เมื่อวันที่ 14 ต.ค. กรมราชทัณฑ์ โดยกองพัฒนาพฤตินิสัย (กพน.) รายงานผลการดำเนินงานโครงการอ่านหนังสือลดวันต้องโทษ ซึ่งได้ศึกษาแนวทางจากงานราชทัณฑ์หลายประเทศทั่วโลก โดยได้รับการอนุมัติโครงการเมื่อวันที่ 22 ก.พ.67 โดยในการประชุมคณะกรรมการพิจารณาหลักเกณฑ์การดำเนินโครงการอ่านหนังสือลดวันต้องโทษ ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 27 มิ.ย.67 ได้มีมติเห็นชอบให้ขับเคลื่อนโครงการดังกล่าว โดยเริ่มต้นจากการเชื่อมโยงการอ่านหนังสือกับประโยชน์ด้านการเลื่อนชั้นเป็นลำดับแรก คู่ขนานไปกับการอ่านหนังสือลดวันต้องโทษ ซึ่งมีเงื่อนเวลาในส่วนขั้นตอนการแก้ไขพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ.2560
สำหรับหลักเกณฑ์ และเงื่อนไข ในการอ่านหนังสือประกอบการเลื่อนชั้น คือ 1.นักโทษเด็ดขาดที่สามารถใช้ผลการประเมินการอ่านเพื่อประกอบการเลื่อนชั้น จะต้องมีผลการประเมินการอ่านหนังสือ จำนวน 2 เล่ม (ประเภทบังคับ จำนวน 1 เล่ม และประเภทเสรี จำนวน 1 เล่ม) 2.ประเภทหนังสือที่ใช้อ่านประกอบการเลื่อนชั้น ได้แก่ หนังสือประเภทบังคับ (ปัจจุบันมีจำนวน 71 เล่ม) หนังสือประเภทเสรี (นักโทษเด็ดขาดสามารถเลือกหนังสือได้ตามความสนใจ โดยคณะกรรมการระดับเรือนจำพิจารณาตามความเหมาะสม)
ส่วนการประเมินผลการอ่าน ต้องผ่านการประเมิน 2 กิจกรรม ดังนี้ 1.การสัมภาษณ์จากคณะกรรมการ 2.การแสดงความเข้าใจจากการอ่าน (ผู้อ่านเลือก 2 รูปแบบ) ได้แก่ การเล่าเรื่อง การเขียน การอ่านออกเสียง การทำผังความคิด (Mind Mapping) การวาดภาพ การผลิตชิ้นงาน อย่างไรก็ดี ผลการดำเนินการอ่านหนังสือประกอบการเลื่อนชั้น พบว่า รอบเดือนเมษายน 2568 จำนวนผู้ต้องขังที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 1,059 คน มีผู้ต้องขังที่ผ่านการประเมิน จำนวน 970 คน หรือคิดเป็น 91.60% (ส่วนใหญ่เป็นผู้ต้องขังโทษจำคุกต่ำกว่า 3 ปี)
ขณะที่ รอบเดือนมิถุนายน 2568 จำนวนผู้ต้องขังที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 790 คน มีผู้ต้องขังที่ผ่านการประเมิน จำนวน 663 คน หรือคิดเป็น 83.92% ทั้งนี้ กรมราชทัณฑ์ ได้จัดกิจกรรม KICK OFF โครงการอ่านหนังสือลดวันต้องโทษ เมื่อวันที่ 3 เม.ย.60 ณ ลานสานฝัน สถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ชั้น 8 อีกทั้งกรมราชทัณฑ์ ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาคีเครือข่าย ในรูปแบบของความร่วมมือ ในนามคณะกรรมการขับเคลื่อนโครงการอ่านหนังสือลดวันต้องโทษ, กิจกรรมการรับมอบหนังสือบริจาค และการดึงอาสาสมัครและเครือข่ายภายนอกเข้ามามีส่วนร่วม
สำหรับในปีงบประมาณ พ.ศ.2569 ภายใต้การนำของอธิบดีกรมราชทัณฑ์ คนที่ 38 พ.ต.ท.ประวุธ วงศ์สีนิล และ ดร.วริศรา ศิริสุทธิเดชา ผอ.กองพัฒนาพฤตินิสัย จะดำเนินการขับเคลื่อนและขยายผลการดำเนินงานโครงการฯ ให้เป็นรูปธรรม โดยขยายพื้นที่และจำนวนเรือนจำ/ทัณฑสถาน ที่จะเข้าร่วมโครงการ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาศักยภาพผู้ต้องขังให้เป็นบุคคลที่มีคุณภาพของสังคมต่อไป.
