“ทีมข่าวอาชญากรรม” ชวน นายธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน วิเคราะห์สถานการณ์พร้อมข้อเสนอถึงปัญหาบ่อนเถื่อน และพนันออนไลน์
ไม่ใช่ช่องโหว่ แต่การบังคับใช้ล้มเหลว
กรณีบ่อนป๋านวย ไม่อาจเรียกว่า “ช่องโหว่กฎหมาย” เพราะ พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 กำหนดชัดเจนว่าการพนันประเภทใดห้ามจัดให้เล่น บ่อนเถื่อนส่วนใหญ่ก็อยู่ในบัญชี ก. ซึ่งผิดกฎหมายชัดเจน ตำรวจจับกุมได้ทันที แต่ปัญหาอยู่ที่การบังคับใช้ การที่บ่อนเปิดดำเนินการได้นานทั้งที่ชาวบ้าน หรือแม้แต่แท็กซี่ในพื้นที่รู้หมดว่าอยู่ตรงไหน จึงตามมาด้วยคำถามว่ามีการคุ้มครองอยู่เบื้องหลังหรือไม่ เจ้าของจึงมั่นใจว่าจะเปิดต่อไปได้ ซึ่งบ่อนลักษณะนี้มีอีกเยอะมาก
อย่างไรก็ตาม กรณีที่เกิดขึ้นทำให้สังคมเรียนรู้ว่าปัญหาพนันเชื่อมโยงกับคอร์รัปชันเจ้าหน้าที่ หากอยากลดพนันต้องปราบทุจริตจริงจัง เพราะระบบ “ส่วย” ทำให้สิ่งผิดกฎหมายยังคงอยู่
ที่ผ่านมาการจัดการปัญหาพนันถือว่าล้มเหลวทั้งบ่อนเถื่อนที่มีขึ้นเรื่อย ๆ แม้แต่การพนันถูกกฎหมาย เช่น สลากกินแบ่งรัฐบาลก็ยังคุมราคาไม่ได้ เรื่องเล็กๆ อย่าง “ตู้คีบตุ๊บตา” ที่ระบุชัดว่าเป็นการพนันประเภทหนึ่ง แต่ก็ยังปล่อยตั้งหลอกเด็กและเยาวชนเกลื่อน
พนันออนไลน์ อันตรายแซงบ่อนเถื่อน
นายธนากร ชี้ความน่ากังวลของพนันออนไลน์ที่ใช้กลยุทธ์จิตวิทยาและการตลาดแยบยล ผ่านหลัก 4P ได้แก่ Product เกมหลากหลาย ตั้งแต่หวย บอล สล็อต บาคาร่า ออกแบบหน้าตาดึงดูเด็ก ผู้หญิง หรือผู้สูงอายุ Pricing ราคาเข้าถึงง่าย ลงทุนเพียง 5-10 บาท ก็เล่นได้ ดึงเข้าวงจรง่าย Placing เข้าถึงได้ทุกแพลตฟอร์ม แม้แต่ TikTok ก็กลายเป็นพื้นที่โฆษณา และ Promotion การตลาด โบนัส เติมเงิน จ้างอินฟลูฯ ทำคอนเทนต์ ทำให้ผู้ใช้รู้สึกว่า “ไม่เสียหายที่จะลอง”
ทั้งหมดนี้ทำให้ผู้เล่นติดโดยไม่รู้ตัว เพราะพนันออนไลน์คือ พนันอย่างเข้ม (Hard Gambling) รู้แพ้-ชนะเร็ว แก้มือได้ทันที และเข้าถึงได้ตลอดเวลา
ถึงเวลายกเครื่องก.ม.เก่า
มีคำถามบ่อยครั้งกฎหมายการพนันปัจจุบันยังทันยุคหรือไม่ นายธนากร ย้ำชัดไม่ทัน และต้องยกเครื่องใหม่ทั้งระบบ ไม่ใช่แก้แค่บางมาตรา พร้อมเสนอสร้างกลไก 3 ขาแบบสากล คือ ขาที่ 1 กลไกกำกับควบคุม-ชี้ชัดว่าอะไรอนุญาต/ไม่อนุญาต เช่น การจัดการ “กล่องสุ่ม” ในเกมออนไลน์ที่บางประเทศจัดเป็นพนัน ขาที่ 2 กลไกเยียวยา-จัดตั้งหน่วยงานรองรับผลกระทบ และบำบัดผู้ติดจริงจัง เพราะการติดพนันถือเป็นโรคทางสมอง และ ขาที่ 3 ระบบภาษีและกองทุนสังคม-เก็บภาษีจากการพนันที่อนุญาต และจัดตั้งกองทุนช่วยเหลือสังคม
ภัย หรือรายได้ ?
