กรมวิชาการเกษตรถือว่ามีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมและพัฒนากาแฟสายพันธุ์ “เกอิชา” ในประเทศไทย รวมถึงกาแฟสายพันธุ์อื่น ๆ เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมกาแฟไทยให้มีคุณภาพและสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้
โดยมีบทบาทหลัก ๆ ประกอบด้วย การวิจัยและพัฒนาสายพันธุ์กาแฟ การนำเข้าและทดลองปลูก: แม้ว่ากาแฟเกอิชาในไทยจะเริ่มต้นจากความพยายามของเกษตรกรเอง แต่กรมวิชาการเกษตรก็มีบทบาทในการสนับสนุนและศึกษาความเป็นไปได้ในการนำเข้าสายพันธุ์กาแฟที่มีศักยภาพมาทดลองปลูกในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมของประเทศไทย การปรับปรุงพันธุ์ ศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ (ภายใต้กรมวิชาการเกษตร) ได้ทำการวิจัยและพัฒนาสายพันธุ์กาแฟอะราบิกา “กวก.เกอิชา” (Coffea arabica ‘DOA Geisha’) ที่มีเอกลักษณ์ด้านรสชาติและคุณภาพที่โดดเด่นระดับนานาชาติ รวมถึงความต้านทานโรคและผลผลิตที่ดี ถือเป็นความสำเร็จในการสร้างพันธุ์กาแฟเกอิชาที่เป็นของไทย และได้ดำเนินการขึ้นทะเบียนพันธุ์พืช “กวก.เกอิชา” ตามพระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 เพื่อบันทึกไว้ในฐานข้อมูลพันธุ์พืชของประเทศไทย และออกหนังสือรับรองเป็นพันธุ์พืชขึ้นทะเบียน เป็นการสร้างความเชื่อมั่นในคุณภาพ
การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิต กรมวิชาการเกษตรจัดงานและโครงการต่าง ๆ เช่น “กาแฟไทยพืชอนาคตไกล พัฒนาเกษตรกรไทยอย่างยั่งยืน” เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตกาแฟอะราบิกาอย่างมีประสิทธิภาพในพื้นที่ภาคเหนือ ครอบคลุมตั้งแต่การขยายพันธุ์ การจัดการธาตุอาหาร การควบคุมศัตรูพืช การผลิตกาแฟคุณภาพภายใต้มาตรฐาน GAP (Good Agricultural Practices) รวมถึงนวัตกรรมเครื่องจักรกลเกษตรสมัยใหม่และการประเมินรสชาติกาแฟ ส่งเสริมการปลูกในพื้นที่เหมาะสม กรมวิชาการเกษตรให้คำแนะนำและส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกกาแฟในพื้นที่ที่มีสภาพอากาศและภูมิประเทศที่เหมาะสม โดยเฉพาะพื้นที่สูงในภาคเหนือ พร้อมกับสนับสนุนเกษตรกรในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การรวมกลุ่มเกษตรกรภายใต้โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ เพื่อให้เกิดการบริหารจัดการร่วมกัน ลดต้นทุนการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพ และสร้างความเข้มแข็งด้านการตลาด
การยกระดับคุณภาพและมาตรฐาน จัดประกวดสุดยอดกาแฟไทย (Thai Coffee Excellence) กรมวิชาการเกษตรเป็นเจ้าภาพจัดงานประกวดสุดยอดกาแฟไทยเป็นประจำทุกปี เพื่อส่งเสริมและสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรพัฒนาการผลิตกาแฟให้ได้คุณภาพสูงขึ้น การประกวดนี้เป็นเวทีสำคัญที่ทำให้กาแฟเกอิชาของไทยได้รับรางวัลและเป็นที่รู้จักในวงกว้าง รวมถึงการเพิ่มมูลค่าให้กับกาแฟไทยให้เป็นสินค้าเกษตรมูลค่าสูง
การส่งเสริมการตลาดและประชาสัมพันธ์ การประชาสัมพันธ์และสร้างการรับรู้ : กรมวิชาการเกษตรดำเนินการประชาสัมพันธ์และสร้างการรับรู้อัตลักษณ์กาแฟไทยให้เป็นที่รู้จักทั้งในระดับประเทศและระดับสากล เช่น การจัดกิจกรรมโรดโชว์ (Road Shows) เพื่อชิมกาแฟและการทดสอบรสชาติ (Cup Tasting) ให้ผู้ประกอบการ นักชิม และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้ร่วมชิมก่อนการประมูล
โดยสรุปแล้ว กรมวิชาการเกษตรมีบทบาทอย่างครบวงจร ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ไปจนถึงปลายน้ำ ในการสนับสนุนและพัฒนากาแฟสายพันธุ์เกอิชาในประเทศไทย ตั้งแต่การวิจัยและพัฒนาพันธุ์ การถ่ายทอดเทคโนโลยี การยกระดับคุณภาพและมาตรฐาน ไปจนถึงการส่งเสริมการตลาดในวงการกาแฟโลก
