ไปรู้จักและลิ้มชิมรสของดีท้องถิ่นไทย ในนิทรรศการ “Thai Local Sauce อร่อยเหยาะ” โดย สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) หรือ CEA ชวนสำรวจซอสไทยกับรสชาติที่มัดใจครัวโลก ไปกับวัฒนธรรมท้องถิ่นที่ลิ้มรสได้
มนต์นภา พานิชเกรียงไกร นักจัดการความรู้อาวุโส (ภัณฑารักษ์) CEA ให้ข้อมูลนิทรรศการครั้งนี้ว่า เครื่องปรุงรส หรือ ซอส นับเป็นหนึ่งวัตถุดิบที่สำคัญต่ออุตสาหกรรมอาหารไทย ในปี พ.ศ. 2567 ไทยส่งออกซอสปรุง เช่น ซอสถั่วเหลือง ซอสมะเขือเทศ ซอสพริก น้ำปลา ฯลฯ รวมมูลค่ากว่า 37,000 ล้านบาท ซึ่งนับเป็นมูลค่าการส่งออกที่สูง ประกอบกับนโยบายครัวไทยสู่ครัวโลก ที่ช่วยหนุนให้ซอสไทยเป็นที่ต้องการในตลาดโลก โดยเครื่องปรุงรสไทยยังเป็นตัวอย่างของการหยิบ ‘เรื่องเล่าจากครัวไทย’ มาต่อยอดเป็นสิ่งใหม่ ๆ ที่ขยายผลไปสู่อุตสาหกรรมอื่น ๆ เช่น อาหาร การท่องเที่ยว และการออกแบบบรรจุภัณฑ์ ทั้งหมดนี้เพื่อสร้างแรงกระเพื่อมให้แก่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ของไทยให้เติบโตมากยิ่งขึ้น
Thai Local Sauce อร่อยเหยาะ จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “วัฒนธรรมที่กินได้” นำเครื่องปรุงรสท้องถิ่นมาตีความ – นำเสนอในมิติต่าง ๆ ทั้งการนำเสนอเอกลักษณ์และวัฒนธรรมพื้นถิ่น การนำเสนอภูมิปัญญาชาวบ้านผ่านขวดเครื่องปรุง การต่อยอดภูมิปัญญาเดิมสู่สินค้าใหม่ พร้อมชวนตั้งคำถามถึงโอกาส และความเป็นไปได้ที่ “ซอส” อาจกลายเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ช่วยผลักดันเศรษฐกิจไทยสร้างสรรค์ จากการต่อยอดซอสพื้นบ้านไปเป็นผลิตภัณฑ์ส่งออก หรือการสร้างเส้นทางท่องเที่ยวเชิงอาหาร ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก
นิทรรศการแบ่งออกเป็น 3 โซนหลัก และ 1 โซนพิเศษ
โซนที่ 1 “SAUCETALGIA รสชาติที่คิดถึง” เปิดพื้นที่ชวนผู้ชมย้อนนึกถึงรสชาติจากเมนูอาหารที่คุ้นเคย ที่แค่เหยาะนู่นนิด ปรุงนี่หน่อย นอกจากจะทำให้อิ่มท้อง อุ่นใจ ยังเป็นรสชาติแห่งความทรงจำที่ปลูกฝังรสนิยมการกินให้กับเราโดยไม่รู้ตัว ‘รสชาติคุ้นเคย’ อาจไม่ใช่แค่เพียงทำตามสูตร หากแฝงซุกซ่อนความอร่อยอยู่ภายในซอสปรุงรส โดยโซนนี้ยังนำเสนอเคล็ดลับการทำอาหารจากแม่ครัว พร้อมวิดีโอการปรุงอาหารท้องถิ่นแบบดั้งเดิม และในโซนรสชาติที่คิดถึงนี้ ผู้ชมยังอาจพบว่าความทรงจำบางอย่างที่ถูกฝังไว้ใต้รสชาติได้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง
โซนที่ 2 “SAUCE, SOURCE รสเยอะ วัตถุดิบแยะ” สำรวจซอสปรุงรสพื้นบ้านกว่า 60 รายการ จากทุกภูมิภาคของไทย ตั้งแต่เต้าหู้ยี้ห่อใบไผ่จากภาคเหนือ บูดูจากภาคใต้ ปลาร้าภาคอีสาน ไปจนถึงซีอิ๊วเก่าแก่ในภาคกลาง แต่ละขวดไม่ได้สะท้อนแค่รสชาติ หากยังบอกเล่าเรื่องราวสนุก ๆ เบื้องหลังการออกแบบแบรนด์และโลโก้ที่มีเสน่ห์ไม่ซ้ำกัน บางยี่ห้อใช้สัตว์หรือสิ่งมงคลในท้องถิ่นเป็นสัญลักษณ์ บางชื่อสะท้อนบุคคลสำคัญในครอบครัวเพื่อสร้างความไว้ใจ และบางแบรนด์ก็หยิบเอาภูมิประเทศ หรือวัฒนธรรมท้องถิ่นมาใส่ในชื่อให้จำง่ายและติดหู เรื่องเล่าเหล่านี้ทำให้เห็นว่า “ซอส” ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องปรุง แต่ยังเป็นงานออกแบบเชิงสร้างสรรค์ที่ส่งต่อภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ไทยผ่านทุกขวดที่ผลิตออกมา
โซนที่ 3 “SAUCE พาวเวอร์” สำรวจแผนที่ซอสทั่วประเทศ และตระหนักถึงมูลค่าทางเศรษฐกิจที่ซ่อนอยู่ในเครื่องปรุงรสธรรมดา ๆ ซอสท้องถิ่นไม่ได้เป็นเพียงของกินคู่ครัว แต่ยังต่อยอดได้สู่การออกแบบบรรจุภัณฑ์ การสร้างแบรนด์ และการท่องเที่ยวเชิงอาหาร (Gastronomy Tourism) ที่ดึงดูดผู้คนให้เดินทางไปสัมผัสรสชาติถึงถิ่น เช่น ตามรอยปลาร้าในอีสาน หรือเรียนรู้การทำบูดูในภาคใต้ ทำให้เห็นว่าซอสไทย คือ “เครื่องปรุงเชื่อมเศรษฐกิจสร้างสรรค์” ที่ขับเคลื่อนทั้งอาหาร การท่องเที่ยว และการออกแบบไปพร้อมกัน
ปิดท้ายด้วย โซนพิเศษ นิทรรศการย่อย “อาหารตามสั่ง” ในร้าน Neighbormart บอกเล่าเรื่องรสนิยมคนไทยผ่านวิถีการสั่งอาหาร และร่วมสำรวจเหตุผลไปด้วยกันว่า ทำไมคนไทยถึงชื่นชอบอาหารตามสั่ง ผ่านประสบการณ์ Taste Local, Support Local ทั้งการชิมไอศกรีม 4 รสซอสไทยสุดสร้างสรรค์ โดยร้านบ้านพัดกะจีน การค้นหาตัวตนผ่านแบบทดสอบ MBTI (My Bottle Type Is) พร้อมสินค้าซอสท้องถิ่นอีกกว่า 15 รายการ
นิทรรศการ “Thai Local Sauce อร่อยเหยาะ” วันนี้ถึง 23 พฤศจิกายน 2568 เวลา 10.30–19.00 น. (ปิดทุกวันจันทร์) ณ Front Lobby ชั้น 1 ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC) ไปรษณีย์กลาง กรุงเทพฯ จอดรถได้ที่อาคารจอดรถ NT บางรักในอัตรา 20/ชั่วโมง
