจะเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวและเป็นการอนุรักษ์โบราณสถาน พร้อมทั้งเป็นหมุดหมายให้นักท่องเที่ยวเดินทางท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น โดยแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมพระธาตุพนมได้รับบรรจุในบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) ศูนย์มรดกโลก เมื่อวันที่ 12 ก.ค. 2560 ซึ่งการนำเสนอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม จะต้องจัดทำผังแม่บทที่ครอบคลุมพื้นที่หลักของวัดพระธาตุพนมและพื้นที่กันชน (Buffer Zone) โดยรอบ เพื่อเป็นไปตามหลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนมรดกโลกขององค์การยูเนสโก จึงได้หารือผู้เกี่ยวข้องในการสนับสนุนโครงการสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดทำผังแม่บทพื้นที่วัดพระธาตุพนม และบริเวณโดยรอบ เพื่อการขึ้นทะเบียนมรดกโลกทางวัฒนธรรม และโครงการประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนการเสนอขึ้นทะเบียนพระธาตุพนมเป็นมรดโลกทางวัฒนธรรมของยูเนสโก รวมถึงการขอความอนุเคราะห์กรมศิลปากรแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิเป็นคณะทำงานให้คำปรึกษาในการดำเนินการขับเคลื่อนพระธาตุพนมให้ได้รับการพิจารณาเสนอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก

น.ส.สุดาวรรณ กล่าวด้วยว่า นอกจากนี้ได้ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” บ้านนาถ่อน จ.นครพนม เพื่อร่วมผลักดันให้เป็นชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ระดับประเทศ โดยชุมชนต้นแบบบ้านนาถ่อน เป็นชุมชนชาวไทยกวนที่อนุรักษ์สืบทอดวิถีชีวิต วัฒนธรรมและประเพณีเก่าแก่มายาวนาน มีภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น การตีเหล็ก ทอผ้าและย้อมสี งานจักสาน ทำพานบายศรีขันหมากเบง การต้มเกลือสินเธาว์ และเกลือสปา และยังเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ไทยกวนเป็น 1 ใน 9 ชนเผ่าของจ.นครพนม ยังคงวิถีชีวิตดั้งเดิมอันเป็นอัตลักษณ์ของชุมชน ใช้ภาษาไทกวนเป็นภาษาถิ่น สำหรับแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมชุมชนบ้านนาถ่อน คือ วัดศรีมงคล วัดแก้วเสด็จ และวัดโพธิ์ลานช้าง มีใบเสมาโบราณอายุนับพันปี นอกจากนี้มีแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมที่สำคัญ ได้แก่ ศาลปู่ตาแสง ศูนย์วัฒนธรรมไทยกวน เพื่อเรียนรู้วิถีชุมชนหัตถกรรมเครื่องจักสานด้วยไม้ไผ่ ซึ่งชุมชนนาถ่อน มีโปรแกรมท่องเที่ยวทั้งแบบ On day Trip และแบบพักค้างคืน โดยมีมัคคุเทศก์คอยอำนวยความสะดวก สามารถปั่นจักรยาน ขี่ซาเล้งชมวิถีชุมชน อาทิ ศูนย์เรียนรู้เครื่องจักสานดงป่ายูง การทอผ้าขาวม้า ทดลองตีเหล็กการทำมีดพร้า เรียนรู้การทำบ่อเกลือที่บ่อเกลือดงป่ายูง สปาเกลือแห่งเดียวในนครพนม รับประทานอาหารเฉพาะถิ่น เช่น แกงขี้เหล็กใส่หนังเค็ม ต้มไก่ลาดบ้านใส่ใบมะขามอ่อนแจ่วหนังเค็ม ข้าวต้มมัด เป็นต้น