‘หมอเจด’ ยกเคส ‘หนุ่ม กรรชัย’ ไม่ใช่เรื่องเล็กๆ อันตรายกว่าที่คิด

เมื่อวันที่ 31 ต.ค. นายแพทย์เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพกรณีอาการป่วยของ “หนุ่ม กรรชัย” ผ่านเพจหมอเจอ โดยระบุว่า

“หนุ่ม กรรชัย” แอดมิตด่วน ยกเลิกร่วมอีเวนต์ใหญ่ ขอส่ง “หมวย อริสรา” รับไม้ต่อแทน!

จากข่าวอาการป่วยของ พี่หนุ่ม กรรชัย ที่ปวดท้องรุนแรง มีไข้ และตรวจพบค่าไตสูง หมอสันนิษฐานว่าเกิดจากนิ่วในถุงน้ำดีที่หลุดไปอุดท่อน้ำดี

ฟังดูเหมือนเรื่องเล็ก ๆ แต่จริง ๆ แล้วภาวะนี้อันตรายกว่าที่คิดครับ

เพราะ “นิ่วในถุงน้ำดี” กับ “นิ่วในท่อน้ำดี” แม้จะเป็นนิ่วเหมือนกัน แต่ตำแหน่งที่มันไปอุดตัน เสี่ยงแบบไหนอันตรายกว่ากัน ผมขอจะมาอธิบายให้เข้าใจง่ายๆ ครับ

1.เข้าใจก่อนว่าน้ำดีทำงานแบบไหน

ร่างกายเรามีตับสร้างน้ำดี แล้วส่งมาพักไว้ที่ถุงน้ำดีเพื่อช่วยย่อยไขมัน
เมื่อเรากินของมัน ถุงน้ำดีจะบีบตัว ปล่อยน้ำดีผ่านท่อน้ำดีไปยังลำไส้เล็ก
แต่ถ้าในระบบนี้เกิดก้อนนิ่วขึ้นมาเมื่อไร มันจะเหมือนมีเศษหินไปขวางทางน้ำดีให้ไหลไม่สะดวกครับ

2.นิ่วในถุงน้ำดี vs นิ่วในท่อน้ำดี

• นิ่วในถุงน้ำดี (Gallstone):
  มักเกิดจากน้ำดีที่เข้มข้นเกินไปจนตกตะกอน ก้อนนิ่วนั้นขังอยู่ในถุงน้ำดีเฉย ๆ บางคนอยู่ไปทั้งชีวิตก็ไม่รู้ตัว
• นิ่วในท่อน้ำดี (CBD Stone):
  คือก้อนนิ่วที่หลุดจากถุงน้ำดีมาอุดอยู่ในท่อน้ำดีหลัก
  ซึ่งอันนี้อันตรายกว่า เพราะเป็นเส้นทางหลักที่น้ำดีจากตับต้องไหลผ่าน
  ผลคือเกิดอาการอุดตัน น้ำดีคั่ง และถ้าเชื้อแบคทีเรียเข้าไป ก็อาจลุกลามถึงขั้นติดเชื้อในกระแสเลือดได้ครับ

3.อาการที่ต้องระวัง

นิ่วในถุงน้ำดี :

• ปวดชายโครงขวาหลังมื้ออาหารมัน ๆ
• ปวดจุกแน่น อาจร้าวมาที่สะบัก
  -คลื่นไส้ อาเจียน แต่ยังไม่มีไข้สูงหรือตัวเหลืองในระยะแรก

นิ่วในท่อน้ำดี:

• ปวดท้องรุนแรงต่อเนื่อง โดยเฉพาะใต้ชายโครงขวา
• มีไข้ หนาวสั่น
• ตัวเหลือง ตาเหลือง
  ปัสสาวะสีเข้ม / อุจจาระสีซีด
  อาการแบบนี้ถือเป็นสัญญาณเตือนที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นภาวะ ท่อน้ำดีอักเสบเฉียบพลันได้ครับ

4.ทำไมค่าไตถึงขึ้นในภาวะนี้?

เวลาน้ำดีคั่งและติดเชื้อ ร่างกายจะเกิดภาวะอักเสบรุนแรงทั่วร่างกาย
เลือดที่ควรไปเลี้ยงไตกลับลดลง ทำให้เกิดไตวายเฉียบพลัน
ดังนั้นค่าไตที่สูงขึ้นในเคสแบบนี้ ไม่ใช่เพราะโรคไตโดยตรง แต่เป็นผลจากร่างกายช็อกจากการติดเชื้อครับ

5.การรักษา

ยังไม่อุดตัน: หมอมักเฝ้าดูอาการ หรือวางแผนผ่าตัดส่องกล้องเอาถุงน้ำดีออก
อุดตันแล้ว: ต้องระบายน้ำดีด่วน โดยใช้วิธี ERCP (ส่องกล้องผ่านปาก) เพื่อคีบเอาก้อนนิ่วออก ลดการอักเสบ
เมื่ออาการดีขึ้นแล้ว จึงผ่าตัดเอาถุงน้ำดีต้นเหตุออก เพื่อไม่ให้นิ่วกลับมาอีกครับ

6.ป้องกันไม่ให้นิ่วกลับมา

1.ควบคุมน้ำหนัก ไม่อดอาหารหรือไดเอตหักโหม
2.ลดของทอด เครื่องใน และอาหารไขมันสูง
3.ดื่มน้ำมากพอเพื่อให้ระบบน้ำดีไม่ข้น
4.กินผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีให้มากขึ้น
5.ถ้ามีอาการปวดหลังอาหารมัน ๆ ซ้ำ ๆ อย่าชะล่าใจ รีบตรวจอัลตราซาวนด์ช่องท้องครับ

นิ่วในถุงน้ำดีไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยครับ ถ้ามีอาการปวดท้องขวาบ่อยๆ หรือจุกแน่นหลังอาหาร อย่ารอให้ปวดจนนอนไม่ได้

เพราะนิ่วก้อนเดียว อาจเปลี่ยนจากแค่อาการแน่นท้องไปเป็นติดเชื้อในกระแสเลือด ได้ในไม่กี่ชั่วโมง ฝากด้วยครับถ้ามีอาการผิดปกติ รีบไปตรวจไว้ก่อนจะดีที่สุดครับ.