นายธนากร มองการจับกุมยังสำคัญ หากเป็นการพนันที่ผิดกฎหมาย หัวใจไม่ได้อยู่ที่ “จับมาก–จับน้อย” แต่อยู่ที่ มุมมอง (Mindset) รัฐว่ามองการพนันอย่างไร หากมองเป็นปัญหา รัฐจะเลือกควบคุมและตีวงให้แคบ มีการพนันถูกกฎหมายให้น้อยที่สุด แต่หากมองเป็นอุตสาหกรรม รัฐอาจสนับสนุนให้มีการพนันถูกกฎหมายมากขึ้น อ้างเหตุผลเรื่องเศรษฐกิจ ท่องเที่ยว รายได้ภาษี และอื่น ๆ
ดังนั้น จุดชี้ขาดคือ รัฐไทยต้องนิยามให้ชัด การพนันเป็น “ภัยทางสังคม” หรือเป็น “ธุรกิจทางเศรษฐกิจ” เพราะทิศทางนโยบายจะต่างกันโดยสิ้นเชิง
พนันออนไลน์สู่เหยื่ออาชญากรรม
ทุกวันนี้สถานการณ์พนันออนไลน์ต้องถือว่าวิกฤติ เพราะขยายตัวเร็ว กฎหมายและหน่วยงานที่ดูแลตามไม่ทัน นับตั้งแต่ช่วงโควิด พนันออนไลน์ขยายตัวเกิน 100% กระจายไปทุกกลุ่มตั้งแต่เด็กและเยาวชน และผู้สูงอายุ น่าห่วงที่สุดคือ เด็กและเยาวชน เพราะคิดว่าตัวเองรู้ทันเทคโนโลยี แต่กลับประมาท เชื่อว่าคุมตัวเองได้ สุดท้ายตกเป็นเหยื่อ อีกกลุ่มคือผู้สูงอายุ เพราะไม่เท่าทันเทคโนโลยี มีเงินเก็บหรือเงินก้อนสุดท้ายของชีวิตก็เสี่ยงสูงที่จะสูญไปกับพนัน
“ที่สำคัญการพนันออนไลน์ไม่ได้แยกขาดจากขบวนการอื่น แต่เชื่อมโยงกับแก๊งสแกมเมอร์และมิจฉาชีพออนไลน์ ใช้ฐานข้อมูลและฐานปฏิบัติการเดียวกัน เจ้าของก็เป็นกลุ่มเดียวกัน การพนันจึงเป็นหนึ่งในเครื่องมือหาลูกค้า เพื่อลากเข้าสู่การหลอกลวงอื่น ๆ” นายธนากร ทิ้งท้าย
กรณีบ่อนป๋านวยอาจไม่ใช่แค่การทลายบ่อน แต่กลายเป็นกระจกสะท้อนความล้มเหลวการจัดการปัญหาพนันทั้งเชิงกฎหมาย การบังคับใช้ และทิศทางนโยบาย ขณะเดียวกันก็เป็นสัญญาณเตือนว่า หากยังไม่ยกระดับจริงจัง การพนันอาจกลายเป็นมหันตภัยร้ายที่ครอบครัวเสี่ยงต้องเผชิญเพิ่มขึ้น.
ทีมข่าวอาชญากรรม รายงาน
