อาหารแปรรูปขั้นสูง (Ultra-processed food หรือ UPF) คืออาหารที่ผ่านกระบวนการแปรรูปทางอุตสาหกรรมหลายขั้นตอน มีการปรุงแต่งกลิ่นและรสชาติ รวมถึงใส่วัตถุเจือปนอาหารต่างๆ ปัจจุบันอาหารประเภทนี้ได้รับความนิยมเพราะราคาไม่แพง สะดวกในการรับประทานและมีรสชาติถูกปากคนส่วนใหญ่ เช่น อาหารแช่แข็งปรุงสำเร็จ, น้ำอัดลม, บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป, นักเก็ตไก่, ขนมหวาน

อย่างไรก็ตาม ในการศึกษาวิจัยล่าสุดพบความเชื่อมโยงระหว่างอาหาร UPF กับโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น มะเร็ง โรคหัวใจ ภาวะอักเสบในร่างกาย ภาวะสมองเสื่อม และเบาหวาน รวมถึงยังอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรอีกด้วย

ผลการศึกษาล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสาร American Journal of Preventive Medicine แสดงให้เห็นว่าการบริโภคอาหาร UPF มากขึ้นมีความเชื่อมโยงอย่างมีนัยสำคัญกับการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรที่เพิ่มขึ้น (ในช่วงอายุ 30 ถึง 69 ปี) 

จากการวิเคราะห์ข้อมูลจาก 8 ประเทศ (ออสเตรเลีย บราซิล แคนาดา ชิลี โคลอมเบีย เม็กซิโก สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา) นักวิจัยพบว่าการเพิ่มขึ้นของสัดส่วนของ UPF 10% เมื่อเทียบกับปริมาณแคลอรีทั้งหมดที่ได้รับ จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุอีก 3% 

จากการศึกษาพบว่าในประเทศที่มีการบริโภค UPF สูงที่สุด เช่น สหรัฐอเมริกา มีผู้เสียชีวิตก่อนวัยอันควรถึง 14% ที่เกิดจาก UPF ตัวอย่างเช่น นักวิจัยพบว่าในปี 2561 ผู้เสียชีวิตก่อนวัยอันควรในสหรัฐอเมริกา 124,000 รายเกิดจากการบริโภค UPF ในปริมาณสูง

ตัวอย่างอาหารแปรรูปขั้นสูง ได้แก่ ขนมปังที่ผลิตแบบอุตสาหกรรม, อาหารสำเร็จรูปพร้อมรับประทาน, บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป, ไส้กรอก, น้ำอัดลม, ขนมหวานและมันฝรั่งอบกรอบ (Photo illustration by Dan Kitwood/Getty Images)

นักวิจัยเชื่อว่า อาหาร UPF ส่งผลต่อสุขภาพจากปริมาณโซเดียม ไขมันทรานส์ และน้ำตาลที่สูง เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของอาหารระหว่างการแปรรูปทางอุตสาหกรรมและการใช้ส่วนผสมสังเคราะห์ เช่น สีและกลิ่นสังเคราะห์ สารให้ความหวานเทียม อิมัลซิไฟเออร์ สารเติมแต่งและสารช่วยแปรรูปอื่นๆ อีกมากมาย 

เอ็ดดูอาร์โด ออกุสโต เฟอร์นันเดส นิลสัน หัวหน้าคณะนักวิจัยของการศึกษาในครั้งนี้กล่าวว่า “การประเมินการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุที่เกี่ยวข้องกับการบริโภค UPF จะช่วยให้สามารถประเมินผลกระทบของการแปรรูปอาหารเพื่อสุขภาพโดยรวมได้”

สำหรับอาหารแปรรูปขั้นสูงที่มีการศึกษาวิจัยอีกฉบับหนึ่งที่เผยแพร่เมื่อปีที่แล้วพบว่า มีความเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรสูงสุดในทุกสาเหตุได้แก่

1. เนื้อสัตว์แปรรูป (Processed meat) เช่น ไส้กรอก, แฮม

2. เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลและสารสังเคราะห์ที่ให้ความหวาน (Sugary and artificially sweetened beverages)

3. ของหวานที่ใช้วัตถุดิบจากผลิตภัณฑ์นมเป็นหลัก (Dairy-based desserts)

4. อาหารเช้าแปรรูปขั้นสูง (Ultra-processed breakfast foods) เช่น ซีเรียลที่มีน้ำตาลสูง 

ในการศึกษาดังกล่าว นักวิจัยพบว่าผู้เข้าร่วมโครงการที่รับประทานอาหาร UPF สูงที่สุด มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุสูงขึ้น 4% และมีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตจากโรคระบบประสาทเสื่อมสูงขึ้น 8% เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่รับประทานอาหารที่ผ่านการแปรรูปน้อยที่สุด

ที่มา : fortune.com

  • เครดิตภาพ : GETTY IMAGE